OpenAI – amerykańskie przedsiębiorstwo i laboratorium badawcze założone 8 grudnia 2015, specjalizujące się w dziedzinie sztucznej inteligencji. Celem organizacji jest rozwijanie ogólnej sztucznej inteligencji mającej przynosić korzyści całej ludzkości. OpenAI opracowało między innymi ChatGPT, DALL-E, Sorę oraz modele z rodziny GPT.
OpenAI zostało założone jako organizacja non-profit. W 2019 r. utworzyło spółkę zależną typu capped-profit, a po restrukturyzacji ogłoszonej 28 października 2025 roku działalność komercyjna została przekształcona w OpenAI Group PBC, spółkę typu public benefit corporation, kontrolowaną przez organizację non-profit OpenAI Foundation. Po rekapitalizacji Microsoft posiadał około 27% udziałów w OpenAI Group PBC.
W 2025 r. OpenAI było trzecią najwyżej wycenianą prywatną firmą świata, z wyceną około 300 mld USD, ustępując jedynie SpaceX i ByteDance.
Historia 2015–2018 OpenAI non-profit W grudniu 2015 r. w San Francisco ogłoszono założenie OpenAI non-profit. Grupę inwestorów – założycieli stanowili: Sam Altman, Greg Brockman, Reid Hoffman, Jessica Livingston, Peter Thiel, Amazon Web Services (AWS), Infosys i YC Research, którzy zadeklarowali wpłatę łącznej kwoty 1 miliarda dolarów amerykańskich na założenie organizacji. Do inwestorów dołączyła grupa dziewięciu światowej klasy naukowców – założycieli: Ilya Sutskever, Greg Brockman, Trevor Blackwell, Vicki Cheung, Andrej Karpathy, Durk Kingma, John Schulman, Pamela Vagata i Wojciech Zaremba.
W grupie doradców znaleźli się: Pieter Abbeel, Yoshua Bengio, Alan Kay, Sergey Levine i Vishal Sikka. Na czele grupy kreatorów przedsięwzięcia stanęli Sam Altman i Elon Musk. Z deklaracji twórców OpenAI zawartej na stronie: „Naszym celem jest rozwój cyfrowej inteligencji w sposób, który z największym prawdopodobieństwem przyniesie korzyści całej ludzkości, bez konieczności generowania zysków finansowych. Uważamy, że sztuczna inteligencja powinna być przedłużeniem indywidualnej ludzkiej woli i, w duchu wolności, powinna być dystrybuowana tak szeroko i równomiernie, jak to tylko możliwe”. Pierwsza siedziba OpenAI znajdowała się w Pioneer Building w Mission District w San Francisco. W 2022 OpenAI zmieniło siedzibę główną, ale pozostało w San Francisco.
W kwietniu 2016 r. OpenAI udostępniło do publicznego użytku wersję beta „OpenAI Gym”, swojej platformy do badań nad uczeniem przez wzmacnianie. W grudniu 2016 OpenAI udostępniło publicznie platformę programową Universe, służącą do trenowania i oceny systemów sztucznej inteligencji na tysiącach gier, stron internetowych i innych aplikacji, które miały być na tyle różnorodne by SI miało cechy uniwersalne do ogólnego zastosowania.
W 2017 r. OpenAI wydało 7,9 mln dolarów, czyli jedną czwartą swoich wydatków funkcjonalnych, na samo przetwarzanie w chmurze. Dla porównania, całkowite wydatki DeepMind w 2017 roku wyniosły 442 mln dolarów. Latem 2018 roku samo szkolenie botów OpenAI w grze Dota 2 wymagało wynajęcia 128 000 procesorów i 256 procesorów graficznych od Google na wiele tygodni.
W 2018 r. Musk zrezygnował z zasiadania w zarządzie OpenAI, powołując się na „potencjalny przyszły konflikt interesów” ze swoją rolą dyrektora generalnego Tesli, ze względu na rozwój sztucznej inteligencji Tesli dla samojezdnych samochodów. Sam Altman twierdzi, że Musk uważał, że OpenAI pozostało w tyle za innymi graczami, takimi jak Google, a Musk zaproponował zamiast tego przejęcie samego OpenAI, co zarząd odrzucił. Musk następnie opuścił OpenAI, twierdził, że pozostaje darczyńcą, ale nie przekazał żadnych darowizn po swoim odejściu.
Od 2019: OpenAI for-profit W 2019 r. OpenAI Inc. ogłosiło powstanie spółki córki for-profit OpenAI LP, z zyskiem ograniczonym do 100-krotności wszelkich inwestycji. Argumentując powstanie spółki for-profit OpenAI tłumaczyło, że pozwoli to legalnie przyciągać inwestycje z funduszy venture, a dodatkowo umożliwia przyznawanie pracownikom udziałów w firmie, co w zamierzeniu ma zachęcić więcej osób do dołączenia do zespołu. Przed przekształceniem prawnie wymagane było publiczne ujawnienie wynagrodzeń najlepszych pracowników w OpenAI.
Nowa firma rozdała pracownikom akcje i ogłosiła pakiet inwestycyjny w wysokości 1 miliarda dolarów. Microsoft zainwestował i podjął współpracę. Od tego czasu systemy OpenAI działają na opartej na Azure platformie superkomputerowej firmy Microsoft. OpenAI ogłosiło również zamiar komercyjnego licencjonowania swoich technologii. Altman stwierdził, że nawet miliard dolarów może okazać się niewystarczający, a laboratorium może ostatecznie potrzebować „więcej kapitału niż jakakolwiek organizacja non-profit kiedykolwiek zebrał”, aby osiągnąć ogólną sztuczną inteligencję. Organizacja non-profit, OpenAI Inc, jest jedynym udziałowcem kontrolującym OpenAI LP. OpenAI LP, mimo że jest spółką for-profit, zachowuje formalną odpowiedzialność powierniczą wobec OpenAI Inc. Większość zarządu OpenAI Inc. nie może mieć udziałów finansowych w OpenAI LP. Ponadto, członkowie mniejszościowi mający udziały w OpenAI LP nie mogą brać udziału w niektórych głosowaniach ze względu na konflikt interesów.
2020–2023: ChatGPT, DALL-E W 2020 r. OpenAI korzystało z piątego najpotężniejszego superkomputera na świecie. W 2020 r. OpenAI ogłosiło GPT-3, model językowy wytrenowany na dużych internetowych zbiorach danych. GPT-3 ma na celu odpowiadanie na pytania w języku naturalnym, ale może również tworzyć tłumaczenia między niektórymi językami i spójnie generować improwizowany tekst. Przy czym tekst wyglądający na spójny nie zawsze jest zgodny z rzeczywistością (tzw. halucynacje).
W 2021 r. OpenAI udostępnił DALL-E, model głębokiego uczenia, który może generować cyfrowe obrazy z opisów w języku naturalnym. Rok później dodana została również możliwość generowania domniemanej kontynuacji obrazu i ogólnie edycja z możliwością m.in. dorysowywania opisanych elementów na przesłanej fotografii.
W grudniu 2022 r. OpenAI uzyskał szeroki rozgłos w mediach, na całym świecie, po uruchomieniu bezpłatnego dostępu do ChatGPT, swojego nowego chatbota SI opartego na GPT-3.5. Według OpenAI, w ciągu pierwszych pięciu dni otrzymano ponad milion zgłoszeń.
23 stycznia 2023 Microsoft ogłosił nową wieloletnią inwestycję w OpenAI o wartości 10 mld US dolarów.
7 lutego 2023 Microsoft ogłosił, że wbudowuje technologię SI opartą na tym samym fundamencie co ChatGPT do Microsoft Bing, Edge, Microsoft 365 i innych produktów.
3 marca 2023 Reid Hoffman złożył rezygnację z funkcji w zarządzie OpenAI, powołując się na chęć uniknięcia konfliktu interesów między jego pracami w zarządzie w OpenAI a inwestycjami w firmy zajmujące się technologią sztucznej inteligencji za pośrednictwem Greylock Partners, a także swoją rolą jako współzałożyciel startup technologii sztucznej inteligencji Inflection AI. Hoffman pozostał w zarządzie Microsoftu, głównego inwestora w OpenAI.
14 marca 2023 OpenAI udostępniło nowy model GPT-4, zarówno jako interfejs API (z listą oczekujących), jak i jako płatną edycję czatu: ChatGPT Plus.
22 maja 2023 twórcy OpenAI – Sam Altman, Greg Brockman i Ilya Sutskever – opublikowali zalecenia dotyczące zarządzania superinteligencją. Uważają, że superinteligencja może się pojawić w ciągu najbliższych 10 lat, umożliwiając „dramatycznie pomyślniejszą przyszłość” i że „biorąc pod uwagę ryzyko egzystencjalne, nie możemy pozostawać bezczynni”. Proponują utworzenie międzynarodowej organizacji nadzorującej podobnej do MAEA, która nadzorowałaby systemy sztucznej inteligencji powyżej pewnego progu zdolności. Z drugiej strony sugerowali, że słabe systemy sztucznej inteligencji nie powinny być nadmiernie regulowane. Wzywają również do większej liczby badań nad bezpieczeństwem technicznym dla superinteligencji i proszą o większą koordynację, na przykład poprzez uruchomienie przez rządy wspólnego projektu, którego „wiele obecnych wysiłków staje się częścią”.
17 listopada 2023 Sam Altman stracił stanowisko dyrektora generalnego, a Greg Brockman złożył rezygnację. Ponad 700 spośród 770 pracowników tej firmy podpisało list otwarty, w którym zagrozili, że zbiorowo przejdą do Microsoftu, chyba że rada nadzorcza ponownie zatrudni Altmana i sama ustąpi ze stanowisk. 18 listopada 2023 roku pojawiły się informacje o rozmowach dotyczących powrotu Altmana na stanowisko CEO OpenAI pod presją inwestorów, takich jak Microsoft i Thrive Capital. Altman rozważał założenie nowej firmy z byłymi pracownikami OpenAI, jeśli rozmowy się nie powiodą. 19 listopada rozmowy zawiodły, a Altmana zastąpił jako tymczasowy CEO. 20 listopada CEO Microsoftu, Satya Nadella, ogłosił, że Altman i Brockman dołączą do firmy, aby prowadzić nowy zespół badawczy w dziedzinie zaawansowanej SI, mimo niepowodzenia rozmów z OpenAI. 21 listopada, po kontynuowanych negocjacjach, Altman i Brockman powrócili do OpenAI na swoje poprzednie stanowiska z rekonstruowaną radą dyrektorów. 22 listopada pojawiły się doniesienia, że zwolnienie Altmana z OpenAI może być związane z jego rzekomym niewłaściwym zarządzaniem znaczącym przełomem w tajnym projekcie „Q*”, który miał na celu rozwijanie umiejętności SI w zakresie logiki i rozumowania matematycznego.
2025 W marcu 2025 r. podpisano umowę na kwotę 11,9 mld USD pomiędzy OpenAI i , operatorem centrów danych specjalizującym się w infrastrukturze SI i wspieranym finansowo przez Nvidia. W ramach umowy, OpenAI uzyska dostęp do infrastruktury składającej się z 250 000 GPU. W kwietniu 2025 r. OpenAI zyskał finansowanie o wartości 40 mld USD przy wycenie przedsiębiorstwa w wysokości 300 mld USD. Finansowaniu przewodził SoftBank. Ok. 18 mld USD z całej kwoty finansowania ma zostać przeznaczone na rozwój infrastruktury w ramach projektu Stargate, a warunkiem finansowania jest przejście OpenAI ze statusu non-profit na for-profit. W styczniu 2025 r. OpenAI udostępniło Operatora, agenta SI wykonującego zadania w przeglądarce internetowej, takie jak wypełnianie formularzy, zamawianie produktów i obsługa wybranych stron internetowych. W maju 2025 OpenAI zaprezentowało OpenAI Codex jako agenta programistycznego działającego w środowisku ChatGPT, zdolnego do pracy nad zadaniami programistycznymi w odizolowanych środowiskach chmurowych. W październiku 2025 Codex został ogłoszony jako produkt ogólnie dostępny. W sierpniu 2025 r. OpenAI ogłosiło GPT-5, opisując go jako zunifikowany system łączący szybki model do prostszych zadań, model rozumujący do trudniejszych problemów oraz mechanizm wyboru trybu odpowiedzi zależnie od zadania użytkownika. W tym samym miesiącu OpenAI udostępniło także otwarte modele wagowe gpt-oss-120b i gpt-oss-20b, przeznaczone do uruchamiania i dostosowywania na własnej infrastrukturze. We wrześniu 2025 r. OpenAI opublikowało pierwsze w swoim rodzaju badanie ujawniające, jak ludzie wykorzystują ChatGPT do codziennych zadań. Badanie wykazało, że „zadania niezwiązane z pracą” (według klasyfikatora opartego na LLM) stanowią ponad 72% całego wykorzystania ChatGPT, a mniejszość ogólnego wykorzystania jest związana z produktywnością biznesową. 28 października 2025 OpenAI ogłosiło zmianę struktury organizacyjnej. Organizacja non-profit została określona jako OpenAI Foundation, a część komercyjna jako OpenAI Group PBC, czyli spółka typu public benefit corporation kontrolowana przez fundację. Microsoft poinformował tego samego dnia, że po rekapitalizacji posiada inwestycję w OpenAI Group PBC wycenianą na około 135 mld USD, odpowiadającą około 27% udziałów po pełnym rozwodnieniu.
Osoby zaangażowane w tworzenie OpenAI thumb|Sam Altman, CEO i współzałożyciel OpenAI
thumb|Greg Brockman, prezes OpenAI
Najważniejsi w zarządzaniu: Sam Altman, CEO i współzałożyciel, wcześniej prezes inkubatora starupów technologicznych Y Combinator Greg Brockman, prezes, przewodniczący i współzałożyciel OpenAI, wcześniej CTO w Stripe Ilya Sutskever, naczelny naukowiec i współzałożyciel, uprzednio ekspert Google ds. uczenia maszynowego Mira Murati, CTO, uprzednio w Leap Motion i Tesla, Inc.