Autostrada A2, Autostrada Wolności – polska autostrada częściowo płatnaRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie autostrad płatnych (), przebiegająca równoleżnikowo przez centralne obszary kraju. Stanowi fragment drogi międzynarodowej E30. Kontynuuje przebieg niemieckiej autostrady A12 z kierunku Berlina na terenie Polski.
Przebiega od granicy z Niemcami w Świecku przez województwa lubuskie, wielkopolskie, łódzkie, mazowieckie i lubelskie do granicy z Białorusią w Kukurykach łącząc m.in. aglomeracje Poznania, Łodzi i Warszawy. W okolicach Strykowa pod Łodzią krzyżuje się z autostradą A1 (węzeł Łódź Północ). Od 2000 rokuZarządzenie nr 6 Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia 9 maja 2000 r. w sprawie nowych numerów dróg krajowych (wykaz dróg w archiwum Rzeczpospolitej ). jest częścią drogi krajowej nr 2, wcześniej stanowiła odrębną arterięUchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych ().. istnieją 454,2-kilometrowy odcinek autostrady łączący Świecko z Konotopą w okolicach Warszawy oraz 167-kilometrowy odcinek między Majdanem a Białą Podlaską.
4 czerwca 2014, w 25. rocznicę wyborów parlamentarnych z 1989, autostrada otrzymała nazwę „Autostrada Wolności”. Stosowną tablicę przy drodze na terenie gminy Brwinów uroczyście odsłonił prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski wspólnie z prezydentem Niemiec Joachimem Gauckiem. mały|Tablica z nazwą autostrady
W lutym 2024 roku uruchomiono odcinkowy pomiar prędkości na odcinku między węzłami Poznań Komorniki i Poznań Krzesiny. Pomiar prędkości odbywa się w obu kierunkach.
W październiku 2025 roku zakończono trwającą od czerwca 2024 r. rozbudowę arterii na odcinku między węzłami Poznań Krzesiny i Poznań Wschód o dodatkowy pas ruchu na każdej z jezdni.
Istniejące odcinki Istniejącymi fragmentami autostrady są odcinki: Odcinek Długość Oddanie do użytku Uwagi granica państwowa PL/D – Świecko 3,9 km 30 września 2011 • oznaczony jako droga krajowa 2• planowana jest przebudowa tego odcinka, wraz z budową jezdni omijających teren dawnego przejścia granicznego od strony południowej; prace zaplanowano na lata 2026–2027Świecko – Rzepin 18,7 km 30 września 2011 • bezpłatny• odcinek zbudowano w miejscu istniejącej drogi krajowej nr 2 Rzepin – Nowy Tomyśl 84,4 km 1 grudnia 2011 • płatny od 20 maja 2012 – 18 zł (Kategoria 1) Nowy Tomyśl – Poznań Zachód 50,4 km 27 października 2004 • płatny – 40 zł (Kategoria 1) Poznań Zachód – Poznań Wschód(Południowa Obwodnica Poznania) 26,1 km 13 września 2003 • bezpłatny• trzypasmowy między węzłami Poznań Zachód i Poznań Wschód• trasa przebiega wspólnie z S5 (Poznań Wschód – Poznań Zachód) i S11 (Poznań Krzesiny – Poznań Zachód) Poznań Wschód – Września 37,5 km 27 listopada 2003 • płatny od 27 listopada 2003 – 40 zł (Kategoria 1) Września – Sługocin (Golina) 34,2 km 9 października 1985 • zmodernizowany w 2002, płatny od 20 grudnia 2002 – 40 zł (Kategoria 1) Sługocin – Modła (Konin Zachód) 13,8 km 10 listopada 1988 • zmodernizowany w 2002, bezpłatnyDe facto bezpłatny, choć według oznakowania stanowi część płatnego odcinka Września – Modła Modła (Konin Zachód) – Stryków (dawniej Stryków II) 103 km 26 lipca 2006 • od 1 lipca 2023 bezpłatny dla pojazdów o masie poniżej 3,5 tony Stryków – Łódź Północ (dawniej Stryków I) 1,7 km 22 grudnia 2008 • bezpłatny bezterminowo• trzypasmowy Łódź Północ 2,5 km 3 czerwca 2012 • budowany fragment A2 w ramach węzła Łódź Północ – Skierniewice (dawniej Nieborów) 32 km 3 czerwca 2012 • bezpłatny bezterminowo• rozpoczęty przetarg na budowę trzeciego pasa Skierniewice – Grodzisk Mazowiecki (dawniej Tłuste) 41,4 km 6 czerwca 2012 • bezpłatny bezterminowo• rozpoczęty przetarg na budowę trzeciego pasa Grodzisk Mazowiecki – Pruszków 12,6 km 27 maja 2012 • bezpłatny bezterminowo• rozpoczęty przetarg na budowę trzeciego pasa Pruszków – Konotopa 4,8 km 23 maja 2012 • bezpłatny• trzypasmowy, w planach rozbudowa do 4 pasów ruchu w każdą stronę Odcinki rozdzielone trasą S2 Warszawa Lubelska – Choszczówka Stojecka 15 km 14 sierpnia 2020 • bezpłatny Choszczówka Stojecka – Kałuszyn20,8 km 29 sierpnia 2012 • bezpłatny Kałuszyn – Groszki12 km 29 sierpnia 2024 • bezpłatny• fragment odcinka Mińsk Mazowiecki – Siedlce Groszki – Siedlce Zachód12,8 km 18 grudnia 2024 • bezpłatny• fragment odcinka Mińsk Mazowiecki – Siedlce Siedlce Zachód – Siedlce Południe12,4 km 8 sierpnia 2024 • bezpłatny• pierwsza część obwodnicy Siedlec, pierwszy oddany odcinek A2 na wschód od Kałuszyna Siedlce Południe – Malinowiec18,8 km 23 grudnia 2025 • bezpłatny• odcinek Siedlce Wschód - Malinowiec został udostępniony po otwarciu sąsiedniego, tj. Malinowiec – Łukowisko (S19) 26.06.2026 r. Malinowiec – Łukowisko (S19)18 km26 czerwca 2026• bezpłatny Łukowisko (S19) – Biała Podlaska26,6 km 29 kwietnia 2026 • bezpłatny
Węzły z drogami klas A i S NazwaDrogiMiejscowośćSchematTypWiaduktyOtwartoJordanowoJordanowo200pxpodwójna trąbka62013Poznań Zachód Głuchowo200pxpodwójna trąbka64 czerwca 2012Poznań Krzesiny Poznań200pxkoniczynka22003Poznań WschódNagradowice200pxtrąbka24 czerwca 2012 Emilia Emilia 200px trąbka z rondem; planowana podwójna trąbka 1 Łódź PółnocStryków200pxmieszany(koniczynka-turbina)121 czerwca 2012Konotopa Konotopa200pxtrójkąt42012LubelskaMajdan200pxmieszany(koniczynka-turbina)314 sierpnia 2020(relacje: Siedlce → Lublin oraz Lublin → Siedlce i Patriotów → Lublin)ŁukowiskoŁukowisko·podwójna trąbka626 czerwca 2026(częściowo, aby umożliwić wyjazd na przebudowywaną DK19)
Opłaty Odcinek Zarządca Ręczny pobór opłat Wyłącznie elektroniczny pobór opłat Stan Data wprowadzenia Data wyłączenia dla pojazdów ⩾3,5 t i autobusów dla wszystkich pojazdów Świecko – Rzepin Autostrada Wielkopolska rowspan=6 colspan=2 Rzepin – Nowy Tomyśl Nowy Tomyśl – Poznań Zachód Poznań Zachód – Poznań Wschód Poznań Wschód – Sługocin Sługocin – Modła rowspan=2 rowspan=2 Modła – Konin Wschód Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad rowspan=3 Konin Wschód – Stryków Stryków – Łódź Północrowspan=2 rowspan=2 rowspan=2 Łódź Północ – Pruszkówrowspan=2 colspan=2 Pruszków – Konotopa odcinki połączone drogą ekspresową S2 Warszawa-Lubelska – Halinów Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad rowspan=2 colspan=2 Halinów – Kałuszynrowspan=2 rowspan=2 rowspan=2 Kałuszyn – Dobryń analiza systemu realizacjirowspan=2 colspan=2 Dobryń – Kukuryki
1 grudnia 2021 r. na odcinku Konin Wschód – Stryków nastąpiła zmiana systemu poboru opłat na nowy model, oparty na zasadzie swobodnego ruchu, co oznacza m.in. wyłączenie miejsc poboru opłat na głównych jezdniach autostrady oraz węzłach.
1 lipca zniesiono pobór opłat dla pojazdów o masie poniżej 3,5 tony za przejazd między Koninem a Strykowem.
Przejazd autostradą między Świeckiem a Warszawą zgodnie z obowiązującym taryfikatorem GDDKiA oraz Autostrady Wielkopolskiej kosztuje 141 złPłatny odcinek Świecko – Modła należący do Autostrady Wielkopolskiej oraz bezpłatny dla pojazdów lekkich odcinek Modła – Konotopa zarządzany przez GDDKiA dla pojazdów kategorii 1 (samochodowych o dwóch osiach).
Wobec faktu, że umowa koncesyjna wygasa w marcu 2037 i odcinek Świecko – Nowy Tomyśl – Konin przejdzie w zarząd Generalnej Dyrekcji, Ministerstwo Infrastruktury w lutym 2024 oświadczyło, iż nie przewiduje zawierania kolejnej umowy na eksploatację tego odcinka autostrady oraz nie zakłada odpłatności za przejazd pojazdów osobowych i motocykli tym odcinkiem.
Od 15 stycznia 2025 roku na odcinku między Poznaniem a Koninem dostępny jest videotolling jako dodatkowy sposób opłaty za przejazd. Operator autostrady – Autostrada Wielkopolska – nie wyklucza uruchomienia videotollingu również na odcinku ze Świecka do Nowego Tomyśla, jednak jest to zależne od wyniku rozmów z Ministerstwem Infrastruktury.
Historia budowy mały|lewo|Węzeł Poznań Komorniki (do Komorniki), przed rozbudową autostrady w 2019 roku Już w latach trzydziestych XX wieku Niemcy w swoich planach budowy sieci autostrad umieścili połączenie Berlin–Poznań. Nosiło ono nazwę Reichsautobahn (RAB) 8. Pierwszy odcinek tej trasy, od autostradowej obwodnicy Berlina (wówczas RAB 7a, obecnie Berliner Ring, czyli A10) do Frankfurtu nad Odrą, został otwarty w 1937 (dziś jest to niemiecka autostrada A12). Po włączeniu Poznania do Rzeszy w 1939 podjęto intensywne prace nad budową odcinka do tego miasta. Wykonano wiele robót ziemnych, aż do rozpoczęcia budowy przez AWSA łatwo widocznych na zdjęciach satelitarnych i mapach topograficznych. Budowa autostrady ustała około 1942, gdyż gospodarka niemiecka skupiła cały swój wysiłek na produkcji wojennej. thumb|E8 w okolicach Wrześni (1974) thumb|Schemat pierwotnego węzła Września, przed przedłużeniem autostrady w kierunku Poznania W czasach PRL powstał pomysł budowy autostrady Berlin – Moskwa, tzw. Olimpijki, częściowo z okazji Olimpiady w Moskwie w 1980. Do istniejącego już dwujezdniowego odcinka trasy E8 między Poznaniem a Wrześnią dodano w latach 80. XX wieku następny od Wrześni do Konina. Z powodu kryzysu gospodarczego dalsze prace przerwano. Odcinek Września – Sługocin (Golina) wybudowano w latach 1977–1985, otwarto 9 października 1985. Odcinek Sługocin (Golina) – Modła (Konin) wybudowano w latach 1986–1988, otwarto 10 listopada 1988 (odcinek otwarty z jedną jezdnią na dystansie między Osieczą i Modłą; druga dobudowana w 1989).
W latach 90. istniały dwa warianty budowy autostrady od Strykowa przez Warszawę do Siedlec: wariant I – odcinek obecnie istniejący (Stryków – Konotopa, Warszawa – Mińsk Mazowiecki) oraz w realizacji (Mińsk Mazowiecki – Siedlce) wariant II – autostrada miała omijać Skierniewice od południa, przeciąć drogę krajową nr 8 w miejscowości Kowiesy, drogę krajową nr 717 (obecnie nr 50) w Karolewie, drogę nr 7 w Rembertowie, przekroczyć Wisłę na południe od Góry Kalwarii, skrzyżować się z drogą nr 17 w okolicach Pilawy i odbić w kierunku północno-wschodnim do Grabianowa, gdzie łączyłaby się z drogą krajową nr 2Orientacyjny przebieg zamieszczony w: Orientacyjny przebieg zamieszczony w: .
Intensywna budowa autostrady ruszyła dopiero w 2001 roku, uruchamianie jej części przebiegało w następującej kolejności: Data Odcinek Długość Uwagi Modła – Września • odcinek po modernizacji • płatna na odcinku Września – Sługocin 2003 Poznań Komorniki (ówcześnie Komorniki) – Poznań Krzesiny (ówcześnie Krzesiny) Południowa Obwodnica Poznania Września – Poznań Krzesiny płatna na odcinku Września – Poznań Wschód Nowy Tomyśl – Poznań Komorniki • pobór opłat od 3 listopada 2004 • odcinek Poznań Zachód – Poznań Komorniki bezpłatny Modła – Stryków • budowany od 28 lipca 2004 ze środków pozyskanych przez GDDKiA (w 82% Fundusz Spójności Unii Europejskiej); miał być gotowy w listopadzie 2005, jednak został otwarty z 8-miesięcznym opóźnieniem i w chwili otwarcia był najdłuższym otwartym odcinkiem autostrady w historii budownictwa drogowego w Polsce • od 1 lipca 2023 odcinek płatny wyłącznie dla pojazdów o masie powyżej Stryków – Łódź Północ • obwodnica Strykowa • odc. zbudowany wraz ze zjazdem na jedną jezdnię autostrady A1 () Świecko – Nowy Tomyśl odcinek płatny Rzepin – Nowy Tomyśl 2012 Pruszków – Konotopa część odcinka E Grodzisk Mazowiecki – Pruszków część odcinka D wraz z pozostałą częścią odcinka E Łódź Północ – Skierniewice odcinek A wraz z częścią odcinka B Skierniewice – Grodzisk Mazowiecki odcinek C wraz z pozostałymi częściami odc. B i D Choszczówka Stojecka – Kałuszyn autostradowa obwodnica Mińska Mazowieckiego Lubelska – Choszczówka Stojecka 2024Siedlce Zachód – Siedlce PołudnieKałuszyn – Groszki18 grudniaGroszki – Siedlce Zachód23 grudnia 2025 Siedlce Południe – Malinowiec fragment Siedlce Wschód – Malinowiec udostępniony dla kierowców po otwarciu odcinka Malinowiec – Łukowisko (26 czerwca 2026)2026 Łukowisko – Biała Podlaska 26 czerwca Malinowiec – Łukowisko
Świecko – Nowy Tomyśl mały|lewo|Węzeł Buk przed przebudową w 2012 mały|lewo|Węzeł Trzciel – podczas budowy w 2011