Utwór powstał w Warszawie w okresie Wielkanocy 1943 roku, w trakcie trwania powstania w getcie warszawskim. Poeta przywołuje w nim dwie odrębne płaszczyzny czasowe i przestrzenne: szesnastowieczny Rzym (plac Campo di Fiori) oraz okupowaną przez Niemców Warszawę (rejon placu Krasińskich, gdzie za murami getta toczyły się walki).
Główni bohaterowie Podmiot liryczny – świadek bieżących wydarzeń wojennych, który występuje w roli obserwatora i moralisty. Refleksyjnie zestawia ze sobą fakty historyczne, wyrażając oburzenie na kondycję świata, a jednocześnie wierzy w misję poezji jako narzędzia utrwalającego pamięć. Giordano Bruno – rzymski filozof i teolog spalony na stosie w 1600 roku. W utworze jest symbolem samotnego męczennika za idee, którego egzekucja stała się jedynie chwilowym widowiskiem dla tłumu. Mieszkańcy Rzymu i Warszawy – zbiorowi bohaterowie reprezentujący zwykłych ludzi, którzy w obliczu cudzej tragedii wybierają zabawę, handel i powrót do codziennych czynności.
Zarys najważniejszych wydarzeń fabularnych Wiersz rozpoczyna się od opisu gwarnego, rzymskiego targu, na którym kiedyś stracono Giordana Bruna. Podmiot liryczny zauważa, że zaraz po wygaszeniu stosu kupcy wrócili do swoich zajęć, a życie miasta nie uległo zmianie. Następnie obraz ten zostaje zestawiony z Warszawą z 1943 roku, gdzie obok płonącego getta ustawiono karuzelę. Podczas gdy za murem giną powstańcy, warszawiacy bawią się przy dźwiękach skocznej muzyki, a wiatr roznosi nad bawiącym się tłumem czarne strzępy z płonących domów. Osoba mówiąca podkreśla całkowitą izolację i osamotnienie ginących, których cierpienie pozostaje niezrozumiałe dla osób znajdujących się po bezpiecznej stronie muru. Utwór kończy się deklaracją poety, który postanawia utrwalić ten bunt i samotność ofiar w swoim dziele.
Najważniejsze tematy i problemy poruszane w utworze Ludzka obojętność – głównym problemem jest zjawisko znieczulicy społecznej wobec nieszczęścia i śmierci innych osób. Samotność w cierpieniu – autor ukazuje, że tragiczny los jednostki lub grupy (męczennika Bruna, walczących Żydów) jest przeżyciem hermetycznym, którego postronni obserwatorzy nie potrafią lub nie chcą zrozumieć. Mechanizm przetrwania – wiersz sugeruje, że zdolność do szybkiego powrotu do normalności po tragedii jest naturalną, choć okrutną cechą ludzkości, pozwalającą jej biologicznie przetrwać. Rola poety i słowa – tekst podejmuje kwestię moralnego obowiązku artysty do dawania świadectwa prawdzie i sprzeciwiania się zapomnieniu.
Dominujące emocje i refleksje Lektura utworu wywołuje poczucie gorzkiej ironii, smutku oraz moralnego wstrząsu. Zestawienie radosnej muzyki karuzeli z odgłosami salw w getcie budzi w czytelniku niepokój i skłania do krytycznej oceny postaw ludzkich. Refleksja koncentruje się na tragizmie braku porozumienia między „językiem ginących” a „językiem żyjących”. Jednocześnie pojawia się myśl o sile poezji, która jako jedyna potrafi ocalić pamięć o skazanych na niepamięć bohaterach.
Aktualność utworu Problematyka obojętności wobec konfliktów i tragedii dziejących się „tuż za murem” pozostaje aktualna we współczesnym świecie, przypominając o łatwości, z jaką społeczeństwa potrafią ignorować cudze cierpienie na rzecz własnego komfortu.