Chińska religia ludowa, znana także jako szenizm − zespół wierzeń i praktyk religijnych Chińczyków Han. Cechuje się kultem Shen: przodków, i nieśmiertelnych postaci, które mogą być bóstwami miejsc lub zjawisk naturalnych, zachowań ludzkich lub założycielami ludzkich rodów. Historie na temat tych bóstw tworzą luźny kanon mitologii chińskiej. W czasach dynastii Song (960–1279 n.e.) wierzenia te wymieszały się z naukami buddyzmu, konfucjanizmu i taoizmu, tworząc system wierzeń istniejący do dziś.
Chociaż szenizm jest legalny w Chińskiej Republice Ludowej, władze prześladują część wyznawców, argumentując to lękiem o naruszanie przez nich stabilności społecznej. Z racji na swój synkretyczny charakter nie jest także prawnie uznawany za religię (taki status mają tam tylko buddyzm, taoizm, katolicyzm, protestantyzm i islam), lecz mimo to jest uznawany za część chińskiego dziedzictwa kulturowego.
Po upadku dynastii Qing w 1911 roku nowe rządy i modernizujące się elity potępiły „feudalne przesądy” i sprzeciwiły się tradycyjnym praktykom religijnym, które ich zdaniem były sprzeczne z nowoczesnymi wartościami. Pod koniec XX wieku postawy te zaczęły się zmieniać zarówno w Chinach kontynentalnych, jak i na Tajwanie, a obecnie wielu badaczy pozytywnie postrzega szenizm. Ludowa religia odradza się m.in. dzięki publicznemu zainteresowaniu tradycyjną kulturą chińską, czego elementami są kult Mazu i ruch w prowincji FujianXinping Zhuo: Civil Society and the Multiple Existence of Religions, kult Żółtego Cesarza, a także lokalne kulty Smoczego Króla, Pangu, Caishena i innych bóstw.
Elementami ludowych wierzeń są także feng shui, akupunktura i tradycyjna medycyna chińska, co ma związek z teorią pięciu przemian oraz yin i yang.
Historia Od początku istnienia cywilizacji chińskiej czczono przodków, którzy mieli żyć między niebiosami a ziemią. Wierzono, że błagają oni bogów o korzyści dla swej rodziny. Za czasów dynastii Han religia skupiła się na lokalnych organizacjach znanych jako shè ( − „grupa, ciało, ołtarze społeczności lokalnej”), które czciły określonego boga (czasem deifikowaną postać historyczną, np. kult Liu Zhanga, króla Szantungu). Od III wieku n.e. do Chin zaczęły docierać indyjskie wpływy religijne. Od 531 r. poświadczony jest kult Ganeśy. Religia ludowa (w szczególności kult przodków i wierzenia specyficzne dla konkretnych regionów) była centralnym elementem chińskich wierzeń w późnych czasach cesarskich. Kobiety były wówczas wykluczone z pewnych rytuałów. Lokalne świątynie były zarządzane przez toushou − lokalnych notabli, głównie mężczyzn. W XIX wieku, w związku z powstaniem diaspory chińskiej, synkretyczne wierzenia chińskie pojawiły się także na Zachodnim Wybrzeżu USA. Od końcówki XIX wieku religia ludowa zaczęła być prześladowana politycznie – robili to zarówno monarchiści, nacjonaliści, jak i komuniści.
Przypisy
Kategoria:Religia w Chinach *