Twierdzenie odwrotne do twierdzenia Pitagorasa, Zintegrowana Platforma Edukacyjna – Ministerstwo Edukacji Narodowej (ZPE MEN) [dostęp 2025-08-07].:

Jeśli dane są trzy dodatnie liczby i takie, że to istnieje trójkąt o bokach długości i a kąt między bokami o długości i jest prosty.

Najprawdopodobniej twierdzenie to wykorzystywane było w wielu starożytnych kulturach Azji (Chinach, Indiach, Babilonii) i Egipcie do praktycznego wyznaczania kąta prostego. Wystarczy bowiem zbudować trójkąt o bokach długości 3, 4 i 5 jednostek, aby uzyskać kąt prosty między bokami o długościach 3 i 4.

Dowód Twierdzenie to można udowodnić na przykład metodą sprowadzenia do sprzeczności lub przy pomocy twierdzenia cosinusów.

My to udowodnimy następująco:

Weźmy dowolny trójkąt o bokach odpowiednio:

spełniający warunek:

Naszym zamiarem jest pokazanie, że jest to trójkąt prostokątny. W tym celu weźmy inny trójkąt taki że:

oraz

Trójkąt jest prostokątny, zatem dla niego możemy skorzystać z twierdzenia Pitagorasa i obliczyć bok

Z trójkąta mamy:

zatem:

Okazało się, że:

Z cechy przystawania trójkątów BBB wnioskujemy, że trójkąty i są przystające.