Jan Wiktor Porzeziński (, trb. Wiktor Karłowicz Porżezinskij, ur. 23 lipca/4 sierpnia 1870 w Morszańsku, zm. 12 marca 1929 w Warszawie) – polski i rosyjski językoznawca, profesor Uniwersytetu Moskiewskiego i członek Polskiej Akademii Nauk. Życiorys i kariera naukowa Urodził się 23 lipca/4 sierpnia 1870 w rosyjskim Morszańsku. Studiował i pracował na Uniwersytecie Moskiewskim, gdzie w latach 1901–1921 kierował Katedrą Języków Europejskich po Filippie Fortunatowie.
Od 1921 roku był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego (Katedra Językoznawstwa Indoeuropejskiego), a od 1923 roku równolegle profesorem na KUL. Pełnił funkcje prorektora UW (1923–1924), dziekana i prodziekana Wydziału Filozoficznego UW oraz dziekana Wydziału Nauk Humanistycznych KUL (1925–1927). Był prezesem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego (1928–1929), członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Towarzystwa Naukowego we Lwowie, PAU oraz rosyjskich towarzystw naukowych, w tym Komisji dialektologicznej Rosyjskiej Akademii Nauk. Współredagował „Prace Filologiczne” i „Biuletyn PTJ”. Ufundował nagrodę za najlepszą pracę dyplomową na KUL.
Zmarł 12 marca 1929 w Warszawie. Dorobek naukowy Jego bibliografia liczy ponad 50 prac. Zajmował się językoznawstwem ogólnym, gramatyką porównawczą języków indoeuropejskich oraz szczegółowymi zagadnieniami języków bałtyckich (litewski, łotewski) i słowiańskich (rosyjski, polski, połabski).
Do najważniejszych prac należą: „Wstęp do językoznawstwa” (1907, tłum. niem.), „Wstęp do językoznawstwa indoeuropejskiego” (1929, pośmiertnie) oraz rosyjskojęzyczne podręczniki do głosowni i morfologii sanskrytu, greki, łaciny i staro-cerkiewno-słowiańskiego (1912, 1916). Prowadził badania diachroniczne nad czasownikami bałtyckimi (m.in. formy osobowe, strona zwrotna). W artykule „O tak zwanych częściach mowy słów kilka” (1923) krytycznie odniósł się do klasyfikacji części mowy Szobera, podkreślając konieczność stosowania wyłącznie kryteriów formalnych. Do jego poglądów nawiązywał m.in. Zygmunt Saloni.
Przypisy
Kategoria:Polscy leksykografowie Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1929 Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Moskwie