Кайтыль Фінд (с.-ірл. Caittil Find) — нарвега-гэльскі правадыр і ваявода вікінгаў IX стагоддзя. Ён вядомы ў першую чаргу дзякуючы згадцы ў «Аналах Ульстэра», дзе паведамляецца пра ягоную паразу ў бітве ў ірландскім Манстэры ў 857 годзе.
Шэраг гісторыкаў атаясамліваюць Кайтыля Фінда з Кецілем Пласканосым (Ketill Flatnefr), выбітным нарвежскім правадыром, які заваяваў Гебрыдскія астравы. Аднак гэтая гіпотэза не з’яўляецца агульнапрынятай і аспрэчваецца спецыялістамі.
Згадванне ў аналах «Аналы Ульстэра» паведамляюць пра бітву, што адбылася ў Манстэры ў 857 годзе, у якой Кайтыль пацярпеў паразу ад Імара і Амлайба (лічыцца, што гэта Олаф Белы): Арыгінальны ўрывак:Roiniudh re n-Imar & re n-Amlaiph for Caittil Find cona Gall-Gaedelaibh h-i tiribh Muman. Англійскі пераклад:Ímar and Amlaíb inflicted a rout on Caitil the Fair and his Norse-Irish in the lands of Munster. Беларускі пераклад:Імар і Амлайб нанеслі паразу Кайцілю Справядліваму і ягоным нарвега-гэлам у землях Манстэра.
Пытанне ідэнтыфікацыі Імя (Кайтыль), як мяркуецца, з’яўляецца гэльскай (гайдэльскай) формай старажытнаскандынаўскага імя (Кеціль). Гіпотэза пра атаясамліванне Кайтыля Фінда з Кецілем Пласканосым, кіраўніком Гебрыдскіх астравоў, грунтуецца ў асноўным на падабенстве іхніх імёнаў. Аднак гэтая версія сутыкаецца з шэрагам пярэчанняў.
На думку гісторыка Алекса Вульфа, імя Ketill было вельмі распаўсюджана ў Скандынавіі IX стагоддзя, таму само па сабе падабенства імёнаў не можа быць дастатковым доказам. Больш за тое, ён звяртае ўвагу на тое, што гэльскі эпітэт Find («белы» або «справядлівы») не адпавядае старажытнаскандынаўскаму Flatnefr («пласканосы»). Да таго ж, ісландскія сагі, якія падрабязна апісваюць жыццё Кеціля Пласканосага, зусім не згадваюць пра ягоную ваенную дзейнасць або паходы на Ірландскім востраве.
Найбольш істотным аргументам супраць гэтай ідэнтыфікацыі, аднак, з’яўляецца прамая супярэчнасць у апісанні сувязяў абедзвюх асоб з Олафам Белым (па-гэльску, Амлайбам). Кеціль Пласканосы быў цесцем Олафа Белага, у той час як Кайтыль Фінд, насупраць, ваяваў супраць Амлайба і пацярпеў ад яго паразу ў бітве.
Асобна існуе меркаванне, што Кайтыль Фінд мог быць марскім конунгам, што актыўна дзейнічаў ля берагоў Уэльса, перш чым уварвацца ў Ірландыю.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Вікінгі