Браты Грым —- Вільгельм Карл (, — , ) і Якаб Людвіг Карл (, Ганау — , ) — вядомыя нямецкія пісьменнікі і мовазнаўцы, члены Берлінскай Акадэміі навук. Братам Якаба і Вільгельма быў мастак Людвіг Грым.

Адным з галоўных кірункаў дзейнасці братоў Грым быў збор паданняў, міфаў і народных казак, якія яны перапрацавалі ў зборнікі казак, якія сталі класікай і былі перакладзены на шматлікія мовы.

Апроч гэтага, у 2006 годзе быў знойдзены слоўнік нямецкай мовы, што быў створаны братамі Грым, ён стаў адным з першых такіх слоўнікаў.

Біяграфіі Дзяцінства і маладосць Якаб нарадзіўся 4 студзеня 1775 г., Вільгель — 24 лютага 1786 г. у сям'і чыноўніка ў нямецкіх горадзе Ганау. Бацька спачатку працаваў адвакатам у Ганау, потым займаўся юрыдычнымі справамі ў князя Ханаўскага. Браты раслі ў шчаслівай, прыстойнай сям'і, ва ўмовах ладу і дабрабыту. Адрозніваліся навуковымі здольнасцямі: за 4 гады прайшлі 8-гадовы курс гімназіі. З дзяцінства вельмі сябравалі адзін з адным, і гэтая сяброўская сувязь захавалася на ўсё жыццё. Бацька памёр у 1796 г., і толькі дзякуючы дапамозе цёткі дзеці змаглі скончыць вучобу.

Атрымалі юрыдычную адукацыю ў Маргбургскім універсітэце. Яшчэ падчас вучобы зацікавіліся нямецкай і замежнай літаратурай. Якаб Грым з 1805 г. па 1809 г. працаваў спачатку бібліятэкарам у Жэрома Банапарта ў Вільгельстэге, а потым статсаўдытарам.

У 1815 г. Якаб Грым быў накіраваны на Венскі кангрэс разам з прадстаўніком Касэльскага курфюршаства. Але служба была яму ў цяжар; ён адмовіўся ад прафесуры, якую яму прапанавалі ў Боне, і стаў бібліятэкарам у Касэле, дзе яго брат працаваў сакратаром з 1814 г.

«Казкі братоў Грым» Браты пачалі збіраць казкі яшчэ ў 1807 г. Першы зборнік меўся ў іх на руках у 1810 г. і быў запісаны з вуснаў гесэнскіх казачнікаў. Наступны варыянт быў гатовы ў 1812 г. і налічваў ужо 86 казак, а ў першым выданні (1814 г.) было дадана яшчэ 70. Публікацыі казак садзейнічаў Ахім фон Арнім, які ў 1806-07 гг. ужо ўдзельнічаў разам з Клеменсам Брэнтана ў выданні зборніка нямецкіх народных песень «Чароўны рог хлопчыка». У 1819 г. выйшла другое выданне казак, якое змяшчала ўжо 170 твораў. Тытульны ліст падрыхтаваў мастак Людвіг Грым, родны брат Якаба і Вільгельма. Апошняе прыжыццёвае выданне пабачыла свет у 1857 г. и налічвала 210 казак. Паступова набыўшы папулярнасць, яны з часам увайшлі ў скарбніцу сусветнай літаратуры, зрабіліся крыніцай натхнення мноства пісьменнікаў і мастакоў, прадметам сотняў экранізацый. У 2005 г. «Казкі братоў Грым» былі ўнесены ў міжнародны рэестр ЮНЕСКА «Памяць свету».

Іншая творчасць Якаб Грым сфармуляваў так званы «закон Грыма» аб першым германскім перамяшчэнні зычных. На думку многіх лінгвістаў, быў адным з піянераў навуковай германістыкі. Я. Грыму належыць праца «Нямецкая міфалогія» (1835 г) і — сумесна з братам Вільгельмам — «Слоўнік нямецкай мовы», які яны пачалі збіраць з 1852 г. і да самай смерці. Праца была завершана і канчаткова выдадзена толькі ў 1961 г. Сярод выдатных твораў Вільгельма Грыма — «Нямецкі гераічны эпас» (1829).

Сталасць і апошнія гады У 1825 г. Вільгельм ажаніўся, але абодва браты працягвалі працаваць разам. У 1829 г. памёр дырэктар Касэльскай бібліятэкі, але яго месца дасталося не Якабу Грыму, а іншаму чалавеку. Браты звольніліся. У 1830 г. Якаб быў запрошаны прафесарам нямецкай літаратуры і старэйшым бібліятэкарам у Гетынгенскі ўніверсітэт, а Вільгельм уладкаваўся там малодшым бібліятэкарам, а ў 1835 г. быў узведзены ў неардынарныя прафесары.

У 1837 г. да ўлады прыйшой новы кароль, які адразу змяніў Канстытуцыю. Браты выказалі пратэст, былі звольнены і вярнуліся ў Касэль. У 1840 г. Прусію ўзначаліў кароль Фрыдрых Вільгельм IV, які адразу ж запрасіў братоў у Берлін. Там яны атрымалі права чытаць лекцыі ў славутым Берлінскім універсітэце і былі абраныя ў члены Берлінскай акадэміі. У Берліне браты жылі і працавалі да самай смерці. Вільгельм Грым памёр 16 снежня 1859 г., а Якаб — 20 верасня 1863 г.

Некаторыя казкі Жалезны Ганс () Кароль-жабяня і жалезны Генрых () Залаты гусь () Злодзей у цярноўніку () Тры маленькіх лесавіка () Аднавочка, Двухвочка і Трохвочка () Прыёмыш Божай Маці () Тры гультая () Тры праля () Старая ў лесе () Шкляначкі Божай Маці () Цудоўная птушка () Падарункі маленькага народца () Стролік-накрыйся, залаты асёл і дубінка з меха () Моцны Ганс () Каралеўскія дзеці Кароль з Залатой гары () Белая змяя () Разбойнік і яго сыны Тры змяіныя лісточкі () Беласнежка () Брэменскія музыканты () Воўк і сямёра казлянят () Гензель і Грэтэль () Салодкая каша () Сяброўства кошкі і мышы () Кароль Драздабарод () Разумная Эльза () Гаспадыня Мяцеліца () Чорт з трыма залатымі валасамі () Дванаццаць братоў () Зорныя талеры () Хрустальны шар () Рапунцэль () Румпельштыльцхен () Саломінка, боб і вугалёк () Пра рыбака і яго жонку () Беласнежка і Чырвоназорка () Дзева Малейн () Адданыя звяры () Вор і яго настаўнік () Храбры кравец () Казка пра таго, хто хадзіў страху вучыцца () Папялушка (

Беларускія пераклады Казкі / Пераклад з нямецкай Альгерда Бахарэвіча. — Мінск: Логвінаў, 2013. «Дамавікі» / Перакл. А. Бахарэвіча (2014)Падарунак на Каляды: зборнік святочнага апавядання / Укладанне Ганна Янкута. — Мінск : Кнігазбор, 2014. — 196 с. — (Бібліятэка Саюза беларускіх пісьменнікаў «Кнігарня пісьменніка»; Бібліятэка часопіса «ПрайдзіСвет» «PostScriptum»). — ISBN 978-985-7119-15-8 «Дзіця Марыі» / Перакл. А. Бахарэвіч (2014)

Спасылкі

Казкі братоў Грым на беларускай мове Дамавікі. Казка

Катэгорыя:Выпускнікі Марбургскага ўніверсітэта Катэгорыя:Пісьменнікі Германіі XIX стагоддзя Катэгорыя:Нямецкамоўныя пісьменнікі Катэгорыя:Казачнікі Катэгорыя:Збіральнікі народных казак Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта Катэгорыя:Дзіцячыя пісьменнікі Германіі Грым Катэгорыя:Фалькларысты Катэгорыя:Мовазнаўцы Германіі