Nie mogąc zharmonizować czystych barw z tonami złamanym i kolorowymi szarościami, radykalnie wyeliminowali te ostatnie, polegając na kompensacji optycznej; wierzyli, że im się to udało, ale mylili zmęczenie siatkówki z olśnieniem wywoływanym przez żywe światło".
Teoria mały|Paweł Signac Kobiety przy studni (1892), olej na płótnie. Szczegół podkreślający kompozycję zieleni trawy. Składa się z żółtego, zielonego i niebieskiego. A jeśli przyjrzeć się bliżej, można zauważyć rzadkie czerwone kropki. Zgodnie z teorią pointylizmu, gdy obraz ogląda się z pewnej odległości, punkty koloru zlewają się i optycznie się ze sobą łączą. Uzyskany efekt wizualny różni się od tego uzyskanego w przypadku zmieszania kolorów na palecie, a następnie nałożenia ich na płótno. Niektórzy opisują rezultat jako świetlistszy lub czystszy, ponieważ mieszanie odbywa się za pomocą oka, a nie pędzla.
Wyjaśnienie można powiązać z teoriami dotyczącymi addytywności i subtraktywności kolorów. Zazwyczaj, gdy kolory powstają poprzez mieszanie pigmentów, w grę wchodzi subtraktywność (każdy pigment absorbuje pewien zestaw częstotliwości z widma światła;