Anioły Bataanu (), znane również jako Anioły Bataanu i Corregidoru (ang. Angels of Bataan and Corregidor) oraz Walczące Piękności Bataanu (ang. The Battling Belles of Bataan) – popularne określenie członkiń Korpusu Pielęgniarskiego Armii Stanów Zjednoczonych i Korpusu Pielęgniarskiego Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, które stacjonowały na Filipinach na początku wojny na Pacyfiku i służyły podczas obrony Filipin w latach 1941–1942. Po upadku Bataanu i Corregidoru 11 pielęgniarek marynarki wojennej, 66 pielęgniarek armii i jedna pielęgniarka anestezjolog zostały schwytane i uwięzione przez Japończyków w Manili i jej okolicach. Jako jeńcy wojenni nadal pełniły służbę jako oddział pielęgniarski. Zostały uwolnione w lutym 1945 roku.

Działania W Manili Po wybuchu wojny na Pacyfiku pielęgniarki armii i marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych stacjonowały w Szpitalu Ogólnym im. Sternberga w Manili oraz w innych szpitalach wojskowych w tym mieście. Podczas bitwy o Filipiny 88 pielęgniarek armii amerykańskiej uciekło w ostatnim tygodniu grudnia 1941 roku na wyspę Corregidor i półwysep Bataan.

thumb|Szpital Ogólny im. Sternberga w Manili, 1940 Dwie pielęgniarki armii amerykańskiej, por. Floramund A. Fellmeth i por. Florence MacDonald, towarzyszyły ciężko rannym pacjentom ze Szpitala Sternberga na pokładzie improwizowanego statku szpitalnego „Mactan”, który wypłynął z Manili krótko po północy w Nowy Rok 1942 i udał się do Australii.

Pielęgniarki marynarki wojennej pod dowództwem por. Laury M. Cobb pozostały w Manili podczas inwazji, aby wspierać swoich pacjentów. Jedna z nich, Ann A. Bernatitus, uciekła z Manili na Bataan tuż przed upadkiem miasta. Pozostałych 11 pielęgniarek marynarki wojennej zostało schwytanych po upadku Manili i internowanych przez Japończyków w Santo Tomas.

Pielęgniarki armii pod dowództwem kpt. Maude Davison i ppor. Josephine Nesbit, wraz z pielęgniarką marynarki Ann Bernatitus, uciekły z Manili i służyły podczas bitwy o Bataan oraz bitwy o Corregidor.

Na Bataanie Pod koniec grudnia 1941 roku wiele pielęgniarek przydzielono do dwóch szpitali polowych na Bataanie, nazwanych Szpitalem nr 1 i Szpitalem nr 2. Były to pierwsze amerykańskie oddziały szpitalne działające na otwartym powietrzu od czasów wojny secesyjnej. Choroby tropikalne, w tym malaria i czerwonka, były powszechne zarówno wśród pacjentów, jak i personelu szpitali.

Tuż przed upadkiem Bataanu, 9 kwietnia 1942 roku, służące tam pielęgniarki otrzymały od gen. Jonathana Wainwrighta – dowódcy sił na Filipinach po wysłaniu gen. Douglasa MacArthura do Australii – rozkaz udania się do twierdzy na wyspie Corregidor.

Na Corregidorze thumb|Niezidentyfikowana pielęgniarka na oddziale szpitalnym na Bataanie Podczas bitwy o Corregidor pielęgniarki stacjonowały w szpitalu i na oddziałach w labiryncie tuneli połączonych z Tunelem Malinta.

29 kwietnia niewielka grupa pielęgniarek armii została ewakuowana wraz z innymi pasażerami na pokładzie wodnosamolotu PBY Catalina. Utknęły jednak na Mindanao i dostały się do japońskiej niewoli. Przeniesiono je do Manili i internowano na Uniwersytecie Santo Tomas. 3 maja jedyna pielęgniarka marynarki wojennej, Ann Bernatitus, kilka innych pielęgniarek armii i niewielka grupa cywilów zostały ewakuowane na pokładzie okrętu podwodnego „Spearfish”.

Kiedy 6 maja Corregidor wpadł w ręce sił japońskich pod dowództwem gen. Masaharu Hommy, pozostałe pielęgniarki zostały schwytane, a 2 lipca przeniesione do obozu internowania w Santo Tomas.

Internowanie W Santo Tomas thumb|Pielęgniarki armii w obozie internowania Santo Tomas, 1943. Od lewej do prawej: Bertha Dworsky, Sallie Durrett, Earlene Black, Jean Kennedy, Louise Anchieks i Millei Dalton Kampus Uniwersytetu Santo Tomas został przekształcony w obóz internowania Santo Tomas podczas japońskiej okupacji Filipin. Oprócz ludności cywilnej w Santo Tomas umieszczono pielęgniarki armii i marynarki wojennej, które pozostały tam aż do wyzwolenia.

Kpt. Maude C. Davison, w chwili pojmania 57-letnia i mająca 20-letni staż służby, objęła dowództwo nad pielęgniarkami, utrzymywała regularny harmonogram dyżurów i nalegała, aby wszystkie pielęgniarki podczas służby nosiły bluzki i spódnice w kolorze khaki. Współpracowała z Josephine NesbitAmerican Nursing: A Biographical Dictionary, tom 3..

W Los Baños W maju 1943 roku pielęgniarki marynarki wojennej pod dowództwem por. Cobb zostały przeniesione do nowego obozu internowania w Los Baños, gdzie utworzyły szpital i kontynuowały pracę jako oddział pielęgniarski. W Los Baños zaczęto je nazywać „świętą jedenastką”.

Na froncie wewnętrznym thumb|Amerykański plakat propagandowy z 1943: „Pracuj, żeby je uwolnić!” Chociaż schwytanie pielęgniarek szeroko nagłośniono w USA, o ich losie niewiele było wiadomo aż do uwolnienia.

Por. Juanita Redmond, jedna z niewielu pielęgniarek, którym udało się uciec, opublikowała w 1943 roku wspomnienia ze swoich przeżyć na Bataanie, zakończone dramatycznym przypomnieniem, że jej koleżanki wciąż są więźniarkami. Historię pielęgniarek przedstawiono w kilku filmach wojennych, w tym: Cry 'Havoc''' (1943) Bohaterki Pacyfiku (1943, na podstawie książki Redmond) They Were Expendable (1945)

Kiedy film Bohaterki Pacyfiku'' trafił do kin, przed seansami w holach ustawiano punkty rekrutacyjne, w których pracowali wolontariusze Czerwonego Krzyża.

Ostatni rok internowania W styczniu 1944 roku kontrola nad obozem internowania Santo Tomas przeszła z japońskich władz cywilnych na Cesarską Armię Japońską, która zarządzała obozem aż do jego wyzwolenia. Dostęp do zewnętrznych źródeł żywności został ograniczony, a dieta internowanych zmniejszona do 960 kcal na osobę dziennie w listopadzie 1944 roku, a następnie do 700 kcal na osobę dziennie w styczniu 1945 roku.

Badanie Departamentu Spraw Weteranów, opublikowane w kwietniu 2002 roku, wykazało, że podczas internowania pielęgniarki straciły średnio 30% masy ciała, a następnie doświadczyły stopnia niepełnosprawności związanej ze służbą „praktycznie takiego samego, jak byli jeńcy wojenni z czasów wojny na Pacyfiku”. Masa ciała Maude C. Davison spadła z 71 do 36 kg.

Wyzwolenie Ośmielony sukcesem rajdu na Cabanatuan, gen. Douglas MacArthur nakazał gen. mjr. Vernonowi D. Mudge’owi przeprowadzenie kolejnego rajdu na Santo Tomas podczas bitwy o Manilę. Internowani w Santo Tomas, w tym pielęgniarki, zostali wyzwoleni 3 lutego 1945 roku przez „lotną kolumnę” 1 Pułku Kawalerii.

Pielęgniarki marynarki wojennej zostały następnie wyzwolone podczas rajdu na Los Baños.

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych armia amerykańska przyznała pielęgniarkom m.in. Brązowe Gwiazdy za waleczność oraz Presidential Unit Citation za niezwykły heroizm okazany podczas służby. Pielęgniarki marynarki wojennej również otrzymały Brązowe Gwiazdy po powrocie do kraju.

Pamięć i uznanie 9 kwietnia 1980 roku żołnierze, którzy przeżyli bitwy o Bataan i Corregidor, odsłonili w kaplicy na Mount Samat tablicę pamiątkową wykonaną z brązu. Na tablicy widnieje napis:

Aniołom

Ku czci dzielnych amerykańskich kobiet-żołnierek, które tak wiele poświęciły w początkach II wojny światowej. Zapewniały opiekę i wsparcie dzielnym obrońcom Bataanu i Corregidoru. Żyły na głodowej diecie, znosiły bombardowania, ostrzały, nękanie snajperów, choroby i dolegliwości, pracując jednocześnie bez ustanku na rozdzierającej serce służbie. Te pielęgniarki zawsze miały uśmiech, czułe podejście i dobre słowo dla swoich pacjentów. W pełni zasłużyły na miano

„Aniołów Bataanu i Corregidoru”Film dokumentalny Angels of Bataan (2008), reż. i prod. Rainer Loeser.

Mjr Maude C. Davison, której wielu przypisuje zasługę utrzymania pielęgniarek armii przy życiu dzięki naciskowi na zachowanie przez nie tożsamości zawodowej podczas internowania, została pośmiertnie odznaczona Medalem Sił Lądowych za Wybitną Służbę 20 sierpnia 2001 roku. Do tego samego odznaczenia zgłoszono pielęgniarkę naczelną Laurę M. Cobb.

Nancy Belle Norton, nazywana „Aniołem Bataanu”, została odznaczona Prezydenckim Medalem Wolności w 1945 roku.

Znaczenie historyczne Była to pierwsza duża grupa amerykańskich kobiet biorących udział w działaniach wojennych. Była to również największa grupa amerykańskich kobiet kiedykolwiek wziętych do niewoli i uwięzionych przez wroga. Podczas II wojny światowej pojmane pielęgniarki wykorzystywano jako motywację dla Amerykanów do pracy w przemyśle. Podczas II wojny światowej pojmane pielęgniarki przedstawiano jako motywację do rekrutacji dodatkowych pielęgniarek armii. Do końca wojny 59 283 pielęgniarki wojskowe zgłosiły się ochotniczo do służby; ponad połowa z nich służyła w strefach działań wojennych, a szesnaście zginęło w wyniku działań wroga. W latach 80. XX wieku „Anioły Bataanu i Corregidoru” były określane jako „wzór pielęgniarstwa wojskowego”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kobiece jednostki organizacyjne i formacje wojskowe Kategoria:II wojna światowa na Pacyfiku Kategoria:Odznaczeni Brązową Gwiazdą