Płomień i Cytryna

Płomień i Cytryna (, w Polsce znany też jako Podziemny front) – duńsko-niemiecki biograficzny dramat wojenny z 2008 roku w reżyserii Ole Christiana Madsena. Przedstawia historię Benta Faurschou Hviida (ps. „Płomien”) i Jørgena Haagena Schmitha (ps. „Cytryna”) z grupy duńskiego ruchu oporu „Holger Danske”, walczącej z okupantami podczas II wojny światowej.

Fabuła thumb|Jørgen Haagen Schmith „Cytryna” thumb|Bent Faurschou Hviid „Płomień” Źródło:

Akcja filmu dzieje się podczas II wojny światowej w okupowanej przez Niemców Danii. Bent i Jørgen są świadkami wkroczenia Niemców do ich kraju niemal bez oporu ze strony Duńczyków, co wzmaga w nich złość i pragnienie podjęcia walki.

Zawiązanie akcji ma miejsce w momencie, gdy Bent flirtuje w barze z kobietą, która przedstawia mu się jako Ketty Selmer, samemu podając jej fałszywe personalia. Bent, zaniepokojony ten, że Ketty zna jego prawdziwe imię, śledzi ją do Hotelu Nordland, w którym mieszka, gdzie kobieta wyznaje, że jest kurierką przesyłającą wiadomości między Sztokholmem a Kopenhagą.

Aksel Winther, opiekun Benta i Jørgena, prosi ich o zabicie Elisabeth Lorentzen, Horsta Gilberta i Hermanna Seibolda – członków Abwehry, niemieckiego wywiadu wojskowego. Między mężczyznami dochodzi do kłótni o nowe zadanie, ponieważ do tej pory likwidowali tylko duńskich kolaborantów, aby zmniejszyć ryzyko odwetu ze strony Niemców. Ostatecznie decydują się wykonać zadanie. Bent zabija Lorentzen, ale nie potrafi zastrzelić Gilberta i raje ranny przy próbie zamachu na Seibolda. Jørgen, jego żona Bodil i ich córka Ann świętują urodziny tej ostatniej w samochodzie, ponieważ brakuje im pieniędzy, a Bodil narzeka na swój związek. Później Bent, Jørgen i Winther zostają przerzuceni do Sztokholmu, gdzie spotykają Spexa z wywiadu armii duńskiej. Ten informuje ich, że w odwecie za ich akcję Niemcy zamordowali 29 cywilów, ale nie będzie więcej likwidacji, ponieważ potrzebują spokoju przed planowaną wielką akcją. Dochodzi do sprzeczki, w czasie której Winther twierdzi, że działa na polecenie duńskiego rządu na uchodźstwie w Londynie, co kwestionuje Spex, twierdząc, że jego działania są sprzeczne z polityką duńskiego podziemia. Po powrocie do kraju bojownicy decydują się nie wykonywać rozkazu Spexa, a Jørgen zabija Gilberta przed jego domem. Tej nocy Jørgen okrada sklep spożywczy prowadzony przez duńskiego faszystę, aby zdobyć żywność dla swojej rodziny, jednak Bodil oznajmia, że spotyka się już z innym mężczyzną.

Po tym, jak kilku członków ruchu oporu zostaje zabitych przez Gestapo, Winther podejrzewa, że mają w ich szeregach informatora. Później Bent odwiedza Ketty w hotelu, gdzie uprawiają seks. Jørgen odwiedza żonę i radzi jej nowemu partnerowi, aby traktował ją właściwie, bo inaczej wróci i go zabije. Na spotkaniu komórki ruchu oporu Winther oznajmia, że informatorem jest Ketty i wydaje rozkaz jej likwidacji. Bent spotyka Ketty; ta mówi mu, że pracuje dla Winthera i wywiadu wojskowego, ale Winther nie pracuje dla Brytyjczyków, tylko dla Gilberta i Seibolda, dlatego nakazał ich likwidację, aby jego współpraca nie wyszła na jaw po wyzwoleniu, gdzie na pewno zostałaby uznana za zdradę. Bent i Jørgen szukają Winthera w barze i odkrywają, że ten uciekł do Sztokholmu. Zdają sobie sprawę, że to pułapka i uciekają przed Gestapo. Postanawiają zabić Karla Heinza Hoffmanna, szefa Gestapo, w czasie jego wizyty w ulubionej restauracji. Po strzelaninie i rozmowie z Hoffmannem na zapleczu, Bent ucieka, słysząc zbliżającą się policję. Tej nocy Ketty mówi Bentowi, że on i Jørgen powinni znów pojechać do Sztokholmu. Podczas spotkania otrzymują oferty służby w duńskiej armii, ale odmawiają. Winther i Spex przyznają, że oskarżenie Ketty było pomyłką. Mężczyzna o nazwisku Ravnen podaje bojownikom nazwisko prawdziwego informatora, a Jørgen go zabija.

Bent odwiedza swojego ojca, właściciela hotelu, który mówi, że Hoffmann, jego rodzina i kochanki czasami go odwiedzają. Bent widzi Ketty przybywającą do hotelu z Hoffmanem. Później konfrontuje się z nią, a kobieta mówi, że wywiad wojskowy poprosił ją, aby trzymała się blisko Hoffmanna. Bent pyta, jakim samochodem jeździ Hoffman i jaką trasą będzie przejeżdżać. Później na drodze Bent, Jørgen i inni bojownicy ruchu oporu otwierają ogień do dwóch samochodów z nazistowskimi flagami, lecz po chwili odkrywają, że zabili przypadkowego cywila i śmiertelnie ranili jego dziecko. Wściekły Bent udaje się do pokoju hotelowego Ketty, tylko po to, by dowiedzieć się, że ta poleciała do Sztokholmu, obawiając się odwetu Hoffmanna. Bent i Jørgen ponownie planują zabić Hoffmanna, tym razem przebierając się za policjantów. Zostają jednak przypadkowo aresztowani podczas ulicznej łapanki prowadzonej przez sprzymierzoną z Niemcami duńską policję. Jørgen przeskakuje przez płot i zostaje postrzelony, co odwraca uwagę policjantów i pozwala Bentowi uciec. Jørgen zostaje przyjęty przez ruch oporu i przewieziony do kryjówki. Gdy następnego dnia okrąża go niemiecki oddział, ten podejmuje desperacką walkę, zabijając kilku wrogów z pistoletu maszynowego i granatami, po czym sam ginie. Bent popełnia samobójstwo w swoim domu, zażywając cyjanek potasu, gdy przybywa po niego gestapo z Hoffmannem na czele. Później Hoffmann wręcza Ketty nagrodę za pomoc w schwytaniu Benta i list od niego znaleziony w jego pokoju, w którym ten wyraża swoje uczucia do niej i wątpliwości co do jej zdrady. Film kończy się sceną zakopania zwłok Benta i Jørgena przez niemieckich żołnierzy.

Obsada Źródło: Thure Lindhardt – Bent Faurschou Hviid „Płomień” Mads Mikkelsen – Jørgen Haagen Schmith „Cytryna” Stine Stengade – Ketty Selmer Peter Mygind – Aksel Winther Mille Lehfeldt – Bodil Christian Berkel – Karl Heinz Hoffmann Hanns Zischler – Horst Gilbert Flemming Enevold – Spex Lars Mikkelsen – Frode Jacobsen „Ravnen” Jesper Christensen – ojciec „Płomienia”

Odbiór Płomień i Cytryna zebrał w większości pozytywne recenzje i cieszył się ogromną popularnością. Film obejrzało w Europie ponad 770 000 widzów, w tym ok. 668 000 w Danii, co uczyniło go najchętniej oglądanym duńskim filmem w roku swojej premiery.

Krytycy zagraniczny wystawili filmowi przeważnie pozytywnie recenzje: chwalili mroczny, noirowy nastrój, zdjęcia i surowe kreacje aktorskie Madsena, Mikkelsena oraz Lindhardta, a agregatory recenzji takie jak Rotten Tomatoes i Metacritic odnotowały wysokie średnie ocen. Równocześnie recenzenci zwracali uwagę na zbyt dużą długość filmu i momentami niejednolitą narrację – Todd McCarthy z „Variety” wskazywał, że mimo znakomitych występów aktorskich i imponującej realizacji film „rozciąga się” i miejscami traci tempo; z kolei Roger Ebert docenił reżyserię i intensywność akcji, ale zauważył, że moralne niuanse i wysoka brutalność czynią obraz trudnym w odbiorze.

W prasie anglojęzycznej przewijały się pochwały za „brutalną uczciwość” twórców w przedstawienie tematu, ale także zastrzeżenia wobec melodramatycznych lub hollywoodzkich chwytów – „The Guardian” i „SFGate” opisywały film jako ładnie zrealizowany oraz chłodny, ale wart obejrzenia, jednocześnie podkreślając, że to nie jest film jednoznacznie heroizujący swoich protagonistów, lecz badający cienką granicę między koniecznością a okrucieństwem. W Danii reakcje były bardziej zniuansowane: obok zachwytów nad warsztatem filmowym i aktorstwem pojawiła się także surowa krytyka historyków i niektórych komentatorów, którzy kwestionowali dokładność faktograficzną i sposób przedstawienia głównych postaci – kilku recenzentów i publicystów zarzucało, że film upraszcza lub „upartyjnia” pamięć o ruchu oporu, co wywołało szeroką dyskusję publiczną o granicach rekonstrukcji historycznej w kinie.

Nagrody Film był nominowany do nagród Robert w czternastu kategoriach, zdobywając statuetkę w następujących: najlepsze kostiumy, najlepsza charakteryzacja, najlepsza scenografia, najlepszy dźwięk i najlepsze efekty specjalne. Spośród trzech nominacji do nagród Bodil, Płomień i Cytryna wygrał w kategorii najlepsze zdjęcia. Na gali nagród Zulu zdobył wszystkie trzy nagrody, do których był nominowany. Film był również nominowany do Europejskich Nagród Filmowych, na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Marrakeszu i Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Valladolid, ale nie zdobył tam żadnej nagrody. + Lista nagród i nominacji Rok Nagroda Kategoria Odbiorcy Rezultat 2009 Bodil Najlepszy aktor Thure Lindhardt Nominacja Najlepsze zdjęcia Jørgen Johansson Wygrana Najlepszy duński film Ole Christian Madsen Nominacja 2008 Europejska Nagroda Filmowa Najlepszy aktor Thure Lindhardt Nominacja Mads Mikkelsen Nominacja 2008 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Marrakeszu Najlepszy film Nominacja 2009 Robert Najlepszy aktor Thure Lindhardt Nominacja Najlepsze zdjęcia Jørgen Johansson Nominacja Najlepsze kostiumy Manon Rasmussen Wygrana Najlepszy reżyser Ole Christian Madsen Nominacja Najlepszy montaż Søren B. Ebbe Nominacja Najlepszy film Nominacja Najlepsza charakteryzacja Jens Bartram i Sabine Schumann Wygrana Najlepsza oryginalna ścieżka dźwiękowa Karsten Fundal Nominacja Najlepsza scenografia Jette Lehmann Wygrana Najlepszy scenariusz Lars Andersen and Ole Christian Madsen Nominacja Najlepszy dźwięk Hans Møller Wygrana Najlepsze efekty specjalne Hummer Høimark, Jonas Drehn and Thomas Busk Wygrana Najlepszy aktor drugoplanowy Mads Mikkelsen Nominacja Najlepsza aktorka drugoplanowa Stine Stengade Nominacja 2008 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Valladolid Najlepszy film Nominacja 2009 Zulu Najlepszy aktor Thure Lindhardt Wygrana Najlepszy film Wygrana Najlepszy aktor drugoplanowy Peter Mygind Wygrana

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Duńskie dramaty biograficzne Kategoria:Duńskie dramaty historyczne Kategoria:Duńskie dramaty wojenne Kategoria:Duńskie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Duńskie filmy z 2008 roku Kategoria:Filmy kręcone w Kopenhadze Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Danii