thumb|Gmach Główny Politechniki Warszawskiej ok. 1918 roku thumb|Mecz piłki nożnej Politechnika Warszawska−Wyższa Szkoła Handlowa na Dynasach (1925) thumb|Doświadczalne Warsztaty Lotnicze PW na Okęciu (1933) thumb|Prezydent Ignacy Mościcki (w kapeluszu w pierwszym rzędzie) podczas wizyty na uczelni w 1937 roku thumb|Powstańcy z batalionu „Golski” broniący terenu Politechniki w sierpniu 1944 roku thumb|Studenci w czasie zajęć w hali maszyn w Gmachu Starym Technologicznym przy ul. Narbutta 86 w latach 50. XX wieku thumb|Hala maszyn Wydziału Mechanicznego Technologicznego w Gmachu Starym Technologicznym (2026) thumb|Graduacja Executive MBA w Szkole Biznesu Politechniki Warszawskiej (2019) Politechnika Warszawska (PW) – państwowa uczelnia o profilu technicznym w Warszawie.
Historia Szkoła Przygotowawcza do Instytutu Politechnicznego Uczelnia nawiązuje do tradycji utworzonej w 1826 roku trzyletniej Szkoły Przygotowawczej do projektowanego Instytutu Politechnicznego. Szkoła powstała dzięki wieloletnim staraniom Stanisława Staszica, który już w 1815 roku wraz ze Stanisławem Kostką Potockim przedstawił na forum Dyrekcji Edukacyjnej plan rozwijania szkolnictwa zawodowego i wyższego. On też został prezesem Rady Politechnicznej powołanej w 1825 roku przez Komisję Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Szkoła miała swoją siedzibę na terenie Uniwersytetu Warszawskiego (UW) i tam, 4 stycznia 1826 roku, w Pałacu Kazimierzowskim nastąpiła jej uroczysta inauguracja. Na początku prowadziła dwa kursy: wprowadzający i wyższy. W 1829 roku przyłączono do niej Szkołę Inżynierii Cywilnej Dróg i Mostów (wcześniej związaną z UW), co spowodowało, że osiągnęła ona status Instytutu Politechnicznego. Składała się z czterech wydziałów: Mechanicznego, Rękodzielno-Chemicznego, Inżynierii Cywilnej i Handlowego.
Upadek powstania listopadowego i represje popowstaniowe spowodowały, że 19 listopada 1831 roku decyzją rządu w Petersburgu Szkoła Przygotowawcza została zamknięta. W latach 1826−1831 w szkole studiowało 217 studentów (według innego źródła w tym okresie przyjęto 376 osób, a 213 zakończyło naukę dyplomem).
Warszawski Instytut Politechniczny im. Cesarza Mikołaja II W 1897 roku podczas pobytu w Warszawie cara Mikołaja II uzyskano jego zgodę na utworzenie wyższej uczelni technicznej. Powołano Komitet Budowy Szkoły Politechnicznej, społeczeństwo polskie zebrało milion rubli, a Zarząd Miasta ofiarował na budowę jej siedziby plac po Wystawie Higienicznej z 1896 roku o powierzchni ok. 7 hektarów, znajdujący się u zbiegu ulic Polnej i Nowowiejskiej. W latach 1899−1902 w rejonie współczesnego Placu Politechniki oraz ulic Noakowskiego i Nowowiejskiej powstał zespół budynków nowej uczelni (m.in. Gmach Główny). We wrześniu 1898 roku otwarto Warszawski Instytut Politechniczny im. Cesarza Mikołaja II z rosyjskim językiem wykładowym, którego dyrektorem mianowano Aleksandra Lagorio. Nauka odbywała się na trzech wydziałach: Mechanicznym, Chemicznym i Inżynieryjno-Budowlanym. W 1903 roku został otwarty Wydział Górniczy. W 1905 roku z powodu protestów studentów domagających się obalenia caratu i wprowadzenia języka polskiego jako języka wykładowego, działalność Instytutu została zawieszona na czas nieokreślony. Ponowne otwarcie nastąpiło uczelni nastąpiło jesienią 1908 roku przy zachowaniu języka rosyjskiego jako wykładowego. Jednocześnie na miejsce zdymisjonowanego dyrektora Instytutu Aleksandra Lagioro mianowany został Włodzimierz Amalicki, który otrzymał tytuł rektora.
Podczas I wojny światowej, w czasie bieżeństwa, uczelnia na polecenie rektora Włodzimierza Amalickiego w czerwcu 1915 roku wraz z wyposażeniem i kadrą naukową została ewakuowana w głąb Imperium Rosyjskiego, najpierw do Moskwy, następnie do Rostowa nad Donem, a ostatecznie do Niżnego Nowgorodu, gdzie dotarła większość pracowników i majątku ruchomego Instytutu. To pozwoliło na utworzenie w tym mieście politechniki. W czerwcu 1917 roku Rząd Tymczasowy Rosji wydał zarządzenie, na mocy którego Instytut Politechniczny w Warszawie został zamknięty.
Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska została utworzona w 1915 roku z inicjatywy działaczy Towarzystwa Kursów Naukowych, za zgodą niemieckich władz okupacyjnych. Przejęła budynki oraz niewywiezione z Warszawy wyposażenie dydaktyczne i badawcze Warszawskiego Instytutu Politechnicznego. Inauguracja roku akademickiego miała miejsce 15 listopada (od 2005 roku dzień ten jest obchodzony przez uczelnię jako Dzień Politechniki Warszawskiej). Na pierwszy rok studiów zapisało się 613 osób, w tym 14 kobiet. W 1916 roku uczelnia pozyskała dla Wydziału Architektury budynek pogimnazjalny przy ul. Koszykowej 55, a w latach 20. i 30. zbudowała cztery nowe budynki, z czego trzy na uzyskanym od miasta terenie od strony al. Niepodległości.
W okresie międzywojennym PW była najważniejszym ośrodkiem nauk technicznych w Polsce. W latach 1920−1939 ukończyło ją ok. 6 tys. osób. Wśród studentów dominowali mężczyźni; pod koniec lat 30. odsetek kobiet wynosił ok 8%.
W czasie obrony miasta we wrześniu 1939 roku rejon Politechniki wchodził w skład odcinka „Warszawa-Południe”; był tutaj rozlokowany 2 pluton 1 baterii Obrony Warszawy. Budynki uczelni ucierpiały w wyniku niemieckich bombardowań. Częściowemu zniszczeniu uległy gmachy Chemii i Mechaniki; spalił się także dach Kreślarni. Wykorzystywany przez uczelnię do celów dydaktycznych nadajnik Zakładu Radiotechniki o mocy 1,5 kW (pierwszy nadajnik Radja Poznańskiego) stanowił rezerwę dla radiostacji Polskiego Radia w forcie Mokotów nadającej program Warszawa II i był ostatnią czynną stacją nadawczą w oblężonej stolicy.
W okresie okupacji niemieckiej PW prowadziła tajne nauczanie, w tym pod pozorem kursów oraz szkół zawodowych. W kwietniu 1942 roku za zgodą władz niemieckich została utworzona dwuletnia Państwowa Wyższa Szkoła Techniczna (PWST). Na udział pracowników PW w tworzeniu PWST i prowadzeniu w niej zajęć zgodziły się także władze Polskiego Państwa Podziemnego. Szkoła ta, składająca się początkowo z czterech, a później pięciu wydziałów (Budownictwa, Budowy Maszyn, Elektrycznego, Chemii Technicznej i Mierniczego), miała kształcić pracowników dla przemysłu zbrojeniowego. W rzeczywistości realizowano w niej przedwojenny program pierwszych dwóch lat studiów na PW. W latach 1942–1944 w PWST studiowało ok. 1500 osób. Wielu młodych ludzi przyjętych do szkoły zrezygnowało jednak z nauki z powodu m.in. trudnych warunków materialnych, zaangażowania w działalność konspiracyjną i niemieckich represji.
Od zimy 1940 roku prowadzono tajne nauczanie na Wydziale Architektury (jedynym spośród przedwojennych wydziałów PW, który w 1942 roku nie został włączony do PWST), które objęło łącznie ok. 200 słuchaczy.
W maju 1940 roku władze niemieckie wydały zgodę na uruchomienie na terenie uczelni 10 zakładów badawczych, co umożliwiło prowadzenie zakazanej pracy naukowej a także działania na rzecz Polskiego Państwa Podziemnego (m.in. rozpracowanie przez grupę pracowników PW konstrukcji rakiet V-1 i V-2). W czasie okupacji majątek uczelni, w tym wyposażenie laboratoriów, był rabowany przez niemieckie władze cywilne i wojskowe, m.in. na rzecz szkół wyższych w Niemczech.
Pierwszego dnia powstania warszawskiego, 1 sierpnia 1944 roku, teren uczelni zajęli powstańcy z batalionu „Golski”. 3, 5 i 15 sierpnia Niemcy przeprowadzili nieudane ataki na polskie pozycje. Szturm generalny na Politechnikę nastąpił z kilku stron 19 sierpnia. Po zaciętych walkach Polacy zostali zmuszeni do wycofania się tunelem na drugą stronę ulicy Noakowskiego, która stanowiła linię frontu do kapitulacji powstania. Powstańcy utrzymali również Gmach Wydziału Architektury, w którym do końca powstania mieściło się dowództwo batalionu „Golski” i szpital powstańczy.
Politechnika została reaktywowana w 1945 roku. W pierwszych miesiącach tego roku zajęcia były prowadzone w Lublinie, a jesienią uczelnia wznowiła działalność w Warszawie. W 1945 roku stopień zniszczenia jej budynków, instalacji i urządzeń laboratoryjnych szacowano na ponad 70%.
W 1951 do Politechniki została włączona Szkoła Inżynierska im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda. W 1967 roku uczelnia utworzyła Filię w Płocku, co było związane z dynamicznym rozwojem w tej części Mazowsza m.in. przemysłu petrochemicznego, produkcji maszyn rolniczych oraz budownictwa.
Władze Kadencja 2024–2028 rektor Politechniki Warszawskiej: prof. dr hab. inż. Krzysztof Zaremba prorektor ds. nauki: prof. dr hab. inż. Mariusz Malinowski prorektor ds. ogólnych: prof. dr hab. inż. Mirosław Karpierz prorektor ds. rozwoju: prof. dr hab. inż. Adam Woźniak prorektor ds. studenckich: prof. dr hab. inż. Robert Zalewski prorektor ds. studiów: prof. dr hab. inż. arch. Jan Słyk prorektor ds. Filii w Płocku: dr hab. inż. Renata Walczak, prof. uczelni
Rektorzy
Struktura organizacyjna Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi uczelni jest 19 wydziałów i 1 kolegium.
Wydziały Wydział Administracji i Nauk Społecznych Wydział Architektury Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii w Płocku Wydział Chemiczny Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Wydział Elektryczny Wydział Fizyki Wydział Geodezji i Kartografii Wydział Inżynierii Środowiska Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej Wydział Inżynierii Lądowej Wydział Inżynierii Materiałowej Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa Wydział Mechaniczny Technologiczny Wydział Mechatroniki Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Wydział Transportu Wydział Zarządzania
Kolegia Kolegium Nauk Ekonomicznych i Społecznych w Płocku
Jednostki pozawydziałowe Centrum Studiów Zaawansowanych Ośrodek Kształcenia na Odległość PW – OKNO PW Studium Języków Obcych Szkoła Doktorska Studium Wychowania Fizycznego Szkoła Biznesu Politechniki Warszawskiej Centrum InformatyzacjiCentrum Informatyzacji Politechniki Warszawskiej. Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej Muzeum Politechniki Warszawskiej
Kampusy Historia alt=Fasada główna – projekt Stefana Szyllera (1899)|thumb|Fasada główna, projekt Stefana Szyllera (1899) alt=Warszawski Instytut Politechniczny Cesarza Mikołaja II – front i wejście główne (1902), obecnie Gmach Główny Politechniki Warszawskiej|mały|Warszawski Instytut Politechniczny Cesarza Mikołaja II – front i wejście główne (1902), obecnie Gmach Główny Historia kampusu PW zaczęła się w latach 1899–1901, kiedy to przy obecnym Placu Politechniki i ulicach Noakowskiego i Nowowiejskiej rozpoczęła się budowa zespołu budynków dla Warszawskiego Instytutu Politechnicznego im. Cesarza Mikołaja II. Wzniesiono je na terenie po Wystawie Higienicznej z 1896 roku. Rozważano również inne lokalizacje, m.in. Park Aleksandryjski na Pradze i teren Szpitala św. Łazarza w Ogrodzie Na Książęcem, lecz uznano je za położone zbyt oddalone od śródmieścia. Usytuowanie budynków uczelni w tej części miasta miało duże znaczenie dla Warszawy i jej rozwoju urbanistycznego. Spowodowało bowiem wzrost atrakcyjności i cen sąsiednich parceli, przyspieszyło ich zabudowę i wzmocniło rozwój miasta w kierunku południowym.