BohdanW literaturze imię tegoż oficera było zapisywane w dwóch formach: Bohdan lub Bogdan. Stanisław Sołtys (ur. 6 maja 1894 w Kluczborku, zm. 12 września 1939 w Sapach) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Joachima (działacza społecznego, oficera Departamentu Wojskowego Naczelnego Komitetu Narodowego) i Heleny z d. Spława-Nayman. Do dziesiątego roku życia mieszkał na Górnym Śląsku, gdzie uczył się w niemieckich szkołach ludowych. Od roku 1905 mieszkał we Lwowie. Ukończył w tym mieście gimnazjum, zdając w 1913 r. maturę, oraz rozpoczął studia na politechnice, które przerwał w 1914 r. (będąc studentem II roku) ze względu na wybuch wojny. W latach 1912–1914 działał w harcerstwie – w 1 drużynie przy Polskim Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół-Macierz” we Lwowie. Po wybuchu I wojny światowej wraz z całą drużyną harcerską wstąpił (w dniu 28 sierpnia 1914 r.) do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu (dnia 21 września 1914 r.) w Mszanie Dolnej udał się pieszo pod Szczucin, aby dołączyć do I Brygady Legionów Polskich. Zatrzymany został przez oddziały 72 austro-węgierskiego pułku piechoty. W dniu 10 października 1914 r. został ranny pod Rozwadowem, po czym w Krakowie wstąpił do Legionu Zachodniego. Do końca 1914 r. przebywał w Jabłonkowie jako rekonwalescent. 1 stycznia 1915 r. superarbitrowany i uznany za inwalidę niezdolnego do służbySuperarbitraż było to zwolnienie ze służby wojskowej z powodów zdrowotnych. z powodu przestrzelenia ręki, wstąpił jednakże do kawalerii i znalazł się w kadrze 2 pułku ułanów II Brygady Legionów Polskich (początkowo służył jako patrolowy). W maju 1915 r. wyruszył na front w szeregach 5 szwadronu 2 pułku ułanów Legionów Polskich i uczestniczył w walkach do jesieni 1917 roku (od września 1916 r. Legiony Polskie zostały przekształcone w Polski Korpus Posiłkowy). Wymieniony został jako uprawniony do odznaczenia austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. W październiku 1917 r. zachorował na tyfus i leczony był w przemyskim szpitalu. Od lutego 1918 r. uczył się w Szkole Podchorążych w Bolechowie. Internowany w obozie Bustia Haza pod miastem Huszt, za odmowę złożenia przysięgi na wierność monarchii austro-węgierskiej. W maju 1918 roku został skierowany do grupy wojsk austro-węgierskich stacjonującej pod Udine („P” Gruppe) i odesłany z powrotem jako pruski poddany. Zdezerterował w lipcu tr. i podjął pracę jako rysownik w przedsiębiorstwie demobilizacyjnym pod ZłoczowemWBH, sygn. I.482.74-6874 VM, str. 2-5..
Na wieść o walkach pod Lwowem przedarł się przez linie ukraińskie i w dniu 17 listopada 1918 r. wstąpił do oddziałów obrony Lwowa walczących na I odcinku. Następnie wcielony został do 1 kompanii karabinów maszynowych w 1 pułku strzelców lwowskich (przemianowanym wkrótce na 38 pułk piechoty). W szeregach 38 pułku piechoty uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. Awansowany do stopnia podchorążego, ranny 16 kwietnia 1919 r. pod Czartowską Skałą (w Winnikach koło Lwowa). Dekretem z 9 grudnia 1919 r. mianowany został podporucznikiem w piechocie z dniem 1 grudnia 1919 roku. W toku walk objął dowództwo nad 1 kompanią karabinów maszynowych 38 pp. Na mocy dekretu Wodza Naczelnego z dnia 21 grudnia 1920 r.Był to dekret marszałka Józefa Piłsudskiego o sygnaturze L. 2455. został mianowany z dniem 1 kwietnia 1920 roku na stopień porucznika w piechocie. Z końcem lutego 1921 r. został zdemobilizowany i przydzielony do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, w której zajął się organizacją batalionu pod Raciborzem. Uczestniczył w III powstaniu śląskim i walkach pod Górą Św. Anny jako doradca techniczny dowódcy batalionu w 15 Raciborskim Pułku Piechoty (przedtem noszącym nazwę 4 Pułku Strzelców Raciborskich). Po zakończeniu powstania powrócił do macierzystego 38 pułku piechoty, w którym objął dowództwo kompaniiWBH, sygn. I.482.74-6874 VM, str. 2, 4 i 5..
Naczelny Wódz dekretem L.2641 z dnia 22 lutego 1921 roku odznaczył ówczesnego podporucznika 38 pułku piechoty Bohdana Stanisława Sołtysa Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Order ten nadano za męstwo wykazane w dniu 30 sierpnia 1920 r. w bitwie pod wsią Tadanie w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. Wówczas to 4 kompania 38 pułku piechoty przeprowadzała kontratak na utracone pozycje. Kontratak ten zaległ pod silnym ogniem bolszewickich karabinów maszynowych, prowadzonym z drugiej strony Bugu, i nie wykazywał szans powodzenia. Wtedy ppor. Sołtys na czele jednego plutonu karabinów maszynowych i jednego plutonu piechoty podszedł niepostrzeżenie pod samą wieś (na początku tej akcji został pod nim zabity koń) i uderzył na nią od zachodniej strony. Manewrem tym umożliwił 4 kompanii zdobycie wyznaczonych pozycjiWBH, sygn. I.482.74-6874 VM, str. 6,8 i 9..
Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w randze kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. i 1022. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W okresie tym nadal pełnił służbę w 38 pułku piechoty z Przemyśla. W pułku tym służył również przez kolejne lata, zajmując w roku 1923 – 926. lokatę wśród kapitanów, a w roku 1924. – 501 lokatę pośród kapitanów korpusu oficerów piechoty. Z dniem 7 stycznia 1925 r. został odkomenderowany na IX-ty pięciomiesięczny Kurs Doszkolenia Młodszych Oficerów Piechoty w Chełmnie.
Na mocy rozporządzenia ministra spraw wojskowych – gen. dyw. Władysława Sikorskiego - został w 1925 roku przeniesiony (w korpusie oficerów piechoty), bez prawa do należności za przesiedlenie, z 38 pp do 40 pułku piechoty. Z dniem 1 sierpnia 1925 r., jako kapitan 40 pp, został zatwierdzony na stanowisku wykładowcy w Batalionie Szkolnym Piechoty Okręgu Korpusu Nr VI. Rozporządzeniem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 28 października 1926 r. został przydzielony (w korpusie oficerów piechoty) z Batalionu Szkolnego Piechoty Nr 6, z powrotem do 40 pułku piechoty. W dniu 18 lutego 1928 r. został, przez Prezydenta Rzeczypospolitej – Ignacego Mościckiego, awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 r. i 27. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 1928 r. został przeniesiony (jako oficer nadetatowy 40 pp) do kadry oficerów piechoty, z równoczesnym przydziałem do lwowskiego Dowództwa Okręgu Korpusu Nr VI na stanowisko referenta. W okresie tym zajmował nadal 27. lokatę pośród majorów piechoty ze swego starszeństwa. W dniu 5 listopada 1928 r. został przeniesiony służbowo na stanowisko rejonowego komendanta Przysposobienia Wojskowego przy 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu.
Minister Spraw Wojskowych zarządzeniem z dnia 23 grudnia 1929 r. przeniósł majora Bohdana Sołtysa z 12 Dywizji Piechoty do 52 pułku piechoty, na stanowisko dowódcy batalionu. W połowie 1930 roku zajmował 403. lokatę łączną pośród majorów korpusu oficerów piechoty (była to jednocześnie 24. lokata w starszeństwie). Od sierpnia 1931 r. był wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, zajmując w 1932 roku 23. lokatę wśród majorów piechoty w swoim starszeństwie. W roku 1933 nadal wykładał w rembertowskim CWPiech., a na dzień 1 lipca tego roku klasyfikowany był na 261. miejscu wśród wszystkich majorów korpusu piechoty (była to 20. lokata w swoim starszeństwie). W dniu 7 czerwca 1934 r. ogłoszono jego przeniesienie na stanowisko dowódcy II batalionu 67 pułku piechoty detaszowanego w Toruniu. Na dzień 5 czerwca 1935 roku zajmował 181. lokatę łączną wśród majorów piechoty (była to jednocześnie 16. lokata w starszeństwie). Awansowany do stopnia podpułkownika z dniem 1 stycznia 1936 r. i 18 lokatą wśród oficerów piechoty, został następnie wyznaczony na stanowisko I zastępcy dowódcy 67 pułku piechoty. Na dzień 23 marca 1939 r. nadal zajmował 18. lokatę wśród podpułkowników korpusu piechoty w swoim starszeństwie i pełnił funkcję zastępcy dowódcy 67 pp.
Kampania wrześniowa W ramach przedwrześniowej mobilizacji został dowódcą Ośrodka Zapasowego 4 Dywizji Piechoty, a od 7 września objął dowództwo nowo utworzonego (z rozkazu gen. bryg. Mikołaja Bołtucia) dwubatalionowego pułku Obrony Narodowej (w skład którego weszły batalion ON „Brodnica” i batalion ON „Jabłonowo”). Na czele swego oddziału wziął udział w bitwie nad Bzurą. 11 września o godzinie 20.00 objął, z rozkazu dowódcy 4 Dywizji Piechoty, dowodzenie włocławskim 14 pułkiem piechoty. Dotychczasowy dowódca 14 pp, ppłk dypl. Włodzimierz Brayczewski, został bowiem ranny i z powodu pogarszającego się stanu zdrowia nie mógł dalej pełnić swych obowiązków. Poległ 12 września w okolicach wsi Sapy i Strzebieszew podczas próby zawrócenia rozwijającego się natarcia własnego II batalionu 14 pp (w tym celu wyjechał konno do dowódcy II batalionu, razem z dowódcą kompanii zwiadowców 14 pp – porucznikiem Feliksem Stawickim). Został wówczas ciężko postrzelony w miednicę, a następnie zastrzelony strzałem w głowę przez niemieckiego dywersanta (według relacji por. Stawickiego, ppłk Sołtys został postrzelony z odległości 2 metrów przez Niemców, którzy próbowali wziąć ich żywych do niewoli). Pochowany został na Cmentarzu Komunalnym w Bielawach.
W dniu 1 lipca 1945 r. Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, gen. dyw. Tadeusz Bór-Komorowski, zatwierdził pośmiertny awans ppłk. Sołtysa do stopnia pułkownika służby stałej piechoty z dniem 1 stycznia 1946 rokuRzeczpospolita Podchorążacka Nr 14 z listopada 1977 (biuletyn Koła Szkoły Podchorążych Piechoty w Londynie), s. 39..
Dwaj bracia Bohdana Sołtysa, Janusz i Miłosz Michał, również służyli w Legionach Polskich.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1149 (22 lutego 1921) Krzyż Niepodległości (9 listopada 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych (dwukrotnieCzęść publikacji podaje, że ppłk Sołtys odznaczony był trzykrotnie Krzyżem Walecznych.) Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1934) „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”. Śląski Krzyż Powstańczy (pośmiertnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Odznaka za Rany i Kontuzje (dwukrotnie)Na podstawie fotografii Krzyż Obrony Lwowa Odznaka Pamiątkowa 2 pułku ułanów
Upamiętnienie W październiku 2018 roku podpułkownik Bohdan Sołtys wybrany został bohaterem województwa opolskiego, w plebiscycie POLREGIO zorganizowanym z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W związku z tym jeden z pociągów opolskiego POLREGIO otrzymał oprawę graficzną z imieniem ppłk. Sołtysa i w takich barwach kursował przez 2 lata.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich Kategoria:Oficerowie 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Oficerowie 52 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Oficerowie 67 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy batalionów 67 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zastępcy dowódcy 67 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 14 Pułku Piechoty Ziemi Kujawskiej Kategoria:Dowódcy 14 Pułku Piechoty Ziemi Kujawskiej Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego Kategoria:Żołnierze Legionu Zachodniego Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Śląskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Obrony Lwowa Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska)