thumb|Grób na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Ignacy Adamczewski (ur. 25 stycznia 1907 w Warszawie, zm. 23 czerwca 2000 w Gdańsku) – polski fizyk, profesor.

Życiorys Urodził się w rodzinie Łukasza (1866–1914), robotnika, i Eleonory z domu Straczyńskiej (ur. 1873), robotnicy fabrycznej. Miał dwóch braci: Juliana i Leonarda. Absolwent Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. Edwarda A. Rontalera w Warszawie, gdzie w roku 1926 zdał maturę. Studia wyższe ukończył w 1932 r. na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Warszawskiego uzyskując dyplom magistra filozofii w zakresie fizyki. Równocześnie ze studiami od 1927 do 1931 r. dorabiał pracą urzędniczą w Wydziale Prawnym Dyrekcji Kolei Państwowych. Po studiach podjął pracę w Zakładzie Fizyki Teoretycznej UW. Od 1932 r. był stypendystą Funduszu Kultury Narodowej. Doktoryzował się na UW w roku 1936, jako asystent i współpracownik prof. Czesława Białobrzeskiego. Tematem pracy doktorskiej, była Ruchliwość i rekombinacja jonów w zjonizowanych ciekłych dielektrykach w zależności od lepkości cieczy. Tematykę tę kontynuował i rozwijał przez całe życie i w niej odniósł największe sukcesy, stając się jednym z jej głównych przedstawicieli w świecie i tworząc własną szkołę naukową.

Po ukończeniu Szkoły Podchorążych przy 81. pułku piechoty w Grodnie otrzymał stopień sierżanta podchorążego, a w 1936 r. mianowano go na stopień podporucznika rezerwy ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 r. i 1521. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

Wziął udział w kampanii wrześniowej jako dowódca plutonu, następnie kompanii 81. pułku piechoty. Po rozbrojeniu przez wojska radzieckie 29 września 1939 r. wrócił do Warszawy. W trudnych warunkach okupacji niemieckiej kontynuował badania wraz z prof. Cz. Białobrzeskim. W 1940 r. został aresztowany podczas ulicznej łapanki i przez trzy miesiące był więźniem obozu koncentracyjnego Auschwitz, z którego został wykupiony. Po uwolnieniu pracował w Zakładzie Pomiarów Fizycznych w Warszawie (do września 1943). Później był kierownikiem sklepu żelaznego, w latach 1943–1944 prowadził tajne wykłady z fizyki medycznej, opracował skrócony podręcznik z tej dziedziny, wydany tajnie jako skrypt i wznowiony po wojnie przy pomocy Szwedów. W lipcu 1944 r. wraz z żoną i czteroletnim synem opuścił Warszawę i zamieszkał na wsi pod Łowiczem, gdzie pracował jako robotnik w cukrowni „Irena”.

Na początku 1945 r. został zastępcą profesora w organizującym się właśnie Uniwersytecie Łódzkim. W końcu lipca 1945 r. przyjechał do Gdańska w celu pozyskania dla pracowni studenckich w Łodzi przyrządów pozostałych po przedwojennej Politechnice. Zorientowawszy się, że w uczelni brakuje fizyka zdecydował się na przeniesienie do Gdańska, co nastąpiło ostatecznie w sierpniu.

Sytuacja jaką tutaj zastał była trudna. Mając do dyspozycji zaledwie paru pomocników musiał uporządkować pomieszczenia, pozbierać resztki aparatury i przygotować zajęcia. 21 września otrzymał oficjalną nominację na kierownika Katedry Fizyki, która później – wbrew chronologii oznaczona została numerem II. 22 października 1945 r. wygłosił pierwszy wykład, rozpoczynając w ten sposób regularne zajęcia dla studentów.

II Katedrą Fizyki Politechniki Gdańskiej prof. Adamczewski kierował do 1969 r. Do roku 1969 był także kierownikiem Katedry Fizyki przy Akademii Medycznej. W 1962 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Był to okres intensywnej pracy naukowej. Do roku 1969 opublikował 115 prac, głównie z dziedziny ciekłych dielektryków, a 15 osób uzyskało doktoraty. Za granicą utarło się określenie „gdańska szkoła ciekłych dielektryków”. Podsumowaniem osiągnięć stała się monografia Ignacego Adamczewskiego „Jonizacja i przewodnictwo ciekłych dielektryków”, wydana w 1965 r. przez PWN i przetłumaczona na język angielski, francuski i rosyjski. Drugą ważną domeną badań była fizyka jądrowa, a zwłaszcza detekcja i dozymetria promieniowania. Pionierski charakter w skali krajowej miała wydana w 1959 r. monografia Adamczewskiego Ochrona zdrowia przed promieniowaniem jonizującym. W latach 1967–1971 prowadził wykłady z fizyki w ramach Politechniki Telewizyjnej w TV Gdańsk. W latach 1971–1974 był profesorem, później visiting professor (1975–1987) na University of Salford. W 1974 r. przeszedł na emeryturę.

Profesor Adamczewski jest autorem podręczników fizyki klasycznej i współczesnej, z których korzystali studenci kierunków technicznych, oraz fizyki medycznej i biofizyki dla studentów kierunków medycznych.

Był członkiem Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk oraz członkiem organizacji naukowych m.in.: Polskiego Towarzystwa Fizycznego (współzałożyciel w 1947 roku oddziału gdańskiego i prezes w latach: 1949–1950, 1952–1956, 1960, 1969–1971), Komitetu Narodowego Międzynarodowej Pokojowej Grupy Naukowców PUGWASH, Gdańskiego Towarzystwa Naukowego, Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej, Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych. Należał także do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (1968–1990), Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych – koło na Politechnice Gdańskiej (1991–2000).

Dwukrotnie żonaty. Od 1937 r. był mężem Marii Zofii z domu Wróblewskiej (ur. 1916), z którą miał syna Krzysztofa (Christophera) Adama (ur. 1940). Małżeństwo zakończyło się rozwodem w roku 1947. Po raz drugi ożenił się w 1950 r. z Janiną z domu Krzyżanowską (1907–1995), lekarzem stomatologiem. Drugie małżeństwo również zakończyło się rozwodem.

Zmarł w Gdańsku, pochowany 27 czerwca 2000 r. na cmentarzu Srebrzysko (rejon III, kwatera TAR I-SKARPA-28).

Przebieg pracy zawodowej 1932−1939 − asystent Zakładu Fizyki UW (prof. Cz. Białobrzeski); okupacja w Warszawie; tajne wykłady z fizyki medycznej; 1945−1946 z-ca profesora, kierownik Katedry Fizyki II, Wydział Chemii Politechniki Gdańskiej; 1946−1969 kierownik Katedry Fizyki II. Wydziału Chemii Politechniki Gdańskiej, prof. nadzw., prof. zwycz.; 1969−1974 dyrektor Międzywydziałowego Instytutu Fizyki Politechniki Gdańskiej.

Ważniejsze funkcje 1945−1974 kierownik Katedry Fizyki, Dyrektor Instytutu Fizyki Politechniki Gdańskiej; 1953−1954 oraz 1966−1969 Dziekan Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej.

Wypromowani doktorzy Olgierd Gzowski, Józef Terlecki, Sylwester Bernasik, Bronisław Jachym, Wiktor Nowak, Tadeusz Umiński, Andrzej Januszatis, Wiktor Zając, Jerzy Kortz, Adolf Fiałkiewicz, Marian Grodel.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1970) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958) Złoty Krzyż Zasługi (1957) Krzyż Oświęcimski (1988) Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1974) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1974) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1974) Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1954) Odznaka honorowa „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1967) Medal im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk Medal Marii Skłodowskiej-Curie Medal „Zasłużony dla Akademii Medycznej w Gdańsku” (1975) Medal „Zasłużony dla Politechniki Gdańskiej” Medal 40-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1985) Medal 50-lecia Politechniki Gdańskiej Medal 40-lecia Politechniki Gdańskiej Medal Pamiątkowy Politechniki Gdańskiej (1982) Medal Pamiątkowy Uniwersytetu Gdańskiego (1982) Złota Odznaka Jubileuszowa 50-lecia Politechniki Gdańskiej Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Gdańska” (1960)

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia

tytuł doktora honoris causa Politechniki Gdańskiej (1985) tytuł doktora honoris causa Akademii Medycznej w Gdańsku (1992) tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska (1994)

Przypisy

Bibliografia

Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 18–19

Linki zewnętrzne Biogram w Gedanopedii

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Fizycznego Kategoria:Doktorzy honoris causa Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Kategoria:Doktorzy honoris causa Politechniki Gdańskiej Kategoria:Honorowi obywatele Gdańska Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Podporucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Zmarli w 2000