mały|Liceum odznaczone Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski mały|Dziedziniec dawnej siedziby szkoły, dziś zajmowanej przez Szkołę Baletową mały|Świadectwo ucznia Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu z 1846 mały|Dr Maria Łowmiańska z uczennicami przed budynkiem VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki w Poznaniu, dzisiejszej siedziby Marynki (Poznań, 1953) mały|Widok na liceum latem mały|Widok na liceum jesienią mały|Widok na liceum zimą Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu (Ad sanctam Mariam Magdalenam, nazywane też Marynką) – najstarsza poznańska szkoła ponadpodstawowa, zlokalizowana w zabytkowym budynku przy ul. Garbary 24. Przez niektórych historyków (m.in. prof. Zygmunta Borasa) uważana za najstarszą świecką szkołę polską działającą do dziś.
Historia Utworzenie Data powstania szkoły jest sporna. Władze placówki przyjmują za jej początek założenie w 1303 r. szkoły przy ówczesnej poznańskiej farze – kolegiacie św. Marii Magdaleny (stąd nazwa) za pozwoleniem biskupa Andrzeja Zaremby z 1302 r.. Patronem tej szkoły był prawdopodobnie św. Tomasz z Akwinu, który patronował całemu podstawowemu szkolnictwu w średniowieczu. Szkoła w okresie renesansu cieszyła się złą sławą. Miało to mieć związek z odbywającymi się w niej wykładami osób związanych z ruchem protestanckim (m.in. Grzegorz Paweł z BrzezinJ. Topolski, „Dzieje Poznania do roku 1793”, Warszawa 1988, t. I, s. 515.), co prowadziło do incydentów na tle religijnym.
Po sprowadzeniu jezuitów do Poznania powstało Kolegium Jezuickie, które przejęło kościół, szkołę i kilka innych budynków. Szkołę otwarto 25 czerwca 1573; ta data jest podawana jako oficjalna data założenia w zestawieniu Stowarzyszenia Najstarszych Szkół. Problematyczne jest utożsamienie dawnej szkoły parafialnej z Kolegium, ponieważ ta pierwsza działała odeń niezależnie do 1579 r., w którym przekazano kolegium budynek szkoły kolegiackiejPor. Rękopis "Annales Collegii Posnaniensis Societatis Iesu", znajdujący się w Bibliotece Jagiellońskiej pod sygnaturą 5198, karta 22.Por. Z. Boras, „Szkoła miejska i kolegium jezuickie 1302-1773” w: „Szkoła św. Marii Magdaleny”, red. G. Łukomski, Poznań 2002, s. 39..
Po kasacji zakonu jezuitów w 1773 r. formalnie zlikwidowane Kolegium Jezuickie przekształcono w szkołę wydziałową. Przedstawiciele Komisji Edukacji Narodowej zalecili rektorowi Kolegium, Adamowi Chrzanowskiemu, sporządzenie opisu majątku. Zniesiono katedry teologii i filozofii, jednak zatrzymano czterech nauczycieli, którzy kontynuowali prowadzenie zajęć. Spora liczba uczniów miała wówczas przenieść się do Akademii LubrańskiegoPor. Józef Łukaszewicz, „Obraz historyczno-statystyczny miasta Poznania w dawniejszych czasach”, Poznań: czcionkami C.A. Pompejusza 1838, t. 2, s. 424-425; por. także: S.B. Tomczak, J. Wiesiołkowski, „Kroniki Bernardynów poznańskich”, Poznań: Wyd. Miejskie 2002, s. 389.. Były jezuita Józef Feliks Rogaliński podjął próbę zabezpieczenia mienia jezuickiego i reorganizacji zajęć dydaktycznych w budynkach Kolegium, zwracając się w 1774 r. do Komisji Edukacji Narodowej z projektem utworzenia w Poznaniu Akademii WielkopolskiejPor. „Dzieje domowe albo opis przez dni osobliwszych dziejów i przypadków zdarzonych w Szkołach Wydziałowych Poznańskich 1781-1793”, oprac. Dorota Żołądź-Strzelczyk, Poznań 2006, s. 7-10.. Wizytator Komisji Antoni Poniński proponował urządzenie szkoły wyższej w budynkach Kolegium, a w Akademii Lubrańskiego szkoły wydziałowej. Mimo zebranych funduszy, wyznaczenia rektora (Józefa Rogalińskiego), zatrudnienia wykładowców i rozpoczęcia zajęć w 1774 r. Komisja nie zdecydowała się na utworzenie szkoły wyższej. Po likwidacji Akademii Lubrańskiego w 1780 r. cały jej majątek, bibliotekę i uczniów przeniesiono do gmachu byłego Kolegium Jezuickiego i utworzono w 1781 r. szkołę wydziałową na bazie obu szkół. Rogaliński złożył dymisję, pozostając emerytowanym profesorem szkoły. Po wkroczeniu wojsk pruskich w 1793 r. utrzymano kadrę szkoły wydziałowej i jej emerytowanych profesorów wywodzących się jeszcze z Kolegium JezuickiegoJ. Beck, "Das Gymnasium zu Posen in Südpreussischen Zeit (1793-1807)", w: „Zeitschrift der hist. Gesellschaft für die Provinz Posen”, nr 2(1886), s. 343-378..
XIX i XX wiek Począwszy od 1802 r. placówkę zaczęto dostosowywać do standardów szkolnictwa pruskiego, zgodnie z reskryptem z kwietnia 1799 r.M. Przybecki, „Z dziejów staro-klasycznego gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu”, Poznań, 1990, s. 7-9. Na temat reskryptu z 1799 r. por. Wanda Bobkowska „Pruska polityka szkolna na ziemiach polskich w latach 1793-1815”, Warszawa 1948, s. 68.. W 1828 r. miał tu gościć Fryderyk Chopin, który koncertował w byłym Kolegium jezuickim (dzisiejszym Urzędzie Miasta Poznania). W 1834 r. szkołę podzielono na dwa gimnazja – gimnazjum Fryderyka Wilhelma dla protestantów (dzisiejsze III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu) i gimnazjum św. Marii Magdaleny dla katolików. Tym samym otrzymała ona nazwę, nawiązującą do nieistniejącej już kolegiaty pod wezwaniem Marii Magdaleny lub do współczesnej pojezuickiej kolegiaty z tą samą patronką. W następstwie nieudanego ataku na poznańską cytadelę w 1846 r. i uwięzienia uczniów gimnazjum, należących do spisku, uległy wobec władzy pruskiej rektor gimnazjum ks. Jakub Prabucki wydał nakaz nauczycielom, by przeprowadzili rewizję w prywatnych mieszkaniach uczniowskichZ. Boras, op.cit., s. 78-79.. Nauczyciele, którzy odmówili wykonania tego rozkazu (m.in. August Wannowski, Hipolit Cegielski, Antoni Oppeln-BronikowskiM. Motty, „Przechadzki po mieście”, Poznań, 1889, cz. III, s. 131-133.) zostali zwolnieni z pracy. W 1858 r. władze przeniosły szkołę z ul. Gołębiej (budynek zajmowany obecnie przez szkołę baletową) do budynku zaprojektowanego przez Friedricha Butzke, zlokalizowanego przy Placu Bernardyńskim. Po powstaniu styczniowym władze pruskie zamknęły gimnazjum w Trzemiesznie. Rektor Johann Brettner zatrudnił wówczas w gimnazjum św. Marii Magdaleny jego nauczycieli (m.in. Antoniego Jerzykowskiego) wraz z rektoremPor. Z. Boras, op. cit., s. 84-86.. Śmierć rektora Roberta Engera, który opierał się przed wydaleniem uczniów podejrzanych o spiskowanie i wykluczeniem języka polskiego spośród języków wykładowych gimnazjumZ. Boras, op.cit, s. 90-91. Por. także: M. Przybecki, op. cit., s. 16., poprzedziła lata intensywnej germanizacji. W tym okresie znaczna część biblioteki, zawierającej starodruki i rękopisy byłego Kolegium Jezuickiego, uległa rozproszeniuM. Przybecki, op. cit., s. 18.. 23 czerwca 1873 świętowano rocznicę 300-lecia szkołyZ. Boras, op.cit., s. 93-94.. Z powodu niedopuszczenia do głosu polskojęzycznych absolwentów, równolegle zorganizowano obchody w Bazarze, w trakcie których uczestnicy wysłuchali przemówienia wychowanka szkoły, Karola Libelta.
Przejęcie szkoły przez polską administrację nastąpiło w 1919 r., a jej rektorem został dotychczasowy prefekt, ks. Julian JanickiZ. Boras, op. cit., s. 121.. W 1929 r. Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zezwoliło na rekwizycję wszystkich starych druków i rękopisów biblioteki gimnazjalnej (od XV do XVIII wieku i niektórych druków z lat 1800–1830) przez nowo powstały Uniwersytet PoznańskiS. Kubiak, „Biblioteka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 1919–1966”, Poznań 1967, s. 74.. W 1929 r. na etacie woźnego prowizorycznego zatrudniony został Władysław Filipiak, powstaniec wielkopolski i bohater wojny z bolszewikami, odznaczony Orderem Virtuti Militari. 22 kwietnia 1939 prezydent Ignacy Mościcki nadał Państwowemu Liceum i Gimnazjum Św. Marii Magdaleny Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi na polu wielowiekowej pracy wychowawczej dla wielu pokoleń”.. Nadanie orderu połączono z odsłonięciem w kościele św. Franciszka tablicy pamięci wychowanków szkoły poległych w wojnie polsko-bolszewickiej.
Po II wojnie światowej grono pedagogiczne oraz uczniowie mieli opinię przeciwników nowych władz. Po rzekomym zabójstwie politycznym dokonanym 23 stycznia 1947 przez uczniów na koledze, w 1950 r. szkoła została zamknięta. W ciągu tygodnia oskarżonych skazano na karę śmierci. W 1997 r. zostali zrehabilitowani. W latach 1948–1979 w budynku szkoły przy placu Bernardyńskim działało VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki.
Współczesność Od 1958 r. o szkołę walczył Związek byłych uczniów Gimnazjum Św. Marii Magdaleny (dziś Stowarzyszenie Absolwentów Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny). Z prywatnych pieniędzy wyremontowano budynki. Placówka, jako Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny, została reaktywowana 1 września 1990. Nawiązując do średniowiecznych tradycji szkoła utworzyła Bractwo św. Tomasza z Akwinu (dziś już nieistniejące), którego członkami byli uczniowie. Jego celem było propagowanie samoulepszania, dyskusja o edukacji i współczesności. Przewodniczył mu ówczesny wicedyrektor Jerzy Sokół.
Dyrekcja Akademia Wielkopolska (1774–1781)Informacje o rektorach i dyrektorach kierujących szkołą w latach 1782–1950 zaczerpnięto z Z. Boras, op. cit., s. 47-197. Te informacje skorygowano zgodnie z kroniką "Dzieje domowe albo opis przez dni osobliwszych dziejów i przypadków zdarzonych w Szkołach Wydziałowych Poznańskich", oprac. D. Żołądź-Strzelczyk, Poznań 2006. 1774–1781 – ks. Józef Feliks Rogaliński
Szkoła wydziałowa (1781–1793) 1781–1784 – ks. Jan Paprocki 1784–1793 – ks. Józef Przyłuski
Gimnazjum poznańskie (1793–1815) 1793–1802 – ks. Józef Przyłuski 1802–1807 – E.W.A. Wolfram 1809–1812 – ks. Jan Gorczyczewski 1812–1815 – ks. Ignacy Przybylski
Königliches Marien-Gymnasium (1815–1918) 1815–1824 – Jan Samuel Kaulfuss 1824–1831 – Johann Friedrich Jacob, Michał Stoc 1831–1842 – Michał Stoc 1842–1846 – ks. dr Jakub Prabucki 1846–1866 – dr Johann Brettner 1866–1873 – dr Robert Enger 1873–1878 – dr August Uppenkamp 1878–1883 – dr Hermann Deiters 1883–1895 – Otto Meinertz 1895–1912 – Heinrich Schröer 1912–1919 – Egon Heinrich Huckert
Gimnazjum św. Marii Magdaleny (1919–1950) 1919–1920 – ks. Julian Janicki 1920–1930 – Dezydery Ostrowski 1930–1937 – Benedykt Stanisław Bińkowski 1937–1939 – Jan Duda 1945–1950 – Mieczysław Dubas
Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny (1990–) 1990–1994 – Michał Ratajczak 1994–2018 – Lucyna Woch 2018–2026 – Jerzy Sokół od 2026 – Marzena Rosińska
Miejsce w rankingach Miejsce w rankingu liceów sporządzanym przez portal WaszaEdukacja.pl 2017 – 4. miejsce w Poznaniu 2018 – 4. miejsce w Poznaniu 2019 – 5. miejsce w Poznaniu 2020 – 3. miejsce w Poznaniu 2021 – 3. miejsce w Poznaniu
Pedagodzy Wojciech Bąk Antoni Bronikowski Hipolit Cegielski Robert Enger Julius Hammling Robert Hassencamp Antoni Jerzykowski Czesław Latawiec Ferdynand Marten Jan Baptysta Motty Marceli Motty Fritz Pfuhl – twórca pierwszego w Niemczech szkolnego ogrodu botanicznego przy Liceum Antoni Popliński Julius August Schönborn Zofia Suchcitzowa dr Kazimierz Szulc – pedagog, projektodawca i współzałożyciel Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, publicysta, organizator powstania styczniowego August Wannowski Leon Wituski
Absolwenci
Stanisław Staszic (1755–1826) – pisarz polityczny, geolog, pionier spółdzielczości, filozofJako ks. Wawrzyniec Staszic wymieniony jest wśród uczniów teologii (seminarzystów) i szkoły wydziałowej w latach 1777-1778. Por. T. Wierzbowski, "Raporty Szkoły Wydziałowej Poznańskiej składane Szkole Głównej Koronnej w latach 1777-1789", Warszawa 1905, s. 214 i 232. Por. także "Stanisław Staszic. Materiały sesji staszicowskiej – Piła 19-20 września 1995", red. J. Olejniczak, Piła 1995, s. 220.