Wielowiekowa przynależność do dóbr arcybiskupstwa zwanych od księstwem łowickim, większe swobody i wcześniejsze uwłaszczenie chłopów przyczyniło się do wykształcenia na ich terenie zamożniejszej grupy ludności, zachowującej odrębną tożsamość, kulturę materialną, ubiór i mowę. W drugiej połowie XIX wieku mieszkańcy przepełnionych wsi księstwa łowickiego zaczęli wykupywać sąsiednie dobra szlacheckie i osiedlać się na ich terenie, zachowując tożsamość, obyczaje i ubiór księżacki. Przyczyniło się to do poszerzenia etnograficznego i językowego zasięgu Księżaków aż pod Piątek.

Pierwszy słowniczek gwary łowickiej pochodzący z wymienia się wśród źródeł Słownika gwar polskich Jana Karłowicza. Jest nim rękopiśmienny Słowniczek gwary od Domaniewic w Łowickiem. W I poł. badania nad gwarami księstwa łowickiego prowadziła pochodząca ze Strugienic Halina Świderska; w latach 1938 i 1946 na łamach czasopisma Poradnik Językowy ukazywały się jej artykuły o gwarze łowickiej, m.in. Nazwy barw w gwarze łowickiej oraz Parę uwag o mazurzeniu. W 1929 ukazała się jej monografia pt. Dialekt Księstwa Łowickiego.