Bolesław Zaleski (ur. 13 stycznia 1866 w Borszczowie, zm. 20 lutego 1933 w Muncewiczach) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Antoniego, doktora medycyny, powstańca styczniowego, i Adeli z Jaworskich, córki notariusza, urodzony 13 stycznia 1866 w Borszczowie, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii. W latach 1876–1884 uczęszczał do c. k. Wyższego Gimnazjum w Kołomyi. W czerwcu 1884 zdał egzamin dojrzałości, a 15 lipca tego roku zakończył naukę w klasie ósmej. W roku akademickim 1884/1885 rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po niezaliczeniu pierwszego rygorozum (12 grudnia 1889) przerwał studia.

Następnie odbył obowiązkową służbę wojskową w cesarskiej i królewskiej armii, w charakterze jednorocznego ochotnika, zakończoną egzaminem na oficera rezerwy, złożonym 27 sierpnia 1894 we Lwowie. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1894 w korpusie oficerów piechoty i przydzielony do 24 galicyjsko-bukowińskiego pułku piechoty we Lwowie. 1 czerwca 1895 w Szkole Kadetów Piechoty w Trieście złożył egzamin na oficera zawodowego. W tym samym roku został powołany do zawodowej służby wojskowej w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1895 i wcielony do 87 styryjskiego pułku piechoty w Trieście. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 maja 1899. W 1900 został przeniesiony do 90 galicyjskiego pułku piechoty w Rzeszowie. Pełnił w nim służbę przez kolejnych pięć lat. Wyrokiem Sądu Garnizonowego w Przemyślu nr 9410 G.G. z 30 marca 1905 został skazany za zbrodnię oszustwa (sfałszowanie weksla i hazardową grę) na karę trzech miesięcy zaostrzonego więzienia, po zaliczeniu mu dwóch miesięcy „niewinnie ucierpianego aresztu śledczego” oraz utratę szarży oficerskiej.

Po wydaleniu z korpusu oficerskiego c. i k. armii przez pięć lat pracował jako kierownik biura technicznego we Lwowie, a następnie jako urzędnik prywatny – pełnomocnik dóbr w Szczurowicach. W sierpniu 1914 na czele Polskich Drużyn Strzeleckich ze Lwowa wstąpił do Legionu Wschodniego. W trzeciej dekadzie września 1914, po rozwiązaniu Legionu Wschodniego, wstąpił w szeregi 3 pułku piechoty Legionów Polskich. 18 października 1914 został mianowany porucznikiem – komendantem 13. kompanii IV batalionu. 11 listopada 1914 został awansowany na kapitana „za zmuszenie przeważającego nieprzyjaciela w potyczce pod Rafajłową do odwrotu i ułatwienie baonom I i IV 3 pp opanowanie Rafajłowej, Pasiecznej i Zielonej, również za znakomite prowadzenie powierzonej jego komendzie 13 komp. pod względem taktycznym, instrukcyjnym i administracyjnym”. 19 listopada 1914 został mianowany komendantem IV baonu 3 pp. 12 maja 1915 w czasie odwrotu z Czerniawki zachorował i wyjechał na urlop do Zakopanego. Na początku lipca 1915 wrócił do pułku. 9 sierpnia 1915 został awansowany na majora (komendanta batalionu w VIII randze). W październiku 1915 przeniesiony na stanowisko komendanta Stacji Zbornej LP w Przemyślu. Na podstawie uchwały korpusu oficerów 3 pp rozporządzeniem Naczelnej Komendy Armii z 16 listopada 1915 utracił szarżę oficera Legionów Polskich i został zwolniony ze służby. 16 lutego 1916 otrzymał zezwolenie na pozostanie w Legionach jako legionista bez szarży z zastrzeżeniem by dalszą służbę pełnił w innym oddziale. Kontynuował służbę w stopniu sierżanta w półbatalionie etapowym, następnie w kompanii sztabowej LP i od 1 września 1917 ponownie w 3 pp. Wniósł prośbę do cesarza o ułaskawienie i rehabilitację, która do listopada 1918 nie została załatwiona. Po bitwie pod Rarańczą (15/16 lutego 1918) został internowany kolejno w Bustyaháza, Huszt i Szeklence, a od 6 kwietnia do 8 października 1918 więziony w Máramarossziget.

Od 1 do 22 listopada 1918 walczył w obronie Lwowa na Odcinku V (Szkoła Sienkiewicza). 26 listopada 1918 rozkazem nr 3 Naczelnego Dowództwa Wojsk Polskich na Galicję Wschodnią został „restytuowany” w stopniu majora. Od stycznia do kwietnia 1919 pełnił funkcję przewodniczącego komisji poborowej na powiaty: łańcucki i przeworski w Kwatermistrzostwie Dowództwa „Wschód”. 1 kwietnia 1919 został przydzielony do sztabu Grupy pułkownika Władysława Sikorskiego na stanowisko oficera do specjalnych poruczeń. Od sierpnia 1919 pełnił obowiązki dowódcy miasta Pińska. 17 marca 1920 został dowódcą Powiatu Etapowego Mozyrz, podległego dowódcy Okręgu Etapowego Mińsk. Od 17 maja 1920 dowodził 15 pułkiem piechoty „Wilków”. 7 czerwca 1921 objął dowództwo XVII Brygady Piechoty.

12 stycznia 1921 Naczelny Wódz „w uwzględnieniu nienagannego prowadzenia się i wybitnych zasług bojowych, zarówno w wojnie światowej, jako też obecnej przywrócił mu „w drodze łaski” stopień oficerski, którego utrata orzeczona została wspomnianym wyżej wyrokiem Sądu Garnizonowego w Przemyślu. 16 lutego 1921 został zatwierdzony w stopniu pułkownika z dniem 1 kwietnia 1920, w „grupie byłych Legionów Polskich”. W październiku został wyznaczony na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 28 Dywizji Piechoty w Warszawie. Z dniem 31 października 1923 został przeniesiony w stan spoczynku, w stopniu tytularnego generała brygady, z powodu przekroczonego wieku 57 lat.

W ramach osadnictwa wojskowego otrzymał działkę w osadzie Muncewicze (ros. Мунцевичи), w gminie Ługomowicze powiatu wołożyńskiego. Tam zmarł 20 lutego 1933. Pochowany na cmentarzu parafialnym w miejscowości .

Był żonaty z Bronisławą, z którą miał troje dzieci: Mariana (1895), Adelinę (ur. 1897) i Karolinę (ur. 1899).

31 maja 2012 poseł Włodzimierz Karpiński wystąpił do ministra spraw zagranicznych z zapytaniem w sprawie sprowadzenia do Polski szczątków generała brygady Bolesława Zaleskiego. 2 lipca 2012 odpowiedź na zapytanie udzieliła podsekretarz stanu w MSZ Grażyna Bernatowicz. Odpowiedź kończy zdanie „Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało, że w przypadku decyzji rodziny generała o sprowadzeniu jego prochów do Polski udzieli pomocy w zorganizowaniu wojskowej oprawy ceremonialnej uroczystości i pogrzebu na terenie kraju, zgodnie z honorami należnymi kawalerowi Orderu Wojennego Virtuti Militari”.

Żona generała – Bronisława Zaleska wypełniając 27 kwietnia 1936 kwestionariusz kawalera Orderu Virtuti Militari napisała w nim prośbę o „przewiezienie zwłok [męża] na cmentarz «Trzeciaków» w Warszawie” (kwatera A5 Cmentarza Wojskowego na Powązkach).

Ordery i odznaczenia thumb|Mjr Bolesław Zaleski w okresie służby w Legionach Polskich Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3209 – 28 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych trzykrotnie po raz 1 i 2 – 1921 Krzyż Honorowy 3 pp Legionów Polskich Odznaka II Brygady Legionów Polskich Odznaka Komendy Legionów Polskich Odznaka więźniów Máramarossziget Odznaka pamiątkowa „Orlęta” Krzyż Obrony Lwowa austro-węgierskie Medal Zasługi Wojskowej Srebrny Medal Waleczności 1 klasy – 10 listopada 1917. Brązowy Medal Waleczności Krzyż Wojskowy Karola Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Wystawa „Chłopcy malowani” - portrety i biogramy. Bolesław Zaleski, Strona internetowa Stowarzyszenia Grupa Historyczna 15. Pułku Piechoty "Wilków" w Puławach Zapytanie nr 1217 do ministra spraw zagranicznych w sprawie sprowadzenia do Polski szczątków generała brygady, członka Legionów Polskich z miejscowości Bakszty, dawniej pow. Wołożyn, woj. nowogródzkie (obecnie teren Republiki Białoruś) Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych - z upoważnienia ministra - na zapytanie nr 1217 w sprawie sprowadzenia do Polski szczątków generała brygady, członka Legionów Polskich z miejscowości Bakszty, dawniej pow. Wołożyn, woj. nowogródzkie (obecnie teren Republiki Białoruś)

Kategoria:Członkowie Oficerskiego Trybunału Orzekającego Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 15 Pułku Piechoty „Wilków” Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 28 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Internowani w Bustyaháza Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Internowani w Syhocie Marmaroskim Kategoria:Internowani w Szeklence Kategoria:Ludzie urodzeni w Borszczowie Kategoria:Ludzie związani z Kołomyją (zabór austriacki) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Tytularni generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1933 Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich