Wkrótce Mieszko Plątonogi uzyskał także ziemię opolską, odstąpioną mu w 1202 r. przez nowego księcia wrocławskiego Henryka Brodatego, co stanowiło rekompensatę za zrzeczenie się przez Mieszka praw zwierzchnich odnośnie całego Śląska. Tak powstało rozległe władztwo polityczne złożone z Raciborza, Opola, Bytomia, Oświęcimia i Cieszyna, określane w historiografii księstwem opolsko-raciborskim, lub tylko – z uwagi na opolską tytulaturę książęcą stosowaną przez potomków Plątonogiego – księstwem opolskim. Rozległa dzielnica przetrwała do 1281 r. i śmierci Władysława opolskiego, wnuka Mieszka Plątonogiego. Wówczas stopniowo rozpadła się na cztery partykularne księstwa synów Władysława – opolskie, raciborskie, bytomskie i cieszyńskie. Początkowo działem raciborsko-cieszyńskim rządzili wspólnie najstarszy z braci Mieszko i najmłodszy Przemysław, by ok. 1290 r. dokonać rozdziału, według którego samodzielnym księciem raciborskim został Przemysław.