Anna Dubowska-Inglot (ur. 10 września 1933 w Wilnie, zm. 31 sierpnia 1998 we Wrocławiu) – doktor habilitowany nauk medycznych, absolwentka Akademii Medycznej we Wrocławiu, jedna z najwybitniejszych przedstawicielek nauki polskiej w dziedzinie badań nad cytokinami (zwłaszcza interferonem). Współtwórca patentowych opracowań z zakresu leków.
Życiorys Córka Natalii Dubowskiej, lekarza rodzinnego, oraz Józefa Dubowskiego, starosty w Kobylniku na Wileńszczyźnie (obecnie terytorium Białorusi). Dzieciństwo i wczesną młodość spędziła na Wileńszczyźnie, gdzie mieszkała do wybuchu II wojny światowej. W czasie wojny wraz z rodziną została deportowana na Syberię. Po opuszczeniu Związku Radzieckiego razem z armią generała Andersa znalazła się na Bliskim Wschodzie, a następnie w Libanie, gdzie ukończyła szkołę podstawową. Po powrocie do Polski zamieszkała w Wałbrzychu, gdzie w 1951 roku ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Limanowskiego. W tym samym roku rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Wrocławiu, które ukończyła w 1957 roku, uzyskując dyplom lekarza medycynyE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 548.
Po ukończeniu studiów związała się na stałe z Wrocławiem. Już w trakcie studiów, w 1955 roku, rozpoczęła pracę w Zakładzie Wirusologii Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda. Początkowo pracowała pod kierunkiem wybitnych polskich wirusologów, prof. Henryka Makowera oraz prof. Zofii Skurskiej, zajmując się zagadnieniami odporności przeciwwirusowej oraz metodami rozpoznawania i różnicowania wirusówE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 548.
W kolejnych latach prowadziła badania nad mechanizmami odporności komórkowej w zakażeniach wirusowych. Współpracując z prof. Mirosławem Kańtochem analizowała znaczenie fagocytozy w przebiegu zakażeń, wykazując hamujący wpływ wirusów Coxsackie na aktywność fagocytarną leukocytów. Brała także udział w opracowaniu nowego odczynu serologicznego opartego na wiązaniu czynników opsonizujących przez kompleks wirus–przeciwciałoE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 548.
Istotnym etapem w jej karierze naukowej był pobyt stypendialny w School of Public Health University of Michigan w Ann Arbor w Stanach Zjednoczonych, gdzie w laboratorium prof. F. M. Davenporta prowadziła badania nad rolą leukocytów w zakażeniach wirusem grypy. Wyniki tych prac stały się podstawą rozprawy doktorskiej pt. „Wiremia w grypie doświadczalnej ze szczególnym określeniem roli leukocytów w przenoszeniu wirusów”, na podstawie której w 1962 roku uzyskała stopień doktora medycynyE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 548.
W latach sześćdziesiątych jej zainteresowania badawcze koncentrowały się na wirusach onkogennych, w szczególności poliomawirusach. Wspólnie z prof. Józefem Lisowskim opracowała metodę oczyszczania i koncentracji wirusa polioma oraz prowadziła badania nad indukcją interferonu przez wirusy polioma i grypy. Równolegle rozpoczęła pionierskie w skali krajowej badania nad chemioterapią zakażeń wirusowych, realizowane we współpracy z prof. Marianem Kochmanem i prof. Przemysławem Mastalerzem. Prace te zapoczątkowały nurt badań, który doprowadził w latach siedemdziesiątych do wykazania przeciwwirusowej aktywności kwasu fosfonooctowego. W dalszych eksperymentach wykazała, że niesteroidowe leki przeciwzapalne hamują in vitro replikację wirusów o różnej budowie i mechanizmach namnażania, a także oddziałują z błoną erytrocytów i w podwyższonej temperaturze wykazują właściwości inhibitorów wielu enzymówE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 548. thumb|Grób prof. Mieczysława Inglota i prof. Anny Dubowskiej Inglot na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Doświadczenia międzynarodowe uzupełniła podczas pobytu naukowego w Szwecji, w Zakładzie Wirusologii Uniwersytetu w Göteborgu, gdzie prowadziła badania nad reaktywacją wirusa krowianki. Osiągnięcia tych lat znalazły zwieńczenie w rozprawie habilitacyjnej pt. „Chemioterapia zakażeń wirusowych – aktywność przeciwwirusowa i mechanizm działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych”, obronionej w 1969 rokuE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 549.
W kolejnej dekadzie uczestniczyła w interdyscyplinarnych badaniach nad nowymi pochodnymi izotiazolu, syntetyzowanymi przez zespół prof. Zdzisława Machonia. Wykazała, że niektóre z tych związków posiadają istotną aktywność przeciwwirusową, szczególnie wobec wirusów herpes simplex i herpes zoster. Spośród badanych substancji do dalszego rozwoju wybrano związek ITCL, który wszedł do praktyki farmaceutycznej jako preparat VratizolinE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 549.
Na początku lat osiemdziesiątych sformułowała hormonalną koncepcję działania interferonu, a od połowy tej dekady skoncentrowała swoją działalność naukową na problematyce indukcji interferonów oraz innych cytokin. Poszukiwanie nowych induktorów interferonu stało się głównym kierunkiem badań Laboratorium Wirusologii Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu, którym kierowałaE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 549.
Równolegle pełniła funkcje organizacyjne i redakcyjne, w latach 1991–1998 będąc redaktorem naczelnym czasopisma „Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis”. Jej dorobek naukowy został uhonorowany nagrodami sekretarza naukowego PAN oraz odznaczeniami państwowymi. Jest autorką ponad 200 publikacji naukowych, w tym prac oryginalnych, artykułów przeglądowych, opracowań podręcznikowych i popularnonaukowych, a także dwóch książek popularyzujących wiedzę biologiczną: „Tajemniczy świat wirusów” (1976) oraz „Zbuntowane komórki” (1987). Była członkiem International Society for Interferon and Cytokine Research oraz Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i KlinicznejE. Piasecki, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 1998, t. 52, s. 550.
Życie prywatne W 1957 wyszła za mąż za Mieczysława Inglota. Dzieci: Dorota, Tomasz. Zmarła w 1998, grób prof. Anny Dubowskiej-Inglot oraz prof. Mieczysława Inglota znajduje się na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 1998 Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu