Силикатни минерали — најголемата и најзначајната класа на карпотворни минерали и околу 90% од Земјината кора. Тие се хемиски соединенија на силициумот со кислород и со некои минерали и широко се широко застапени во облик на стакло, порцелан, керамика и др. Се класификуваат во зависност од составот и распореденоста на нивната силикатна група.
мини|Филосиликатниот минерал хризокола
Незосиликати и ортосиликати мини|Незосиликатни примероци во Геолошкиот музеј на Јужна Дакота
Незосиликатите (од грч. νησος, несос = „остров“), или ортосиликати имаат изолирани (островски) [SiO4]4− тетраедри што се поврзани само со меѓупросторни катјони. Никел-Штрунцова класификација: 09.A фенакити фенакит — Be2SiO4 вилемит — Zn2SiO4 оливини форстерит — Mg2SiO4 фајалит — Fe2SiO4 гранати пироп — Mg3Al2(SiO4)3 алмандин — Fe3Al2(SiO4)3 спесартин — Mn3Al2(SiO4)3 гросулар — Ca3Al2(SiO4)3 андрадит — Ca3Fe2(SiO4)3 уваровит — Ca3Cr2(SiO4)3 хидрогросулар — Ca3Al2Si2O8(SiO4)3-m(OH)4m циркони циркон — ZrSiO4 торит — (Th,U)SiO4 мини|Кијанитни кристали (непознат размер) Al2SiO5 group андалусит — Al2SiO5 кијанит — Al2SiO5 силиманит — Al2SiO5 димортјерит — Al6.5-7BO3(SiO4)3(O,OH)3 топаз — Al2SiO4(F,OH)2 ставролит — Fe2Al9(SiO4)4(O,OH)2 хумити - (Mg,Fe)7(SiO4)3(F,OH)2 норбергит — Mg3(SiO4)(F,OH)2 хондродит — Mg5(SiO4)2(F,OH)2 хумит — Mg7(SiO4)3(F,OH)2 клинохумит — Mg9(SiO4)4(F,OH)2 датолит — CaBSiO4(OH) титанит — CaTiSiO5 хлоритоид — (Fe,Mg,Mn)2Al4Si2O10(OH)4
Соросиликати мини|Соросиликатни примероци во Геолошкиот музеј на Јужна Дакота Соросиликатите (од грч. σωρός сорос = „купче“) имаат изолирани двојни тетраедарски групи со (Si2O7)6− или сооднос од 2:7. Никел-Штрунцова класификација: 09.B хемиморфит (calamine) - Zn4(Si2O7)(OH)2•H2O лосонит — CaAl2(Si2O7)(OH)2•H2O илваит — CaFe2+2Fe3+O(Si2O7)(OH) епидоти (has both (SiO4)4− and (Si2O7)6− groups) епидот — Ca2(Al,Fe)3O(SiO4)(Si2O7)(OH) цојзит — Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH) клиноцојзит — Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH) танзанит — Ca2Al3O(SiO4)(Si2O7)(OH) аланит — Ca(Ce,La,Y,Ca)Al2(Fe2+,Fe3+)O(SiO4)(Si2O7)(OH) долазеит-(Ce) — CaCeMg2AlSi3O11F(OH) везувијанит (идокрас) - Ca10(Mg,Fe)2Al4(SiO4)5(Si2O7)2(OH)4
Циклосиликати мини|Циклосиликатни примероци во Геолошкиот музеј на Јужна Дакота Циклосиликатите (од грч. κύκλος киклос = „круг“), или прстенести силикати, имаат сврзани тетраедри со (TxO3x)2x- или сооднос од 1:3. Постојат како тричлени (T3O9)6- шестчлени (T6O18)12- прстени, каде T означува тетраедрално усогласен катјон. Никел-Штрунцова класификација: 09.C тричлен прстен бенитоит — BaTi(Si3O9) шестччен прстен аксинит — (Ca,Fe,Mn)3Al2(BO3)(Si4O12)(OH) берил/смарагд — Be3Al2(Si6O18) кордиерит — (Mg,Fe)2Al3(Si5AlO18) турмалин — (Na,Ca)(Al,Li,Mg)3-(Al,Fe,Mn)6(Si6O18(BO3)3(OH)4
Треба да се напомене дека прстенот кај аксинитот содржи два тетраедра од B и четири тетраедра од Si и е многу изопачен во споредба со другите шестчлени циклосиликати.
Иносиликати Иносиликатите (од грч. ις ис [генитивно: ινος инос] = „влакно“), или верижни силикати, имаат преплетени ланци на силикатни тетраедри со SiO3, во сооднос од 1:3 (кај единечните ланци) или Si4O11, во сооднос од 4:11 (кај двојните ланци). Никел-Штрунцова класификација: 09.D
Едноланчени иносиликати пироксени енстатитно-ортоферосилитна низа енстатит — MgSiO3 феросилит — FeSiO3 пижонит — Ca0.25(Mg,Fe)1.75Si2O6 диопсидно-хеденбергитна низа диопсид — CaMgSi2O6 хеденбергит — CaFeSi2O6 авгит — (Ca,Na)(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6 натриумско-пироксенска низа жадит — NaAlSi2O6 егирин (Acmite) - NaFe3+Si2O6 сподумен — LiAlSi2O6 пироксеноиди воластонит — CaSiO3 родонит — MnSiO3 пектолит — NaCa2(Si3O8)(OH)
Дволанчени иносиликати амфиболи антофилит — (Mg,Fe)7Si8O22(OH)2 камингтонитна низа камингтонит — Fe2Mg5Si8O22(OH)2 грунерит — Fe7Si8O22(OH)2 тремолитна низа тремолит — Ca2Mg5Si8O22(OH)2 актинолит — Ca2(Mg,Fe)5Si8O22(OH)2 хорнбленда — (Ca,Na)2-3(Mg,Fe,Al)5Si6(Al,Si)2O22(OH)2 натриумамфиболи глаукофан — Na2Mg3Al2Si8O22(OH)2 рибекит (asbestos) - Na2Fe2+3Fe3+2Si8O22(OH)2 арфведсонит — Na3(Fe,Mg)4FeSi8O22(OH)2
Филосиликати Филосиликатите (од грч. φύλλον филон = „лист“), или лиснати силикати, образуваат напоредни листови од силикатни тетраедеи со Si2O5 или сооднос од 2:5. Никел-Штрунцова класификација: 09.E
мини|Каолин
серпентини антигорит — Mg3Si2O5(OH)4 хризотил — Mg3Si2O5(OH)4 лизардит — Mg3Si2O5(OH)4 глинени минерали халојзит — Al2Si2O5(OH)4 каолинит — Al2Si2O5(OH)4 илит — (K,H3O)(Al,Mg,Fe)2(Si,Al)4O10[(OH)2,(H2O)] монтморилонит — (Na,Ca)0.33(Al,Mg)2Si4O10(OH)2•nH2O вермикулит — (MgFe,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2•4H2O талк — Mg3Si4O10(OH)2 палигорскит — (Mg,Al)2Si4O10(OH)•4(H2O) пирофилит — Al2Si4O10(OH)2 ликсуни биотит — K(Mg,Fe)3(AlSi3)O10(OH)2 мусковит — KAl2(AlSi3)O10(OH)2 флогопит — KMg3(AlSi3)O10(OH)2 лепидолит — K(Li,Al)2-3(AlSi3)O10(OH)2 маргарит — CaAl2(Al2Si2)O10(OH)2 глауконит — (K,Na)(Al,Mg,Fe)2(Si,Al)4O10(OH)2 хлорити хлорит - (Mg,Fe)3(Si,Al)4O10(OH)2•(Mg,Fe)3(OH)6
Тектосиликати Тектосиликатите, или рамковни силикати, имаат тридимензионална оплата од сликиатни тертраедри со SiO2 или сооднос од 1:2. Во оваа група спаѓа речиси 75% од Земјината кора. Со исклучок на кварцната група, тектосиликатите се алуминосиликати. Никел-Штрунцова класификација: 09.F и 09.G, 04.DA (сем. кварцови/силициуми)
мини|Кварц мини|Железест анортозит #60025 (плагиокласен момирок). Земен од кратерот „Декарт“ на Месечината.
кварцови кварц — SiO2 тридимит — SiO2 кристобалит — SiO2 коезит — SiO2 момироки алкален момирок (калиумски момирок) микроклин — KAlSi3O8 ортоклас — KAlSi3O8 анортоклас — (Na,K)AlSi3O8 сандин — KAlSi3O8 албит — NaAlSi3O8 плагиокласни момирок албит — NaAlSi3O8 олигоклас — (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 4:1) андезин — (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 3:2) лабрадорит — (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 2:3) битовнит — (Na,Ca)(Si,Al)4O8 (Na:Ca 1:4) анортит — CaAl2Si2O8 момирокоиди нозеан — Na8Al6Si6O24(SO4) канкринит — Na6Ca2(CO3,Al6Si6O24).2H2O леуцит — KAlSi2O6 нефелин — (Na,K)AlSiO4 содалит — Na8(AlSiO4)6Cl2 аијн — (Na,Ca)4-8Al6Si6(O,S)24(SO4,Cl)1-2 лазурит — (Na,Ca)8(AlSiO4)6(SO4,S,Cl)2 петалит — LiAlSi4O10 скаполит group маријалит — Na4(AlSi3O8)3(Cl2,CO3,SO4) мејонит — Ca4(Al2Si2O8)3(Cl2CO3,SO4) аналким — NaAlSi2O6•H2O зеолити натролит — Na2Al2Si3O10•2H2O хабазит — CaAl2Si4O12•6H2O хојландит — CaAl2Si7O18•6H2O стилбит — NaCa2Al5Si13O36•17H2O сколецит — CaAl2Si3O10.3H2O Mordenite — (Ca,Na2,K2)Al2Si10O24•7H2O
Галерија
Поврзано Класификација на минералите Силикатни алги
Наводи
Надворешни врски
Данина класификација - Mindat.org Нова Данина класификација на силикатните минерали - Webmineral
Минерали Категорија:Минерали