200px|mały|Herb Rawicz

Kosińscy – polski ród szlachecki pochodzący z Kosianki i pieczętujący się herbem Rawicz.

Historia Jak podaje Seweryn Uruski w Herbarzu Szlachty Polskiej, Kosińscy pochodzą od "Prandotów Rawiczan i są jednej dzielnicy z Trzcińskimi i Kosseckimi; ich gniazdem województwo rawskie, a wzięli nazwisko od wsi Kosianki, na Podlasiu, w którym na początku XV stulecia dziedziczyli. Prandota z Kosin 1438 r. Wawrzyniec (Laurenty) 1456 r. Bartłomiej podpisany 1470 r. jako świadek na przywileju. Adam w ziemi drohickiej 1501 r.; jego syn Lenart, dworzanin królewski 1511 r.". W XV wieku rodzina ta należała do średniej, niezamożnej szlachty, jednak dzięki gospodarności w początkach XVI wieku dorobiła się znacznego majątkuŹródła dziejowe, część III, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Podlasie (Województwo), Warszawa 1910, s. 49..

Jednym z pierwszych dobrze udokumentowanych członków rodu był żyjący na przełomie XV i XVI w., Lenart Kosiński, który miał dwóch braci: Michała i Oleksieja. Lenart w 1511 r. został dworzaninem królewskim, a później pełnił funkcję faktora królowej Bony w Brańsku (w latach 1533–1539 był podstarościm brańskim). Do jego dóbr należały Lisowo, Narojki, Czaje i Grodzisk. Pozostawił po sobie synów: Adama, Feliksa, Leonarda, Stanisława, Mikołaja i Pawła. Adam Kosiński był kasztelanem podlaskim w latach 1569–1574. Na sejmie lubelskim w 1569 r. poparł przyłączenie Podlasia do Korony, za co król Zygmunt August nagrodził go urzędem kasztelana. 1 lipca 1569 r. podpisał i opieczętował akt Unii Lubelskiej. Adam Kosiński powiększył majątek odziedziczony po Lenarcie, nabywając liczne włości drogą kupna lub zamiany, a także wzbogacając się na handlu zbożem spławianym Bugiem, a następnie Wisłą, do Gdańska. Jego syn Jan (pisarz ziemski drohicki) w 1580 r. był właścicielem szesnastu wsi, w przeważającej części położonych w ziemi drohickiej: Lisowa, Śledzianowa, Bużysk, Osnówki, Grannego, Kobelian, Leśników, Dziersk, Krzemienia, Klimczyc, Lipna, Busk, Grodziska, Boiarskich, Morklicz, MakarkŹródła dziejowe, część I-sza, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Podlasie (Województwo), Warszawa 1908, s. 10.. Adam Kosiński był żonaty z Anną Irzykowicz, oprócz syna Jana miał jeszcze córkę Katarzynę, zamężną z Janem Zbigniewem Ossolińskim, wojewodą podlaskim.

Krewnym kasztelana podlaskiego (prawdopodobnie jego bratanek) był Krzysztof Kosiński (1545–1593), hetman kozacki, dowodzący pierwszym powstaniem kozackim przeciwko Polsce. U zarania powstania leżał konflikt Kosińskiego z Januszem Ostrogskim. Gdy obiecane Kosińskiemu dwie miejscowości zostały przyznane Ostrogskiemu, ruszył na niego i jego wojsko z pięciotysięczną armią kozacką. Prywatny zatarg wkrótce przekształcił się w ogólnonarodowe powstanie kozacko-chłopskie. Józef Bohdan Zaleski poświęcił mu utwór Dumka hetmana Kosińskiego, a w Białej Cerkwi na Ukrainie postawiono pomnik ku jego pamięci. Miał trzech synów: Jana, Teodora i Adama Chleba; ten ostatni pozostał w Polsce, pozostali przeszli do Rosji.

Okres świetności rodu przypadał na XVI wiek. W XVII wieku, w wyniku powiększenia się rodu i podziału majątku, ród uległ zubożeniu, co zmusiło Kosińskich do zawierania małżeństw z przedstawicielami bogatszych rodów z innych województw. W efekcie potomkowie rodu rozprzestrzenili się po całej Polsce.

Najbardziej zasłużonym dla Polski członkiem rodu był generał Antoni Amilkar Kosiński. Urodził się w 1769 r. w ziemi drohickiej, w niezamożnym już wówczas gnieździe Kosińskich. Współtworzył Legiony Polskie we Włoszech, brał udział w wielu bitwach napoleońskich. Za swe zasługi został dwukrotnie odznaczony Orderem Virtuti Militari. W 1923 r. jego prochy zostały przeniesione do Krypty Zasłużonych Wielkopolan znajdującej się w kościele św. Wojciecha w Poznaniu. Jego synem był Władysław Kosiński (1814–1887), oficer i działacz polityczny, członek Centralizacji Poznańskiej i współorganizator powstania wielkopolskiego.

Członkowie rodu Lenart Kosiński (XV–1545) – dworzanin królewski i podstarości brański (1533–1539) Adam Kosiński (XVI–1573) – starosta mielnicki, marszałek hospodarski (1570), kasztelan podlaski Jan Kosiński – pisarz ziemski drohicki (1569–1588) Andrzej Kosiński – podstarości goniądzki (1584) Krzysztof Kosiński (1545–1593) – pułkownik kozaków rejestrowych (1590), hetman kozacki Stanisław Kosiński – pisarz ziemski oszmiański (1566) Kasper Kosiński – dziedzic na Kosiance, pisarz grodzki drohicki, deputat trybunalski (1590), podstarości drohicki (1598), sędzia ziemski drohicki Kasper Kosiński – dziedzic na Brykach, poborca drohicki (1598) Katarzyna Kosińska (XVI–1607) – wojewodzina mazowiecka i podlaska Andrzej Kosiński – podstarości i sędzia grodzki trembowelski (1628) Stanisław Kosiński – rektor kolegium ojców jezuitów w Witebsku (1641) Andrzej Kosiński – starosta wilejski (1646) Aleksander Franciszek Kosiński – gwardian klasztoru postawskiego (1654) Józef Kosiński – łowczy bracławski (1706) Franciszek Kosiński – łowczy rożański (1720) Piotr Kosiński – rotmistrz oszmiański (1764) Wojciech Kosiński – regent grodzki drohicki (1765), pisarz grodzki (1777), deputat trybunalski i podstoli drohicki (1784) Wojciech Kosiński – żupnik drohicki (1768) Franciszek Kosiński – regent grodzki goniądzki (1769) Stanisław Kosiński – podkomorzy nadworny koronny króla S. A. Poniatowskiego (1775) Andrzej Kosiński – viceregent grodzki (1775), burgrabia drohicki (1779) Józef Kosiński – podwojewodzi proszowski (1782) Kazimierz Kosiński – subdelegat grodzki drohicki (1786) Wojciech Kosiński – pisarz grodzki drohicki (1778) Antoni Amilkar Kosiński (1769–1823) – generał polski Władysław Euzebiusz Kosiński (1814–1887) – oficer pruski, publicysta, działacz polityczny Adam Seweryn Kosiński – radca woj. mazowieckiego (1830) Teodor Kosiński – radca woj. podlaskiego (1830) Paweł Kosiński – c.k. radca Namiestnictwa we Lwowie, starosta rzeszowski (1871), starosta lwowski (1879) Julian Kosiński (1833–1914) – polski chirurg Stanisław Rawicz Kosiński (1847–1923) – inżynier kolejnictwa Andrzej Kosiński (1890–1946) – lekarz, oficer Wojska Polskiego i AK

Zobacz też Pałacyk Witolda i Marii Kosińskich

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Drzewo genealogiczne Kosińskich Dwór Witolda i Marii Kosińskich w Koszutach Krypta zasłużonych Wielkopolan w której spoczywa Antoni A. Kosiński

!