podburzać ()

,

czasownik przechodni niedokonany ( podburzyć) (1.1) wzbudzać w kimś wrogość i nakłaniać do czynnego sprzeciwu lub buntu przeciwko ustalonemu porządkowi, konkretnym osobom bądź instytucjom (1.2) wprawiać w stan niepokoju, prowokować do otwartej walki zbrojnej lub celowo wywoływać zamieszki polityczno-społeczne czasownik zwrotny niedokonany podburzać się ( podburzyć się) (2.1) napełniać się wrogością wobec kogoś lub czegoś, samodzielnie podejmując decyzję o stawieniu oporu (2.2) wzajemnie wzbudzać między sobą niechęć skierowaną przeciwko komuś lub czemuś i wspólnie zachęcać się do sprzeciwu

(1) (2)

(1.1) Władze zakładu powtarzają, że Dąbrowicz podburza pracowników przeciw kierownictwu, że chce ludzi pozbawić pracy. (1.1) Jeśli nieustannie podburza nas przeciw mężowi, zastanówmy się poważnie, jaki cel jej przyświeca. (1.1) M. tymczasem zdawał sobie sprawę z zagrożenia, jakie stanowi Grażyna. Systematycznie podburzał przeciw niej współpracowników. (1.2) W Moskwie stan wyjątkowy. Chasbułatow i Ruckoj podburzają do wojny domowej. Wojsko deklaruje, że popiera Jelcyna, ale interweniuje z opóźnieniem. (2.1) Severus podburzał się w myślach przez całą noc. Okropne samopoczucie nie przeszkadzało mu w tym, aby złorzeczyć na kobiety, które pomagały mu bez jego zgody. (2.2) Wiesz, nie wszyscy mają tak zdystansowane podejście jak ty. Wielu chciałoby jednak spalić kościoły, a wiarę posłać w niebyt. I bądź, co bądź podburzając się wzajemnie, przyczyniacie się do tego.

(1.1) podburzać tłum / chłopów / lud / społeczeństwo / załogę • podburzać kibiców • podburzać przeciwko komuś • podburzać nastroje • podburzające przemówienie / kazanie

(1.1) podżegać

podburzanie , podburzenie , burzenie , burza , burzyciel podburzyć , burzyć , podburzać się , podburzyć się , wzburzyć, oburzyć, zaburzyć podburzający, podburzony, burzliwy, burzowy burzliwie

(w znaczeniu „czynić niespokojnym, wprawiać w stan wrzenia”)

W starannej polszczyźnie zaleca się konstrukcję z przydawek celowych: „podburzać do buntu / do rozruchów / do wystąpienia”. Wprowadzenie przedmiotu podburzania występuje prawidłowo z przyimkiem „przeciw” lub „przeciwko” (łączącym się z ). Czasownik ten posiada również rzadszą, potoczną wariantywność łączliwą z przyimkiem „na” w : „podburzał ją na męża” (traktowane często jako kolokwializm, będące kalką z konstrukcji czasownika „szczuć na kogoś”).

angielski: (1.1) incite, stir up arabski: (1.1) ألب szwedzki: (1.1) uppvigla, hetsa