Koń lokajski – rasa konia gorącokrwistego pochodząca od południoworosyjskich ras górskich. Zaliczany jest do grupy środkowoazjatyckich ras górskich i charakteryzuje się wysoką wytrzymałością oraz odpornością na surowe warunki środowiskowe. W piśmiennictwie rasa bywa zaliczana zarówno do koni, jak i do kuców ze względu na zróżnicowanie wzrostu w populacji. Średnie wysokości w kłębie osiągają około 1,52 m, co wielu autorów klasyfikuje jako wartość typową dla koni, choć liczny jest udział drobniejszych osobników.

Koń lokajski uchodzi za zwierzę o bardzo dobrym charakterze, odznaczające się spokojem, uległością, dobrą konstytucją oraz dużą wytrzymałością. Rasa pełni istotną rolę w lokalnej kulturze jeździeckiej i gospodarczym użytkowaniu terenów górskich.

Opis Koń lokajski jest koniem lekkim i zwinnym, o mocnej budowie i bardzo twardych kopytach. Wyróżnia się dużą wytrwałością, pewnością w ruchu i odpornością na surowe warunki środowiskowe.

Budowa zewnętrzna cechuje się cechami typowymi dla koni wierzchowych, szczególnie wyróżniającymi się proporcjami głowy. Czasami występują nieprawidłowości w proporcjach ciała, zwłaszcza w obrębie stawów skokowych i przednich kończyn. Pomimo tego rasa potrafi przenosić jeźdźca przez cały dzień na dystansie około 80 km po górskich szlakach, utrzymując średnie tempo 8–9,5 km/h.

W części populacji spotyka się osobniki o wyraźnie kręconej sierści, cechę tę wiązaną z ogierem Farfor, kasztanowatym reproduktorem użytkowanym w hodowli w latach 1955–1970. Współcześnie prowadzone są prace hodowlane zmierzające do lepszego poznania genetycznych podstaw tego typu umaszczenia.

Zastosowanie Rasa wykazuje uniwersalność użytkową: służy jako koń juczny, roboczy i wierzchowy. Posiada zdolności do galopu, a czasami także do skoków, natomiast kłus jest umiarkowany. Koń lokajski bierze udział w wyścigach, a rosnące zainteresowanie rasą obserwuje się również w konkurencjach długodystansowych. Konie lokajskie są wykorzystywane w tradycyjnej rywalizacji (gra podobna do buzkaszi), polegającej na walce o tuszę kozy i wymagającej znacznej szybkości oraz dużej zwrotności.

Historia Koń lokajski jest rasą górską pochodzącą z Tadżykistanu, z zachodnich przedgórzy Pamiru, na południe od systemu górskiego Tienszan. Rasa została ukształtowana w XVI wieku przez Lokajów, koczowniczy lud spokrewniony z Uzbekami, który wówczas przemieszczał się ze wschodnich wybrzeży Morza Aralskiego.

Podstawę genetyczną rasy stanowiły miejscowe konie stepowe, tworzące początkowo mieszankę centralnoazjatyckich linii krwi, którą następnie udoskonalono przez krzyżowania z końmi arabskimi, jomudzkimi (z Persji) oraz karabajerami — dużą rasą Uzbekistanu o orientalnym rodowodzie i arabskich oraz turkmeńskich przodkach. W procesie formowania typu uwzględniano także wpływy konia achał-tekińskiego oraz turkmeńskie. W czasach współczesnych dokonywano krzyżowań z końmi tierskimi, arabskimi oraz pełnej krwi angielskiej.

Stada utrzymywane są na wolnym wypasie przez cały rok, co sprzyja kształtowaniu cech wytrzymałościowych i odpornościowych w populacji, a wiosną przemieszczają się na wysokie górskie pastwiska. Klacze są dojne zgodnie ze starą, nomadyczną tradycją. Młode konie poddawane są lokalnym próbom użytkowym i wyścigowym na torach w Duszanbe i Taszkencie, co jest elementem selekcji użytkowej.

Byłe państwo ZSRR składało się z rozległych terenów leśnych, stepowych oraz wysokich, odległych gór, gdzie klimat był surowy, a życie od wieków ulegało niewielkim zmianom. Na początku XX wieku Sowieci wspierali hodowlę rodzimych koni, przystosowanych do lokalnych warunków i sposobu życia, a następnie udoskonalali je poprzez krzyżowanie i selektywną hodowlę, przy czym testy użytkowe służyły jako środek oceny. Ustalono standardy rasowe z dokładnymi wymiarami ciała. Do hodowli kwalifikowano jedynie osobniki, które najbardziej odpowiadały określonemu standardowi.

Pokrój Sylwetka Pokrój konia lokajskiego charakteryzuje się cechami typowymi dla południoworosyjskich ras górskich. Jest to osobnik o zwartej budowie, przeznaczony do wszechstronnych zastosowań, wykazujący dużą wytrzymałość. Średnia wysokość w kłębie wynosi około 150 cm–152 cm. Głowa i szyja Szyja konia lokajskiego jest krótka, prosta i dobrze umięśniona, harmonizująca z prostą głową o nieskomplikowanym profilu. Głowa ma średnie rozmiary i masywną strukturę, natomiast szyja jest krótka i prosta. Tułów Łopatki są dobrze ukształtowane, stosunkowo skośne, a klatka piersiowa pojemna, głęboka i szeroka. Kłąb wyraźnie zaznaczony, a grzbiet krótki. Partia środkowa ciała jest lekka, przechodząca w ścięty, muskularny zad.

Kończyny Kończyny są zwykle mocne, o wyraźnie zarysowanych ścięgnach, cechują się dużą wytrzymałością, a kopyta posiadają twardy róg. Sporadycznie lub często występują niewielkie wady postawy, zwłaszcza postawa krowia oraz nadmierne rozszerzenie przodów w obrębie kopyt.

Umaszczenie Umaszczenie dominuje w odcieniach siwych, kasztanowatych lub gniadych, z cienkimi włosami grzywy i ogona. Spotyka się też rasy rude ze złocistym połyskiem oraz sporadycznie maści kare i izabelowate. Czasami sierść ma fale podobne do rasy baszkirskiej.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Lokai horses – Konie lokajskie

Kategoria:Rasy koni