thumb|Peter Joseph Lenné Peter Joseph Lenné (ur. 29 września 1789 w Bonn, zm. 23 stycznia 1866 w Poczdamie) – pruski ogrodnik i architekt krajobrazu doby klasycyzmu. Jego ojciec, nadworny ogrodnik Peter Joseph Le Neu, był z pochodzenia Francuzem, natomiast matka, małżonka Le Neu, Anna Catharina Potgieter, zamieszkałą w Prusach Niemką. Młodszy Peter Joseph dopiero w późniejszym czasie zmienił swe nazwisko z Le Neu na Lenné.
Początki kariery thumb|left|Sanssouci (Poczdam) Po zdaniu matury młody Lenné postanowił poświęcić się pracy w ogrodach. Praktykę zawodową jako ogrodnik rozpoczął w 1808 pod kierunkiem swego wuja Josefa Clemensa Weyhe, nadwornego ogrodnika w Brühl.
W latach 1809–1812 Lenné odbył szereg sfinansowanych przez ojca podróży, podczas których zwiedził południowe Niemcy, Francję oraz Szwajcarię. W 1811 spotkał w Paryżu Gabriela Thouin, najwybitniejszego w ówczesnej Europie architekta krajobrazu. To właśnie te doświadczenia uczyniły go z czasem mistrzem krajobrazu. Podczas innej spośród swych podróży Lenné zawarł znajomość z projektantem ogrodów angielskich w Monachium, architektem krajobrazu , który również wywarł znaczący wpływ na jego późniejsze dokonania.
W 1812 udał się wraz ze swym ojcem do Koblencji, gdzie Le Neu został mianowany dyrektorem ogrodów przez prefekta Jules’a Doazana. W tym samym roku sam Lenné podjął pracę w pałacu Schönbrunn w Wiedniu, gdzie pozostał do 1815, po czym powrócił do Koblencji. Tam też na zamówienie zajmował się prywatnymi ogrodami. W 1816 za radą pruskiego urzędnika leśnego Georga Ludwiga Hartiga i generała grafa von Hacke udał się do Poczdamu, gdzie objął funkcję zastępcy dyrektora ogrodów dworskich pałacu Sanssouci.
Klein Glienicke thumb|Klein Glienicke Pracując w Sanssouci, wiosną 1816 otrzymał zlecenie przekształcenia ogrodów wiejskiej rezydencji pruskiego kanclerza Karla Augusta von Hardenberga w . Praca nad ogrodami Glienicke (późniejszej rezydencji księcia Karola Pruskiego) położyła podwaliny pod projekty Lennégo na terenach wokół Poczdamu i pociągnęła za sobą – przy bliskiej współpracy z architektami Karlem Friedrichem Schinklem, Ludwigiem Persiusem i Ferdinandem von Arnimem – przebudowę takich miejsc jak i przeciwległego , który to został ukończony przez księcia Hermanna von Pückler-Muskau. Charakterystyczną cechą prac Lennégo jest ich specyficzna stylistyka, którą zastosował zarówno w ogrodach Sanssouci jak również w innych projektach. Wiele prac Lennégo na terenach od Pawiej Wyspy (niem. Pfaueninsel) do Werder (Havel) zalicza się do berlińsko-poczdamskiego krajobrazu kulturowego – pałaców i zespołów parkowych w Poczdamie i Berlinie wpisanych w latach 90. na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.
Dokonania ogrodnicze Lennégo znalazły odzwierciedlenie w jego dalszej karierze. W 1818 został członkiem Dyrekcji Ogrodów Królewskich, zaś w 1822 dyrektorem Ogrodów. W tym samym roku Lenné został członkiem założycielem Pruskiego Towarzystwa Promocji Ogrodnictwa. Przyjął także funkcję zarządcy Wydziału Uprawy Sadów Jabłkowych, a następnie Wydziału Parków.
Również w 1822 na zlecenie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III Lenné stworzył projekt zagospodarowania przestrzennego parku Zwierzyniec w Złotowie oraz tamtejszego (będącego wówczas jego częścią) parku pałacowego. Miejsce to, stanowiące niezwykle cenny pod względem przyrodniczym kompleks leśny, pełniło wówczas funkcje królewskich terenów myśliwskich.
W 1823 założona została Akademia Ogrodnicza w Schöneberg i Poczdamie, znajdująca się pod jego kierownictwem. Od samego początku istnienia uczelni wykładano tu architekturę krajobrazu w sposób ściśle naukowy.
Dyrektor generalny Ogrodów Pruskich thumb|left|Großer Tiergarten, Berlin W 1828 Lenné został jedynym dyrektorem Ogrodów, natomiast w 1845 dyrektorem generalnym Ogrodów Pruskich. Wówczas to przyjęty został w poczet honorowych członków berlińskiej Akademii Sztuk.
W 1840, krótko po objęciu tronu, król pruski Fryderyk Wilhelm IV zlecił Lennému projekt zagospodarowania przestrzennego Berlina. Jednym z jego największych osiągnięć w tej roli było zrealizowanie projektu kanału Luisenstädtischer, zbudowanego w 1852 pomiędzy kanałem Landwehr a Sprewą w Berlinie Kreuzbergu. Projekt bazował na planach szefa Urzędu Budowlanego Johanna Carla Ludwiga Schmida.
Mimo że związany z Berlinem i Poczdamem, Lenné nie zaniechał kontaktów ze swoimi ojczystymi stronami i znacząco przyczynił się do dalszego upiększenia Koblencji oraz tamtejszych terenów nad Renem, którymi zarządzał do 1861. Przywiązanie do swych dokonań nad Renem i Mozelą sprawiło również, że postanowił wybudować tu rezydencję (nazwaną na jego cześć Lenné-Haus), by spędzić w tym miejsce ostatnie lata życia. Zmarł jednak zanim udało mu się zrealizować to zamierzenie. Został pochowany na cmentarzu w dzielnicy Poczdamu Bornstedt.
Monumenty ku czci Lennégo znajdują się na terenie ogrodu botanicznego w Bonn, nad brzegiem Renu (Alter Zoll), w parku krajobrazowym w Petzow (będącym jego projektem), w parkach Feldafing oraz Kaiserin-Augusta-Anlagen w Koblencji. Współcześnie pomnik Lennégo dłuta Otto Webera-Hartla odsłonięto również w Bad Homburg vor der Höhe w Hesji. W Złotowie w obrębie parku Zwierzyniec znajduje się Aleja Petera Josepha Lennégo.
Dzieła thumb|right|Ogród pałacu w Kamieńcu Ząbkowickim thumb|right|Park Zwierzyniec w Złotowie – Aleja Petera Josepha Lennégo thumb|right|Popiersie Lennégo w Petzow
Kaiserin-Augusta-Anlagen oraz park pałacowy księcia elektora w Koblencji Park Lennégo we Frankfurcie nad Odrą Park Zwierzyniec w Złotowie Park pałacowy Sanssouci w Poczdamie Park Zdrojowy w Świnoujściu Park Klein-Glienicke w Berlinie ogrody pałacu Caputh koło Poczdamu ogród Klosterberge w Magdeburgu ogród Pałacu Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim (1858) ogród krajobrazowy przy pałacu w Neuhardenberg ogród pałacowy w Brühl ogród zamkowy Liebenberg w północno-zachodnim Berlinie (opisany przez Theodora Fontanego, w powieści Fünf Schlösser) osiedle Alexandrowka w Poczdamie park krajobrazowy pałacu Wolfshagen park krajobrazowy przy pałacu Petzow w Werder (Havel) park miejski i ogród zdrojowy w Akwizgranie park na Pawiej Wyspie w południowo-zachodnim Berlinie park pałacowy w Kamieniu Wielkim (gmina Witnica) park pałacowy w Zatoniu park wokół pałacu Lindstedt park wokół pałacu Sacrow w Poczdamie park wokół pałacyku myśliwskiego Glienicke park zamkowy Fürstlich Drehna w Luckau park zamkowy w Trebnitz koło Müncheberga park zamkowy w Sinzig projekt Landwehrkanal w Berlinie projekt parku zdrojowego w Bad Homburg vor der Höhe projekt kanału Luisenstädtischer w Berlinie projekt kompleksu ogrodów Großer Tiergarten w Berlinie projekt parku krajobrazowego w Blumbergu (dzielnica Ahrensfelde) projekt parku pałacowego Blankensee w Brandenburgu, obecnie nazywany parkiem Sudermann projekt parku zdrojowego w Bad Oeynhausen wyspa różana oraz Park Lennégo w Feldafing nad jeziorem Starnberger See
Kategoria:Ludzie związani z Królestwem Prus Kategoria:Ludzie związani ze Złotowem Kategoria:Urodzeni w 1789 Kategoria:Zmarli w 1866 Kategoria:Ludzie urodzeni w Bonn