Ні Бог, ні гаспадар — гэта анархісцкі дэвіз, які выкарыстоўваўся з канца XIX стагоддзя. Ён выражае волю асобы не падпарадкоўвацца якой-небудзь палітычнай або боскай уладзе. У французскай мове выраз не мець ні бога, ні гаспадара таксама можа азначаць жаданне жыць без усялякіх абмежаванняў.
Гісторыя Выраз бярэ пачатак у аднайменнай газеце, заснаванай у 1880 годзе . Па словах даследчыка сацыялізму Морыса Даманжэ, ён быў натхнёны брашурай доктара Эцьена Сузіні (1839—1908, парыжскі сацыялістычны дзеяч) пад назвай Plus de Dieu, plus de maître, якая была выдадзена ў 1870 годзе. Акрамя таго, паводле Даманжэ, «гаспадар» з першапачатковай формулы не распаўсюджваецца на якую-небудзь форму ўлады, а адносіцца толькі да капіталу і эканамічнай эксплуатацыі, якую ён прадугледжвае.
З першых дзесяцігоддзяў Трэцяй рэспублікі ў Францыі надпіс «Ni Dieu ni maître» часам выкарыстоўваўся для ўпрыгожвання рэспубліканскіх або рэвалюцыйных магіл Цыт. па: . Выраз таксама дае назву песні Леа Ферэ, якая прысвечана асуджэнню смяротнага пакарання. Ён таксама быў прадстаўлены ў шматлікіх публікацыях, плакатах і песнях панк-руху. У фемінісцкім руху часам дадаецца згадка «ні муж»Гл., напрыклад, фемінісцкі часопіс . Nicole Fourtané, Michèle Guiraud, L’identité culturelle dans le monde luso-hispanophone, Presses Universitaires de Nancy, 2006, page 248..
Водгукі Ад пачатку сваёй папулярнасці дэвіз анархістаў моцна аспрэчваўся, асабліва хрысціянамі-каталікаміГл., напрыклад: . На гэты сказ адказаў «Выбар Бога — адзіны радыкальны спосаб не мець гаспадара».
Крыніцы
Катэгорыя:Анархізм Катэгорыя:Дэвізы