Руб — доўгая бакавая (вузкая) грань цэглы або будаўнічага каменя. Гэты тэрмін з'яўляецца традыцыйным для беларускага дойлідства і выкарыстоўваецца ў навуковай гістарычнай літаратуры замест запазычанага з рускай мовы слова лажок. Рубам таксама называюць цагліну, пакладзеную ў сцяну такім чынам, што на фасадзе будынка бачны менавіта яе доўгі вузкі бок.
Выкарыстанне ў гістарычных муроўках Чаргаванне рубаў (доўгіх бакоў) і старчакоў (кароткіх бакоў) з'яўляецца асновай любой сістэмы перавязкі цаглянага мура. За кошт зрушэння рубаў адносна старчакоў забяспечваецца перакрыцце вертыкальных швоў, што робіць канструкцыю трывалай і маналітнай. У гісторыі манументальнага і абарончага дойлідства на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага ў XIII—XVIII стагоддзях руб выступаў асноўным элементам у некалькіх традыцыйных тыпах муроўкі.
Пры выкарыстанні балтыйскай (вендскай) муроўкі, якая панавала ў архітэктуры з XIII да сярэдзіны XIV стагоддзя, у адным гарызантальным радзе паслядоўна чаргуюцца два (радзей тры) рубы і адзін старчак. Гэты старажытны ўзор з выкарыстаннем рубаў можна пабачыць на сценах Камянецкай вежы. Пазней, у гатычнай муроўцы (з сярэдзіны XIV да XVI стагоддзя), замацавалася строгае чаргаванне аднаго руба і аднаго старчака ў адным радзе. Такі рытм муравання характэрны для магутных абарончых веж Мірскага і Геранёнскага замкаў.
З развіццём архітэктуры на беларускіх землях укаранілася рэнесансная муроўка (канец XVI — XVII стагоддзе), у якой суцэльныя гарызантальныя рады, што складаюцца выключна з рубаў, чаргуюцца з радамі, што складаюцца выключна са старчакоў. У сваю чаргу, у галандскай муроўцы, якая з'явілася ў XVII стагоддзі і выкарыстоўвалася, напрыклад, у Смалянскім замку, рад з адных старчакоў чаргаваўся з радам, дзе руб паслядоўна замяняўся на старчак.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Цэгла Катэгорыя:Будаўнічыя матэрыялы Катэгорыя:Архітэктурныя дэталі