thumb|Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP Dąbrówka Wielkopolska – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Zbąszynek.
W miejscowości jest przystanek kolejowy Dąbrówka Wielkopolska.
Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskojęzycznym dokumencie z 1406 pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Dambrowca”, 1439 „Dombrowka”, 1453 „Dambrowa”, 1564 „Dąmbrowka”, 1580 „Dambrowka” .
W Polsce istnieje wiele miejscowości o nazwie Dąbrówka. Według językoznawców, wydawców encyklopedycznego słownika „Nazwy Miejscowe Polski. Historia, Pochodzenie, Zmiany” nazwa „Dąbrówka” pochodzi od apelatywu „dąbrówka” oznaczającego „zarośla dębowe” składające się w większości z drzew dębowych.
Po rozbiorach Polski pruska administracja wprowadziła zgermanizowaną nazwę „Gross Dammer” utworzoną od nazwy polskiej, którą wieś nosiła do 1944. W XIX wieku używana była także polska nazwa. W 1846 odnotowano polską nazwę „Dąbrówka” oraz niemiecką „Gross Dammer”, 1880 „ „Dąbrówka” oraz „Gross-dammer”Historisches genealogisches Ortsverzeichnis
Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską i leżała na granicy Wielkopolski oraz Dolnego Śląska. Początkowo była wsią szlachecką w dobrach Zbąszyń, własnością polskiej szlachty z rodu Zbąskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy Zbąszynia przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1482 miejscowość odnotowana została w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. Od 1510 była siedzibą własnej parafii, a wcześniej w 1453 leżała w parafii Chociszewo oraz w 1459 w parafii Kosiczyn.
Miejscowość była wsią szlachecką leżącą w dobrach zbąszyńskich. W latach 1406–1427 we wsi znajdowała się własność szlachecka, która należała do Henryka Rakela de Low. W 1406 prowadził on spór sądowy z Tomisławem z Nieborzy o 16 sztuk bydła, a w 1415 toczył proces Nikelem Rakelem o 1/3 Dąbrówki. W 1418 toczył kolejny spór z Pietraszem Korzbokiem tenutariuszem babimojskim o zniszczenie łąki i lasu w Dąbrówce. W latach 20. XV wieku Henryk Rakel sprzedał Dąbrówkę sędziemu poznańskiemu Abrahamowi Głowaczowi Zbąskiemu. W 1459 roku jako właściciela dóbr wymienia się Stanisława ze Zbąszynia. W 1482 Piotr i Marcin bracia niedzielni ze Zbąszynia zapisali Janowi Latalskiemu plebanowi w Sławnie w powiecie gnieźnieńskim oraz altaryście w kościele parafialnych w Pobiedziskach 17 złotych węgierskich czynszu rocznego na wsiach Dąbrówka i Łomnica za 200 zł węgierskich z zastrzeżeniem prawa wykupu. W 1489 nastąpił podział dóbr pomiędzy Abrahamem, Marcinem i Piotrem Zbąskimi, w wyniku którego Piotr otrzymał m.in. Dąbrówkę.
W 1530 Dąbrówkę wymieniono przy okazji opisu granicy wielkopolsko-śląskiej, którą wyznaczał kopiec narożny u ujścia rzeki Samica, która płynęła od wsi i młyna Szczaniec i rozgraniczała wsie Dąbrówkę i Rogoziniec leżące w Koronie Królestwa Polskiego oraz Szczaniec znajdujący się w księstwie głogowskim. W 1561 odnotowana została sprzedaż w okolicy wsi. Abraham Zbąski sprzedał Jerzemu Kręskiemu bór w lesie Boleniny, w dziedzinie Dąbrówka, między Kosiczynem a Rogozińcem, przy granicy śląskiej.
Informacje o wsi zachowały się także w średniowiecznych źródłach kościelnych. W 1439 wspomniano kaplicę (łac. „oraculum”) w Dąbrówce, w której miejscowy pleban udzielał komunii pod obiema postaciami, a więc był husytą. W 1444 Piotr Wata z Kosiczyna zobowiązuje się zapłacić biskupowi poznańskiemu 3,5 grzywien półgroszy za kmieci z Dąbrówki tytułem wiardunków dziesiętnych. W 1453 Adam pleban w Kosiczynie zrzekł się kaplicy w Dąbrówce na rzecz kościoła parafialnego w Chociszewie. W 1459 pleban z Chociszewa zrzekł się kaplicy w Dąbrówce na rzecz Adama plebana w Kosiczynie, a Stanisław Zbąski, który był w sporze z plebanem z Chociszewa o wiardunki ze wsi Dąbrówka. Przyznano mu po 4 grosze z łanów już osiadłych lub w przyszłości osiadłych we wsi Łomnica. Ponadto Zbąski miał zapłacić tytułem kosztów 14 ćwiertni (łac. „mensura”) żyta plebanowi z Chociszewa, który zrzekł się dalszych roszczeń do niego z tytułu kosztów i pobranych świadczeń. W 1459 Stanisław ze Zbąszynia ponownie funduje kaplicę św. Trójcy, NMP i św. Jakuba w Dąbrówce, którą nadał kapłanowi z Przetoczna oraz uposażył kaplicę w jeden łan roli wolnej, a z łanów kmiecych i sołtysich rocznie po 4 grosze, po jednej ćwiertni żyta i owsa, a od zagrodników po jednym korczyku (łac. „chorus”) żyta i po jednym groszu stołowego, od karczmarza jedną kopę groszy rocznie. Ponadto przyznano prawo połowu ryb w jeziorze w Dąbrówce wszelkimi narzędziami z wyjątkiem niewodu oraz 30 drzew na barcie oraz jedną zagrodę. W 1505 odnotowano plebana Dąbrówki Marcina z Brodów. W 1516 wymieniony został pleban Walentyn, a w latach 1537-1540 pleban Mikołaj Gnuszyński.
Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1563 miał miejsce pobór z 16 łanów, z 3 łanów sołtysa oraz z 1 łana karczmarza oraz od warki piwa. W 1564 we wsi odnotowano 15 łanów.
Niestety we wsi nie zachowała się stara kronika z XIV wieku napisana po łacinie i po polsku przechowywana w miejscowym kościele św. Jakuba Apostoła, ponieważ wypożyczona została przez Uniwersytet Humboldtów w Berlinie i nigdy już do Dąbrówki nie powróciłaEdmund Osmańczyk „Wisła i Kraków to Rodło” Nasza księgarnia, Warszawa 1985.
Osada zbudowana na planie tzw. owalnicy z charakterystycznym placem wewnętrznym, zwanym nawsiem.
Mimo bezpośredniego sąsiedztwa z niemieckim obszarem etnicznym i procesów germanizacyjnych polska ludność autochtoniczna stanowiła zawsze większość mieszkańców zachowując polską mowę i obyczaje. W 1905 we wsi mieszkało 1.038 osób, w tym 90,1% Polaków oraz 9,7% NiemcówNa podstawie danych ze spisu powszechnego z 1905 r., wg deklarowanego języka ojczystego i religii; część ludności zadeklarowała inny język ojczysty Gemeindelexikon für das Königreich Preußen. Heft V. Provinz Posen, Berlin 1908.. W początkach XIX wieku istniały tutaj dobra dominialne, które w 1823 roku zostały podzielone na część dworską i gminę wiejską. W latach 1856–1859 została zrealizowana budowa pałacu, którego inicjatorem był ówczesny właściciel majątku, baron Albert Strein von Schwartzenau-Dammer. Był on przedstawicielem starego rodu austriackiego, który w 1825 roku zakupił dominium w Dąbrówce Wielkopolskiej od hrabiego Garczyńskiego ze Zbąszynia. Autorem projektu pałacu był słynny niemiecki architekt Friedrich August Stüler.
W 1910 jako dominium Gross Dammer miejscowość należała do Bernharda von Britzke. Mimo protestów polskiej ludności w 1919 pozostała w granicach Rzeszy na mocy decyzji komisji międzyalianckiej. W latach 1815–1945 Dąbrówka Wielkopolska należała do powiatu międzyrzeckiego (Kreis Meseritz). W latach 1929–1939 we wsi działała polska szkoła, w której nauczało 3 nauczycieli, a uczyło się 140 dzieciRyszard Hajduk, Stefan Popiołek "Encyklopedia, która się nie ukazała", Wyd. Śląsk, Katowice 1970. Szkoła po raz pierwszy wzmiankowana była w 1640. W miejscowości istniało także przedszkole polskie założone w 1935 roku z 70 dziećmi. W 1939 na 1.287 mieszkańców wsi Polaków było 986. We wsi w 1923 powstało Polskie Towarzystwo Gimnastyczne Sokół założone przez Stanisława Mizernego, które posiadało męską i żeńską sekcję sportową. W miejscowości istniał także oddział regionalny Związku Polaków w Niemczech, Przysposobienie Rolnicze, Chór Polski oraz Kółko Rolnicze.
W 1934 roku utworzono stały obóz Arbeitdienstu. W 1935 miasto Lipsk rozpoczęło tuż przy Dąbrówce budowę osady niemieckiej pod nazwą Limbach, dla uczczenia SA-manna Limbacha, zabitego w walce nazistów z komunistami. Wg oceny niemieckiej gazety "Deutsche Allgemeine Zeitung" osada ta powstała w celu wzmocnienia żywiołu niemieckiego „muszącego ciężko walczyć na Pograniczu z mniejszością polską""Deutsche Allgemeine Zeitung" 3.VII 1938 W lipcu 1938 roku nastąpiło uroczyste poświęcenie 20 gospodarstw, wielkości 20 ha każde przeznaczonych dla niemieckich kolonistów – członków SA i SS.
Podczas wojny polskojęzyczna ludność Dąbrówki była przez Niemców wysiedlana i zsyłana do obozów koncentracyjnych, dotyczyło to szczególnie polskich działaczy społecznych i narodowych, np. Jana Budycha, współorganizatora Banku ludowego i jednego z organizatorów polskiej szkoły w Dąbrówce Wielkopolskiej. Łącznie zginęło 12 osóbRegion Wielkopolska.
W 1945 wieś została przyłączona do Polski, w 1946 oficjalnie zatwierdzono obecną nazwęRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (). W uznaniu zasług w zachowaniu polskości wieś w 1973 została odznaczona Krzyżem Grunwaldu II klasy.
W latach 1945–1954 siedziba gminy Dąbrówka Wielkopolska. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dąbrówka Wielkopolska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.
Siedziba Parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jakuba Apostoła. W szkole podstawowej znajduje się izba pamięci.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny rzymskokatolicki pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Jakuba Apostoła, wzniesiony w 1660 roku na miejscu drewnianego, zniszczonego wskutek pożaru. Po raz pierwszy świątynia w Dąbrówce była wzmiankowana w 1439 roku. Obecny, podczas przebudowy w XVIII wieku, powiększono o kaplicę. Od południa i zachodu otrzymał kościół w latach 1978-1980 aneksy, dzięki czemu powiększyła się nawa. Tak uformowana przez stulecia świątynia jest jednonawową budowlą założoną na planie kwadratu z wyodrębnionym, zamkniętym półkoliście prezbiterium. Zakrystia przylega do prezbiterium od północy, a do nawy kaplica. Zachodnia elewacja nawy oraz północna kaplicy są zwieńczone falistymi szczytami. Dach dwuspadowy posiadają korpus oraz kaplica, zaś wielospadowy prezbiterium. Wewnątrz kościoła nawę i prezbiterium nakrywają stropy, zakrystię sklepienie krzyżowe, a kaplicę żaglaste. Na jednej z elewacji wisi kamienna płyta upamiętniająca dąbrowieckiego proboszcza, księdza Ludwika Zimmermana, żyjącego w latach 1835-1887. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z pierwszej połowy XIX wieku. Zbudowano ją na planie kwadratu i nakryto dachem namiotowym. zespół pałacowy: