Wprowadzenie W dzisiejszych czasach, kiedy świat generuje coraz większą ilość informacji, często nieuporządkowanych, zapomina się o starych zdjęciach, nagraniach, książkach… dlatego istotna jest rola archiwizacji cyfrowej – stosunkowo nowej gałęzi technologii, przenoszącej nasze stare dobra do ich cyfrowych, kompatybilnych oraz aktualnych form, a także zabezpieczanie już zdigitalizowanych opracowań. Zdarzyć się może np., że stara strona internetowa jakiejś organizacji – a z nią np. protokoły dawnych zarządów – zostanie utracona. Takim sytuacjom stara się zapobiegać właśnie archiwizacja cyfrowa. I chociaż dana organizacja może liczyć na łut szczęścia – kto wie, czy strony nie zapisało jakieś ogólnodostępne archiwum, jak np. https://archive.org, jednak lepiej było się zabezpieczyć i protokoły zachować.

Ten prosty przykład ilustruje, po co prowadzić cyfrowe archiwum, lecz dla osoby, która członkiem żadnego stowarzyszenia nie jest wydaje się być egzotyczny. Skorzystam zatem z innego przykładu.

Wielu z nas posiada w swoich domach stare fotografie, kiedy nasze mamy/dziadkowie/ojcowie/pradziadkowie itp. byli młodzi. Jeżeli ktoś chętny o to zadbał i zeskanował te zdjęcia, może je oglądać nawet wtedy, kiedy oryginały tych fotografii np. zaginą przy przeprowadzce, ponieważ trzymał je na np. laptopie. W ten sposób nasze wspomnienia zostają zachowane w nowoczesnej, mniej narażonej na warunki atmosferyczne (blaknięcie od słońca, kruszenie się, wilgoć) jak i warunki bardziej… biologiczne – wszak stary obrazek nadgryźć mogła mysz – formie.

Podsumowując, archiwa cyfrowe – zarówno dla samych rodzin, jak i organizacji, firm i przedsiębiorstw – są bardzo przydatną i stosunkowo tanią formą zabezpieczenia fizycznych, podatnych na uszkodzenie danych.

Cele archiwizacji cyfrowej Archiwiści wyróżnili kilka podstawowych celów, stanowiących „pigułkę” istoty tejże sprawy: długoterminowe zabezpieczenie danych przed ich utratą, degradacją i zmianami technologii informacyjnej; zapewnienie łatwego, ułatwionego w razie potrzeby dostępu do informacji oraz jej ponownego użycia i wyszukiwania; utrwalanie dziedzictwa kulturowego i jego zabezpieczanie; ochrona autentyczności i kontekstu materiałów; wspieranie badań nad rozwijaniem technik archiwizacji oraz interoperacyjnością systemów informatycznych.

Poza realizacją tychże szczytnych postulatów, każdy archiwista powinien pamiętać o istotnych sprawach technicznych, którymi są przede wszystkim: kopie zapasowe tworzonych archiwaliów – przynajmniej w ilości trzech; zgodność prawna (przede wszystkim z RODO – upewnijmy się przed publikacją w sieci, czy żadne z archiwaliów nie naruszają prawa do prywatności innych osób); zapewnienie dostępu dla osób niepełnosprawnych (przeszukiwalne pliki PDF, ujednolicone metadane itd.).

Jak zająć się tymi sprawami, opowiemy państwu w następnych rozdziałach tego podręcznika.