Ocelot wielki, ocelot (Leopardus pardalis) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), jeden z kilku gatunków swego rodzaju. Długość głowy i tułowia od 72,6 do 100 cm, ogona 25,5 do 41 cm, masa do 15,5 kg, samce większe od samic. Ma cętkowane futro o zróżnicowanych barwach. Cechuje się szerokim zasięgiem występowania od Meksyku i skrajnego południa USA po Argentynę, zasiedla różne siedliska leśne, ale też krzewiaste i sawannę. Świetnie wspina się po drzewach, polując jednak raczej na ziemi na myszowate i inne gryzonie, naczelne, szczerbaki i inne ssaki, ptaki, gady. Poluje zwłaszcza w nocy. Po około osiemdziesięciodniowej ciąży samica wydaje na świat miot liczący 1–4 noworodki, najczęściej jednego. Pomimo niszczenia siedlisk i nielegalnych polowań jest gatunkiem najmniejszej troski.
Budowa thumb|left|Zwierzę nosi cętkowate futro Jest to kotowaty średniej wielkości. Długość głowy i tułowia ocelota wielkiego wynosi od 72,6 do 100 cm, czemu towarzyszy krótki ogon długości 25,5 do 41 cm. Są to rozmiary większe niż u innych przedstawicieli rodzaju ocelot, podobne lub nieco większe do osiąganych przez złotokota afrykańskiego. Masa ciała ocelota wielkiego wynosi u samców od 7 do 15,5 kg, u samic zaś od 6,6 do 11,3 kg.
Skórę zwierzęcia pokrywa futro o zróżnicowanym kolorze. Podstawowa barwa może być kremowa, garbowanożółta, czerwonoszara bądź też szara. Widnieją na niej cętki pełne bądź otwarte ciemniejszej barwy, czasami wydłużone w poprzeczne linie. Plamy zbiegają się na szyi zwierzęcia w pręgi. Brzuszna strona ciała ssaka jest biaława z rzadszymi ciemniejszymi plamkami. Ciemne pasy pokrywają również górną część ogona. Futro ogólnie jest krótkie i gładkie.
Na głowie sterczą zaokrąglone uszy o ciemnych tylnych stronach. W środku widnieje na nich biała plama.
Pazury przednich łap są większe niż pazury tylnych łap.
Systematyka thumb|left|Do rodzaju ocelot należy szereg innych gatunków, w tym ocelot argentyński Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Felis pardalis. Holotyp pochodził ze stanu Veracruz, w Meksyku.
Najnowsze analizy filogenetyczne oparte na mtDNA wykazują, że L. pardalis dzieli się na cztery główne grupy geograficzne. Populacje z Ameryki Środkowej i południowej Ameryki Południowej tworzą monofiletyczne grupy, natomiast populacje z północnej Ameryki Południowej dzielą się na dwa odrębne, rodowe klastry. Jeden klaster geograficzny znajduje się w północnej północno-wschodniej Ameryce Południowej (Gujana Francuska i północna Brazylia), natomiast drugi w Ameryce Środkowej i północnej północno-zachodniej Ameryce Południowej (Panama, Trynidad, Wenezuela i północna Brazylia). Badania morfometryczne sugerują, że w obrębie L. pardalis mogą występować dwa odrębne gatunki (pardalis i mitis), ale wymaga to dalszych badań. Tradycyjnie uznawano dziesięć podgatunków, ale analizy z 2017 roku obniżyły tę liczbę do dwóch. Również autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki.
Etymologia Leopardus: leopardos „lampart, pantera”. pardalis: gr. παρδαλις pardalis „lampart”. mitis: „łagodny, niegroźny”.
Tryb życia thumb|left|Ocelot wielki (tutaj podgatunek L. p. mitis) jest aktywny głównie nocą Ocelot wielki wiedzie samotny tryb życia, jest zwierzęciem skrytym. Aktywny jest na dobę przez 14 godzin. Ssak ten wiedzie nocny tryb życia, kiedy to poluje i kiedy aktywna jest jego zdobycz. Aktywny jest na dobę przez 14 godzin. W nocy też przemierza lasy, rzadziej otwarte miejsca, w poszukiwaniu zwierzyny bądź nieruchomo na nią wyczekuje. Dzień spędza bardziej na odpoczynku, a spoczywa zwykle rankiem i późnym popołudniem, umieszczając się pod korzeniami drzew, wśród gałęzi czy też pnączy. Wstaje około godzinę przed zachodem słońca. Niemniej aktywność ocelota wielkiego za dnia nie stanowi wielkiego wyjątku. Wzrasta ona jednak po zmroku, jak wykazują choćby badania wenezuelskie, spada zaś po świcie. Za dnia bardziej aktywny jest ten kotowaty na terenach bardziej wilgotnych i kiedy chmury zakrywają słońce. Niemniej za dnia poluje na ptaki, legwany czy niewielkie małpy szerokonose. W razie potrzebie potrafi też tryb życia zmienić. W Peru opisywano samicę, która, chcąc wykarmić swoje pojedyncze młode, polowała przez jedną dobę w czasie 17 godzin. Opisywano również samca, który podczas 34 kolejnych godzin aż 31 poświęcił na marsz. Ogólnie większość swej aktywności ocelot wielki poświęca na chód. Chodzi dosyć wolno, osiąga zwykle prędkość pomiędzy 0,3 a 1,4 km na godzinę. Przemierza zwykle zajmowany przez siebie obszar, przy czym samce podróżują dalej niż samice, zajmując także większy teren. Odległość przemieszczania się samicy przez jedną noc wynosi 3,8 km, podczas gdy samiec przebywa 2 razy tyle. Niekiedy stworzenia te idą bez przerwy, niekiedy robią sobie przerwy trwające od pół godziny do godziny, kiedy to siedzą i oczekują na pojawienie się zdobyczy. Odległości przymierzane przez te koty zależą także od pory roku, mianowicie w porze deszczowej były one od 18 do 24% mniejsze.
Pojedynczy osobnik zajmuje różną powierzchnię zależną od miejsca. Dla różnych badań było to od 0,8 do 15,6–16 km², jeśli chodzi o samice, natomiast pomiędzy 3,5 a 17,7 km², a nawet 43 km², jeżeli chodzi o samce. Największy obszar zajmowany przez ocelota wielkiego zaobserwowano w lasach podzwrotnikowych Brazylii i Argentyny, najmniejsze z Teksasu, peruwiańskiej Amazonii, Pantanalu w Brazylii i Chaco w Boliwii. Badania z Belize pokazały 26,09 km² zajmowanych przez samca i 18,91 km² przez samicę (N = 5). Większe obszary zwierzęta użytkowały w porze suchej. W przypadków samców jedna jedenasta tej powierzchni zachodziła na terytorium sąsiada. Wartość ta była większa w przypadku dwu samic, wynosząc 21%, największa zaś w przypadku samca i jego głównej samicy, aż 56%, znacznie mniej, jeśli chodzi o samca z inną samicą, bowiem 16%. Z drugiej strony w przypadku samicy liczby te wynosiły 58 i 3%.
Tym samym i zagęszczenie różni się w zależności od miejsca, rosnąc z opadami deszczu i malejąc z szerokością geograficzną oraz z kłusownictwem ludzkim. Najniższe wyniki uzyskiwano w Meksyku i Belize oraz w caatindze na północnym wschodzie Brazylii. Na południu Brazylii uzyskano niskie wyniki 13,7 osobnika na 100 km². W Wenezueli było to 40 ocelotów wielkich na 100 km², natomiast w peruwiańskiej Amazonii aż 80 osobników na 100 km². Tak wysoki wynik wpływa negatywnie na zagęszczenie innych mniejszych kotowatych. Ogólnie wyniki leżą między 2,5 a 100 ocelotów wielkich na 100 km².
Ciąża ocelota wielkiego trwa od 79 do 82 dni, co badacze oceniają jako długo. Następnie samica wydaje na świat miot liczący 1–4 noworodki ze średnią 1,4, najczęściej pojedyncze kocię ważące jakieś ćwierć kilograma. Rośnie ono powoli. W wieku 3 miesięcy zaczyna podążać za matką. Jeszcze przez kilka następnych miesięcy będzie zależeć od zdobywanego przez nią pokarmu. Masę dorosłego ocelota wielkiego młode osiąga w wieku od 24 do 30 miesięcy. Oddala się następnie na odległość od 2,5 do 30 km. Samica jest w stanie rodzić co 2 lata. Starsza, licząca 8 lat samica może wydać na świat od 4 do 6 młodych. Na wolności ocelot wielki dożywa prawdopodobnie około 10 lat, mimo że w niewoli potrafi żyć dwa razy dłużej.
Rozmieszczenie geograficzne Gatunek charakteryzuje się szerokim zasięgiem występowania. Na północy sięga Teksasu z dwiema izolowanymi populacjami i Arizony, zajmując dalej tereny przez Meksyk i Amerykę Środkową, a następnie większość krajów Ameryki Południowej poza Chile (w Urugwaju wyłącznie przy brazylijskiej granicy), by dosięgnąć na południu Argentyny. Tereny występowania gatunku leżą na wysokości od poziomu morza do 1200–3000 m.
Ocelot wielki występuje w Ameryce, zamieszkując w zależności od podgatunku: L. pardalis pardalis – południowy Meksyk przez Amerykę Środkową; L. pardalis mitis – Ameryka Południowa od Kolumbii przez Gujanę, Andy i Amazonię, na południe do północnej Argentyny; granice z podgatunkiem nominatywnym pardalis są niepewne, a ten podgatunek może sięgać dalej na północ do Ameryki Środkowej.
Ekologia thumb|left|Ocelot poluje i przemierza lasy zwłaszcza w nocy Ocelot wielki, ciesząc się szerokim zasięgiem występowania, zasiedla siłą rzeczy różnorodne siedliska tropikalne i podzwrotnikowe. Na północy sięga gęstego ciernistego chaparralu na południu Teksasu. W Belize zamieszkuje wilgotne podzwrotnikowe lasy. W Peru zajmuje niskie lasy nadrzeczne, zroszone obfitymi opadami deszczu. W Wenezueli zamieszkuje lasy galeriowe i tereny porosłe drzewami i krzakami, także kolczastymi krzewami i sawanny. W Brazylii zasiedla częściowo zrzucające liście lasy i sezonowo zalewane bagniska Pantanalu aż do lasów podzwrotnikowych na południu tego kraju. Bytuje w lasach iglastych, górskich i wtórnych. Jednakże w każdym z tych siedlisk ocelot wielki zależny jest od gęstej pokrywy roślinnej. Zwierzę to odpoczywa za dnia wśród pnączy, stosów gałęzi, pod korzeniami czy powalonymi drzewami, choć zdarzało się mu i na betonie.
Ocelot wielki najobficiej występuje w niskich szerokościach geograficznych i gęstość jego zwiększa się z obfitymi opadami deszczu. Zagęszczenie wynosi 11,24–12,45 ocelotów wielkich na 100 km² (metoda bazująca na promieniu areału), 25,88 na 100 km² (kamery-pułapki) czy 12,61 na 100 km² (kamery tropiące). Wysokie zagęszczenie ocelota wielkiego wpływa negatywnie na zagęszczenie innych, mniejszych kotowatych. Wzorzec zagęszczenia ocelota wielkiego przypomina wzorce spotykane u pumy płowej czy jaguara, nie obserwowano jednak negatywnego wpływu tych znacznie większych kotowatych na ocelota wielkiego. Z drugiej strony ocelot wielki ujemnie wpływa na ocelota nadrzewnego.
lewo|mały