Алякса́ндр Шкле́ннік (; 1864, Дзісна — 1921, Вільня) — інжынер-механік, чыгуначнік, грамадскі дзеяч, адзін з ідэолагаў кааператыўнага руху ў Вільні. Аўтар фундаментальнага дзённіка, які з'яўляецца каштоўнай крыніцай па гісторыі Вільні часоў нямецкай акупацыі ў перыяд Першай сусветнай вайны.

Біяграфія Нарадзіўся ў 1864 годзе ў горадзе Дзісна Віленскай губерні (цяпер Мёрскі раён Віцебскай вобласці). У 1885 годзе скончыў рэальнае вучылішча ў Беластоку. Працягнуў адукацыю ў Санкт-Пецярбургскім практычным тэхналагічным інстытуце, які скончыў у 1890 годзе са званнем інжынера-механіка.

У 1890—1893 гадах працаваў на Урале, затым у чыгуначных майстэрнях Дынабурга-Віцебскай чыгункі. З 1893 па 1903 год прафесійная дзейнасць Аляксандра Шкленніка была звязана з Сібірру. Ён працаваў на металургічным камбінаце ў Абакане, у тэхнічным аддзеле Міністэрства шляхоў зносін у Томску, а таксама на Сярэдне-Сібірскай чыгунцы. У 1903—1905 гадах займаў інжынерную пасаду ў адным з чыгуначных упраўленняў Масквы.

У 1905 годзе пераехаў у Вільню, дзе актыўна ўключыўся ў грамадскае і эканамічнае жыццё горада.

Грамадская дзейнасць Аляксандр Шкленнік быў адным з піянераў і прапагандыстаў ідэй кааперацыі ў Віленскім краі. У 1908 годзе ён заснаваў Таварыства падтрымкі кааперацыі (). Займаў пасаду старшыні спажывецкага саюза «Адзінства» (). З 1911 года пачаў выдаваць спецыялізаваны часопіс «Кааператыўнае жыццё» (), прысвечаны пытанням арганізацыі і развіцця кааператываў.

Паводле палітычных поглядаў належаў да лагера польскай нацыянальнай дэмакратыі (эндэкаў), што адлюстравалася ў яго ацэнках палітычных падзей у Вільні пачатку XX стагоддзя.

Дзённік Найбольшую вядомасць Аляксандру Шкленніку прынёс яго дзённік «Успаміны аб падзеях у Вільні і ў краі» (), які ён вёў падчас нямецкай акупацыі Вільні ў 1915—1918 гадах. Рукапіс дзённіка, які складаецца з дзевяці сшыткаў, быў перададзены яго сваякамі ў Віленскае таварыства сяброў навук праз 15 гадоў пасля смерці аўтара.

Дзённік з'яўляецца ўнікальнай гістарычнай крыніцай, якая з незвычайнай дакладнасцю фіксуе штодзённае жыццё горада, эканамічныя цяжкасці, рэквізіцыі, а таксама складаныя міжэтнічныя адносіны паміж беларусамі, палякамі, літоўцамі і яўрэямі ў перыяд Першай сусветнай вайны. Поўнае навуковае выданне дзённіка было падрыхтавана польскай даследчыцай Яаннай Героўскай-Калаўр і апублікавана Інстытутам гісторыі ПАН у 2018—2019 гадах.

Літаратура

Крыніцы

Спасылкі Шкленнік, Аляксандр (1864—1921) — біяграфічная даведка ў Зводным электронным каталогу бібліятэк Беларусі.

Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1864 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісне Катэгорыя:Нарадзіліся ў Дзісенскім павеце Катэгорыя:Памерлі ў 1921 годзе Катэгорыя:Памерлі ў Вільні Катэгорыя:Інжынеры Расійскай імперыі Катэгорыя:Мемуарысты