Co jest dla mnie ważne? – pierwsze kroki w świecie wartości Czym są wartości? Każdy człowiek ma coś, co jest dla niego szczególnie ważne. Nie chodzi tu tylko o rzeczy (np. telefon czy ulubioną zabawkę), ale o to, jak chcemy żyć i jakich ludzi lubimy.
Wartości to ważne dla ciebie: cechy (np. uczciwość, odwaga), zasady (np. „nie kłamię”, „szanuję innych”), sprawy (np. rodzina, zdrowie, przyjaźń).
Wartości pomagają ci: podejmować decyzje, odróżniać dobro od zła, wybierać to, co uważasz za słuszne.
Skąd biorą się moje wartości? Twoje wartości nie biorą się znikąd. Uczysz się ich przez całe życie. Wpływają na nie: rodzina – to, jak rodzice i bliscy się zachowują, co chwalą, a czego zabraniają, szkoła – nauczyciele, zasady w klasie, to, jak traktujecie się nawzajem, rówieśnicy – koledzy i koleżanki, ich pomysły, mody i zwyczaje, media – filmy, gry, internet, książki, twoje własne doświadczenia – to, co przeżyłeś i co cię czegoś nauczyło.
Nie zawsze musisz myśleć tak samo jak inni. Możesz mieć swoje zdanie, ale warto je uzasadniać i szanować zdanie innych.
Jak odkryć, co jest dla mnie ważne? Zastanów się nad sobą. Odpowiedz w myślach na pytania:
Co sprawia, że jestem naprawdę szczęśliwy? Z jakich swoich zachowań jestem dumny? Jakich zachowań u innych bardzo nie lubię? Kogo podziwiam i za co? W jakich sytuacjach trudno jest mi podjąć decyzję?
Możesz też spróbować ustawić w kolejności od najważniejszej do mniej ważnej takie sprawy jak: rodzina, zdrowie, pieniądze, nauka, koledzy i koleżanki, wolny czas, moje hobby.
Zauważ, że to, co uznasz za najważniejsze, pokazuje twoje wartości.
Jak wartości pomagają w życiu? Gdy wiesz, co jest dla ciebie ważne: łatwiej ci powiedzieć „tak” temu, co dobre, i „nie” temu, co ci szkodzi, potrafisz bronić słabszych i siebie samego, budujesz mądre przyjaźnie, podejmujesz decyzje bardziej świadomie.
Przykład: Jeśli cenisz uczciwość, to nie ściągasz na sprawdzianie, nawet jeśli inni to robią. Jeśli cenisz szacunek, nie obrażasz innych, nawet w żartach.
Twoje wartości mogą się z czasem zmieniać, ale niektóre zostaną z tobą na całe życie.
Podsumowanie Wartości to to, co w życiu uważasz za naprawdę ważne. Wpływ na twoje wartości mają: rodzina, szkoła, rówieśnicy, media i własne doświadczenia. Znajomość własnych wartości pomaga podejmować decyzje i budować dobre relacje z innymi.
Zadania do przemyślenia Wypisz trzy rzeczy, które są dla ciebie teraz najważniejsze, i spróbuj wyjaśnić, dlaczego właśnie one. Zastanów się: czy twoje wartości są podobne do wartości twojej rodziny? A czym się różnią? Opisz sytuację, w której podjąłeś decyzję zgodną ze swoimi wartościami. Co wtedy czułeś?