Анфа́с (, літаральна «у твар») — становішча, пры якім твар чалавека, галава жывёлы або пярэдняя частка аб’екта звернуты прама да гледача.
У мастацтвазнаўчай тэрміналогіі «анфас» абазначае ракурс у партрэтным жывапісе і фатаграфіі, пры якім плоскасць твару паралельная плоскасці выявы, а лінія носа супадае з воссю сіметрыіАрхан Дж. К. История итальянского искусства: В 2 т. — М.: Радуга, 1990. — Т. 2. — С. 68..
У выяўленчым мастацтве
Старажытнейшыя з захаваных партрэтных выяў анфас адносяцца да мастацтва Старажытнага Егіпта (напрыклад, скульптурныя партрэты Неферціці і Эхнатона) і Месапатаміі. Аднак для антычнага і сярэднявечнага мастацтва выявы анфас не характэрны, пераважным ракурсам быў профіль.
Росквіт партрэта анфас прыпадае на эпоху Адраджэння. Гэта звязана з ростам цікавасці да ўнікальнай індывідуальнасці партрэтуемага чалавека. Адным з першых прыкладаў чыстага рэнесанснага анфаса лічыцца «Партрэт маладога чалавека» пэндзля Сандра Бацічэлі. У далейшым гэты ракурс шырока выкарыстоўвалі Леанарда да Вінчы, Рафаэль, Тыцыян і іншыя майстры Высокага АдраджэнняДзуффи С. Возрождение. XV век. Кватроченто. — М.: Омега-пресс, 2008. — С. 268.
У XVII—XIX стагоддзях выява анфас стала адным з асноўных рашэнняў у станковым партрэце. Яе выкарыстоўвалі Рэмбрант, Рубенс, Ван Дэйк, Дэлакруа, Гоя. Мастакі нярэдка трактавалі анфас свабодна, спалучаючы франтальную пастаноўку фігуры з лёгкім паваротам або нахілам галавы.
У XX стагоддзі майстры рэалістычнага партрэта выкарыстоўвалі анфас нароўні з іншымі ракурсамі. Прадстаўнікі мадэрнісцкіх плыняў часта пераасэнсоўвалі яго, інтэрпрэтуючы падкрэслена суб’ектыўна (напрыклад, «Партрэт Гертруды Стайн» Пікаса, «Рознакаляровая Мона Ліза» Уорхала).
У фатаграфіі З з’яўленнем у XIX стагоддзі фатаграфіі ракурс анфас заняў важнае месца і ў гэтай галіне мастацтва. У фатаграфічным партрэце строгая франтальная пастаноўка стала стандартам для здымкаў на афіцыйныя дакументыАндроникова М. И. Портрет. От наскальных рисунков до звукового фильма. — М.: Искусство, 1980. — С. 250—251. Пры гэтым галава павінна размяшчацца прама, без паваротаў і нахілаў, а позірк накіраваны ў аб’ектыў.
Многія майстры фатаграфіі, пачынаючы з Надара і Джуліі Маргарэт Кэмеран, выкарыстоўвалі анфас для больш свабодных па кампазіцыі мастацкіх здымкаў, імкнучыся падкрэсліць найбольш выразныя рысы знешнасці. Сучасная партрэтная фатаграфія таксама часта звяртаецца да гэтага ракурсу (працы Філіпа Халсмана, Рычарда Аведана, Эні Лейбавіц).
Асаблівасці кампазіцыі Партрэты анфас звычайна маюць сіметрычную або блізкую да сіметрычнай кампазіцыю, ураўнаважаную адносна цэнтральнай вертыкальнай восі. Франтальнае размяшчэнне фігуры і галавы часта спалучаецца са статычнай позай мадэлі і нейтральным фонам. Аднак асвятленне, псіхалагічная трактоўка вобраза і эмацыйная насычанасць могуць быць рознымі. Яркі накіраваны свет стварае драматызм («Мужчынскі партрэт» Антанела да Месіна), тады як мяккае рассеянае асвятленне змякчае рысы і надае вобразу лірычнасць («Фарнарына» Рафаэля).
Крыніцы
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Партрэт Катэгорыя:Мастацкія тэрміны Катэгорыя:Фатаграфічныя тэрміны