Utwór powstał w 1969 roku i został włączony do tomu „Miasto bez imienia”. Został napisany w okresie, gdy autor przebywał na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Wiersz nie posiada konkretnie określonego miejsca akcji; jest to tekst o charakterze autotematycznym (dotyczącym powstawania dzieła literackiego), osadzony w przestrzeni rozważań nad kondycją współczesnej literatury i rolą twórcy.

Główni bohaterowie Podmiot liryczny – utożsamiany z samym poetą, występuje jako dojrzały artysta posiadający bogate doświadczenie życiowe i literackie. Wypowiada się zarówno we własnym imieniu, jak i w imieniu całej zbiorowości twórców, prezentując krytyczny dystans do własnej profesji. Dajmonion (Demony) – metaforyczne określenie wewnętrznych sił, głosów lub natchnień, które przejmują kontrolę nad poetą w procesie tworzenia. Są one przedstawione jako byty niezależne, które „kradną” usta i rękę piszącego, by wyrazić treści, których on sam nie był świadomy.

Zarys najważniejszych wydarzeń fabularnych Utwór stanowi poetycki traktat, w którym osoba mówiąca poddaje w wątpliwość dotychczasowe zasady tworzenia poezji. Podmiot deklaruje, że zawsze poszukiwał „formy bardziej pojemnej”, która łączyłaby cechy liryki i prozy, ułatwiając komunikację między autorem a czytelnikiem bez narażania ich na zbędne męczarnie intelektualne. Wyznaje, że pisanie powinno być rzadkim i niechętnym aktem, wynikającym z wewnętrznego przymusu służenia dobrym mocom. Poeta opisuje proces tworzenia jako stan, w którym człowiek staje się „państwem demonów”, wyrażającym rzeczy nieoczekiwane i dziwne. Jednocześnie podmiot dystansuje się od tekstów przypominających bełkot osób chorych psychicznie, podkreślając wagę ironii i ładu. Wiersz kończy się stwierdzeniem, że choć poezja ma w sobie coś „nieprzystojnego”, to jednak świat jest inny i głębszy, niż wydaje się ludziom w ich codziennych rozważaniach.

Najważniejsze tematy i problemy poruszane w utworze Definicja i rola poezji – autor zastanawia się, czym powinna być sztuka słowa w świecie po katastrofach XX wieku, postulując odejście od sztywnej zasady decorum (odpowiedniości stylu do tematu). Natchnienie jako siła zewnętrzna – tekst analizuje zjawisko tworzenia jako proces, nad którym artysta nie ma pełnej kontroli, będąc jedynie narzędziem w rękach wyższych (lub niższych) sił. Poszukiwanie nowej formy – problemem jest znalezienie języka na tyle szerokiego, by mógł pomieścić chaos współczesności, nie tracąc przy tym komunikatywności. Etyka twórcy – wiersz podkreśla moralną odpowiedzialność poety, który powinien dążyć do bycia „instrumentem” dobrych duchów.

Dominujące emocje i refleksje Lektura utworu wywołuje poczucie niepewności i intelektualnego niepokoju, co sygnalizuje już znak zapytania w tytule. Dominującym nastrojem jest powaga połączona z ironią i autokrytycyzmem. Refleksja koncentruje się na paradoksie zawodu poety: z jednej strony jest to zajęcie niemal szaleńcze i „nieprzystojne”, z drugiej – jedyny sposób na dotknięcie prawdy o rzeczywistości. Czytelnik może odczuć dystans autora do własnej wielkości oraz pokorę wobec tajemnicy istnienia, której język nigdy nie zdoła w pełni opisać.

Aktualność utworu Wiersz pozostaje aktualny jako głos w dyskusji o granicach wolności artystycznej oraz o potrzebie jasnego i zrozumiałego języka w sztuce, która często popada w niezrozumiały dla odbiorcy hermetyzm.