Trudno jest zrekonstruować schemat deglacjacji w centralnej części Bałtyku. System grzbietów między Gotlandią a Kopparstenarną został w dużej mierze zbudowany podczas wcześniejszych stadiów zlodowacenia. Ostatni strumień lodowy w centralnej części basenu bałtyckiego rozszedł się na dwa płaty, cofając się w kierunku NNE i NNW, a rozdzielenie nastąpiło prawdopodobnie w rejonie Gotska Sandön. Recesja tych płatów lodowych była prawdopodobnie synchroniczna, ale rozmiar akumulacji lodowcowej Gotska Sandön wskazuje na stagnację lub powrót recesji lodowej. Taki proces może być związany z osadami krawędzi lodowej w południowo-wschodniej Szwecji i zachodniej Estonii datowanymi na stadiał starszego dryasu około 11 000 lat temu.
Piasek w klifach nadmorskich, który osiąga wysokość przekraczającą 15 m, jest w całości pochodzenia litoralnego, o czym świadczą muszle znalezione w dolnych częściach przekrojów. Muszle te datują najstarsze osady na stadium ancylusowe Bałtyku, około 9000 lat p.n.e. Na tym etapie wyspa była nadal całkowicie zanurzona, a osady zostały utworzone przez strumienie z północy na dość dużej głębokości. Główna część wyspy została zbudowana jako system grzbietów plażowych, tworzących sieć równoległą do brzegów i połączonych z północnymi mierzejami na kolejnych niższych poziomach.