305 Dywizjon Bombowy „Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego” () – jednostka lotnictwa bombowego i myśliwsko-bombowego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. right|250px thumb|Strona z Dziennika Pokładowego Dywizjonu 305

Historia Formowanie Dywizjonu Formowanie czwartego z polskich eskadr bombowych, Dywizjonu 305, rozpoczęło się 29 sierpnia 1940 w bazie RAF Bramcote. Dywizjon początkowo był wyposażony w lekkie bombowce Fairey Battle, ale od listopada 1940 został przezbrojony w dwusilnikowe ciężkie bombowce Vickers Wellington wraz z przeniesieniem do bazy RAF Syerston, razem z Dywizjonem 304. Prowadzono tam intensywne szkolenia, uzupełniając etaty personelu. W dniu 27 stycznia oba dywizjony były wizytowane przez parę królewską.

W grupie RAF Bomber Command Gotowość operacyjną dywizjon uzyskał w dniu 24 kwietnia 1941. Jego pierwszą misją było bombardowanie zbiorników z paliwem w Rotterdamie w nocy z 25 na 26 kwietnia 1941. Za uzyskanie znaczących rezultatów bombardowania oba dywizjony (również 304) otrzymały telegram gratulacyjny od Dowódcy 1 Grupy Bombowej (RAF Bomber Command). Dzień 25 kwietnia stał się świętem dywizjonu.

W następnych tygodniach dywizjon dołączył do grupy nocnego bombardowania miast niemieckich oraz wyposażenia niemieckiego w portach francuskich. W dniu 11 czerwca dywizjon miał wizytację dowódcy Bomber Command, następnego dnia wizytę złożyli Jego Królewska Mość, Książę Kentu. W 1941 oraz 1942 kontynuowano bombardowania. W nocy z 30 na 31 maja 1942 13 załóg dywizjonu wzięło udział w pierwszym nalocie dywanowym RAF 1000 samolotów na Kolonię (operacja Millennium). W sierpniu 1942 głównym zadaniem dywizjonu było minowanie portów francuskich wykorzystywanych przez niemieckie okręty wojenne. W następnych miesiącach kontynuowano te zadania oraz dalej bombardowano miasta Essen, zagłębia Ruhry (zakłady Kruppa) oraz włoski Turyn. Ostatnim lotem operacyjnym w Grupie Bombowej było bombardowanie Hamburga nocą z 2 na 3 sierpnia 1943. Dywizjon odnotował w tym okresie znaczące straty w załogach i sprzęcie.

W dniu 20 lipca 1941 dywizjon przeniesiono do bazy RAF Lindholme, gdzie stacjonował również Dywizjon 304. Stamtąd, a następnie od sierpnia 1942 z bazy RAF Hemswell kontynuowano operacje bombardowania celów w Niemczech, notując też poważne straty własne w załogach i samolotach. Było to jednym z powodów decyzji wyłączenia dywizjonu z Grupy Bombowej i podporządkowania go do nowej (2TAF). Ostatnim lotem operacyjnym w Grupie Bombowej było bombardowanie Hamburga nocą z 2 na 3 sierpnia 1943.

W Grupie Sił Taktycznych Celem Drugiej Grupy Sił Taktycznych (TAF) było skoncentrowanie ataków na kontynencie na cele strategiczne nieprzyjaciela: mosty, magazyny, dworce, pociągi i linie kolejowe. Dywizjon do tych zadań otrzymał 5 września 1943 na krótko amerykańskie bombowce B-25 Mitchell, a następnie samoloty myśliwsko-bombowe De Havilland Mosquito, używane przez dywizjon do końca wojny. Dywizjon musiał się zmienić z jednostki bombowej na jednostkę myśliwsko-bombową, szturmową. Po przeszkoleniu dywizjon uzyskał gotowość bojową 25 lutego 1944.

Operując intensywnie nad kontynentem, dywizjon wziął udział w D-Day, bombardując tereny przed lądowaniem wojsk sprzymierzonych oraz cele strategiczne we Francji. W sierpniu 1944 zniszczono między innymi, 13 000 000 litrów niemieckiego paliwa przechowywanego w pobliżu Nancy. Od listopada 1944, dywizjon stacjonował na lotniskach na kontynencie: we Francji, Holandii oraz w Niemczech. Ostatnią akcję bojową dywizjon wykonał w nocy z 25 na 26 kwietnia 1945, cztery lata po swojej pierwszej akcji.

Rozformowanie dywizjonu Po zakończeniu działań wojennych stacjonował w Niemczech jako część sił okupacyjnych. Od 15 października 1946 roku powrócił do Anglii do bazy RAF Faldingworth, gdzie 25 listopada 1946 zdał samoloty. Dnia 6 stycznia 1947 został rozformowany.

Odznaka Odznaka Dywizjonu zatwierdzona Dz. Rozk. NW nr 3, poz. 31 z 2 lipca 1943 roku. Na tle skrzydła husarskiego skierowanego w prawą stronę wpisane inicjały JP przedzielone złotą buławą marszałkowską. W dolnej części, po prawej stronie wkomponowane ćwiartki szachownicy i lotniczego koła RAF, wykonane z barwnej emalii. Na piórach w dolnej części skrzydła wpisany pionowo złoty numer dywizjonu 305. Trzyczęściowa – wykonana w srebrze, numer i buława nakładane. Wymiary: 50 × 22 mm.

Dowódcy thumb|Bolesław Orliński (po prawej)

Dowódcy Dywizjonu 305StopieńRAFStopieńPSP Imię i nazwisko Od dnia Informacje Doradca brytyjski W/Cdr James.K.M. Drysdale 29 sierpnia 1940 zginął w operacji nalotu na Hawr z 15 na 16 września 1941 Dowódcy polscy W/Cdr ppłk pil. Jan Jankowski 29 sierpnia 1940 S/Ldr mjr pil. Bohdan Kleczyński 29 marca 1941 W/Cdr mjr pil. Robert Beill 8 sierpnia 1941 S/Ldr mjr pil. Kazimierz Śniegula 21 czerwca 1942 W/Cdr od 6 lipca 1942 W/Cdr mjr pil. Tadeusz Czołowski 17 stycznia 1943 W/Cdr kpt. pil. Kazimierz Konopasek 28 lipca 1943 W/Cdr mjr pil. Bolesław Orliński 1 sierpnia 1944 W/Cdr mjr. pil. Stanisław Grodzicki 1 lutego 1945 zginął w wypadku samolotu transportowego 13 lutego 1946 W/Cdr mjr pil. Ryszard Referowski 14 lutego 1946 do rozformowania dywizjonu 6 stycznia 1947

Personel dywizjonu W wykazie figurują oficerowie i podoficerowie Dywizjonu 305, których biogramy przez wzgląd na ich zasługi są zamieszczone w Wikipedii.

Lotniska right|250px thumb|Samoloty Mosquito 305 Dywizjonu na lotnisku Epinoy we Francji w 1945 roku

Bazy lotnicze Dywizjonu 305 Baza lotnicza Użytkowana od RAF Bramcote 29 sierpnia 1940 RAF Syerston 26 listopada 1940 RAF Lindholme 20 lipca 1941 RAF Hemswell 23 lipca 1942 RAF Ingham 23 czerwca 1943 RAF Swanton Morley 3 września 1943 RAF Lasham 18 listopada 1943 RAF Blackbushe 30 października 1944 ALG – wyremontowane lotniska na terenach zdobytych przez Aliantów na froncie zachodnim w czasie II wojny światowej. A-75 Épinoy, Francja 19 listopada 1944 ALG B-80 Volkel, Holandia 30 lipca 1945 ALG B-77 Gilze en Rijen, Holandia 7 września 1945 ALG B-58 , Belgia 24 października 1945 ALG B-119 Wahn, Niemcy 12 marca 1946 RAF Faldingworth 15 października 1946Do rozformowania dywizjonu 6 stycznia 1947.

Samoloty na wyposażeniu Samoloty na wyposażeniu Dywizjonu 305 Typ samolotuOznaczenia przydzielonych samolotów:. Użytkowany od Fairey Battle IM.in.: K7632-P, K9399-R, K9417-Q, L4963-N, L5041-F, L5050-M, L5052-O, L5056-J, L5059-L, L5064-E, L5160-H, L5315-B, L5352-K, L5476-D, L5563-G. 1 września 1940 Vickers Wellington ICWiosną 1941 m.in.: R1016-A, R1017-K, R1019-L, R1214-N, R1228-E, R1322-F, R1592-R, R1696-P, R1697-J, W5721-H, W5722-N, W5723, W5726-Q;w lipcu 1941 m.in.: R1213-D, R1667-J, R1672-G, T2960-O, X9664-K, X9683-P. 22 listopada 1940 Vickers Wellington IIM.in.: W5420-D, W5463-E, W5519-K, W5526-J, W5533-T, W5557-G, W5563-Q, W5567-M, W5573-O, W5579-L, W5590-A, W5591-B, W5592-N, W5593-P;od początku 1942 m.in.: W5370-V, Z8339-N, Z8343-S, Z8372-Q, Z8399-Z, Z8406-G, Z8425-K, Z8438-B, Z8501-M, Z8581-W, Z8596-A, Z8597-C, Z8599-R, Z8601-M, Z8645-Q. 2 sierpnia 1941 Vickers Wellington IVM.in.: R1520-W, R1525-S, R1530-A, Z1216-S, Z2145-D, Z1248-K, Z1260-B, Z2172-N, Z1273-P, Z1278-F, Z1279-O, Z1281-K, Z1340-L, Z1378-G, Z1384-R, Z1389-C, Z1390-J, Z1400-K, Z1401-O, Z1403-A, Z1415-N, Z1476-F, Z1480-N, Z1481-D, Z1490-T, Z1496-S. 18 sierpnia 1942 Vickers Wellington XM.in.: HE148-T, HE345-K, HE347-F, HE705-A, HF463-A, HF490-O, HF491-L, HF492-M, HF495-B, HF594-J, HZ467-C, LN390-U, LN391-P, LP356-G, LP452-J, MF372-E, MS495, NA986-D, NB467-C, NB689-H. 15 maja 1943 North American B-25 Mitchell IIM.in.: B-25C: FL182-P, FL192-L, FL201-B, FL686-O, FL691-A; B-25D: FV911-S, FV913-C, FV923-E, FV937-K, FV941-D, FV948-Q, FV976-R. od 5 września 1943 De Havilland Mosquito FB VIW początkowym okresie m.in.: HX980-O, LR261-G, LR262-Q, LR295-D, LR298-K, LR300-N, LR303-A, LR313-B, LR328-C, LR338-E, LR365-J, NS823-H, NS824-Z, NS846-B, NS888-M, NS927-C, NT145-Z;na początku 1945 roku: HR202-A, HR346-K, HX909-L, NS844-N, NS887-O, NT175-E, NT193-F, NT227-M, NT233-X, NT234-E, NT236-P, PZ232-O, PZ335-D, PZ357-W, PZ374-H, PZ383-U, PZ389-C, PZ391-D, PZ401-B, RS559-L, SZ978-H, SZ982-T. od 4 grudnia 1943

Podsumowanie wysiłku bojowego dywizjonu W okresie 19 lipca 1940 – 8 maja 1945.

Operacje bojowe w Bomber Command Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem samolotozadań – 284 587 246 – – 1 117 godzin lotu – 1 479,5 3 273,5 1 304 – – 6 057 Operacje bojowe w Tactical Air Force Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem samolotozadań – – – 15 1 636 813 2 464 godzin lotu – – – 33 4 295 2 441 6 769 Łącznie operacje dywizjonu 305 Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem samolotozadań – 284 587 261 1 636 813 3 581 godzin lotu – 1 479,5 3 273,5 1 337 4 295 2 441 12 826

Straty personalne i samolotów

Straty lotników i samolotów Dywizjonu 305 Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem polegli w akcji – 58W tym 6 lotników brytyjskich. 56 31 39W tym 13 lotników brytyjskich. 11W tym 7 lotników brytyjskich. 195 w niewoli, zaginieni – 15 17 3 0 1Lotnik brytyjski. 36 utracone maszyny – 14 16 7 20 6 63

Dane ustalone na podstawie.

Upamiętnienie Od 2018 tradycje dywizjonu 305 kontynuuje Mobilna Jednostka Dowodzenia Operacjami Powietrznymi

Przypisy Dz.Urz.MON z 2018 poz. 25.

Bibliografia

Linki zewnętrzne Personel Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii 1940-1947

Kategoria:Dywizjony lotnicze Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Jednostki lotnicze RAF Kategoria:Polskie jednostki lotnicze utworzone w 1940 Kategoria:Polskie jednostki lotnicze rozwiązane w 1947 Kategoria:Jednostki organizacyjne lotnictwa bombowego