hub): rzędówki i ulicówki (głównie na północy terenu), z polami biegnącymi prostopadle do cieków lub mokradeł, gospodarstwa samotnicze, zlokalizowane w środku prostokątnego, wykarczowanego terenu leśnego, połączone drogą dojazdową z traktem głównym. Zagroda kolonisty na ziemi nowotomyskiej składała się najczęściej z: chałupy, zespołu gospodarczego (chlew, stodoła) i drewutni z kurnikiem (czasem jeszcze z wozowni). Charakterystyczne dla kolonistów z tego rejonu była też infrastruktura związana z uprawą chmielu i wikliny. Wiązało się z nią stawianie specyficznego budynku inwentarskiego z wysokim poddaszem (spichrzem i suszarnią) − był to tzw. trempelAntoni Pelczyk, Budownictwo olęderskie na Równinie Nowotomyskiej, Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, 1997, .
Pierwszą zasiedloną wsią kolonistów było Sękowo (około 1700). Osadnicy wycinali lasy porastające te tereny i uprawiali rolę. Następnie powstawały kolejne wsie: Glinno i Paproć (1701), Przyłęk (1704), Boruja (1705), Jastrzębsko Stare (1710), Grubsko (1712), Szarki (1724), Cicha Góra (1757), Nowa Róża (1765), Kozielaski (1767), Nowa Boruja (1795). Około 1790 w tutejszych wsiach istniało 636 gospodarstw.