Kolegium Kardynałów Kolegium Kardynałów, Kolegium Kardynałów Świętego Kościoła Rzymskiego, także Kolegium Kardynalskie () – ogół kardynałów Kościoła katolickiego, którego zadaniem jest wspomaganie papieża w kierowaniu Kościołem. Kolegium Kardynałów zbiera się na konsystorzach zwoływanych przez papieża. Po wystąpieniu wakatu Stolicy Apostolskiej Kolegium to zbiera się na konklawe w celu wybrania nowego papieża.
Historia Kolegium Kardynalskie wywodzi się ze starożytnej rady starszych (prezbiterium) kierującej diecezją rzymską (kościołem partykularnym w Rzymie) pod przewodnictwem biskupa rzymskiego. Proboszczowie 25 (później 28) najważniejszych kościołów Rzymu powołani byli do pełnienia służby liturgicznej w głównych bazylikach (św. Jana na Lateranie, św. Piotra w Watykanie, Matki Bożej Większej, św. Pawła za Murami i św. Wawrzyńca), których od V wieku obdarzano przymiotnikiem cardinales, czyli „główni”. Z czasów papieża Symmacha (498–514) pochodzi pierwsza zachowana lista 28 kardynałów prezbiterów (kardynalnych prezbiterów) i 7 kardynałów diakonów (kardynalnych diakonów). W VIII wieku do służby liturgicznej w głównych bazylikach dołączyli biskupi diecezji podmiejskich Rzymu, którzy zaczęli być wówczas tytułowani jako kardynałowie biskupi (kardynalni biskupi). Wreszcie pod koniec XI wieku mianem kardynałów zaczęto określać także członków 18-osobowego rzymskiego kolegium diakonów (kardynałowie diakoni). Nazwa „Święte Kolegium Kardynałów” jest udokumentowana od pontyfikatu Eugeniusza III (1145–1153), jednak w owym czasie było ono już dobrze ugruntowaną w strukturach Kościoła instytucją. Proces jej kształtowania trwał wiele stuleci, a począwszy od pontyfikatu Leona IX (1049–1054) nabrał szczególnej dynamiki. Proces historyczny doprowadził do tego, że kolegium przekształciło się z reprezentacji duchowieństwa diecezjalnego Rzymu w międzynarodową reprezentację Kościoła Powszechnego, przy czym rzeczywiste funkcje biskupie, prezbiterialne i diakońskie kardynałów przekształciły się w tytuły honorowe.
Obecnie niemal wszyscy kardynałowie są biskupami. Jeśli nowo mianowany kardynał nie posiadałby święceń biskupich, powinien je przyjąć; nominowani w podeszłym wieku kardynałowie są jednak niekiedy zwalniani z obowiązku przyjęcia sakry biskupiej (obecnie w Kolegium jest czterech takich kardynałów: Ernest Simoni, Raniero Cantalamessa, Gianfranco Ghirlanda oraz Timothy Radcliffe).
Stopnie kardynalskie Zgodnie z tradycją wyróżnia się trzy stopnie kardynałów: kardynałowie biskupi (tytularni zwierzchnicy podmiejskich diecezji Rzymu – Ostia, Albano, Frascati, Palestrina, Porto-Santa Rufina, Sabina-Poggio Mirteto i Velletri-Segni, a także niektórzy kardynałowie z Kurii Rzymskiej oraz zaliczeni do kolegium kardynalskiego patriarchowie kościołów wschodnich); z grona kardynałów biskupów są wybierani Dziekan (tytularny biskup Ostii) i Subdziekan Kolegium Kardynalskiego. We włoskich źródłach występuje określenie cardinale protovescovo (kardynał protobiskup), które oznacza kardynała biskupa o najdłuższym stażu w kolegium kardynalskim, kardynałowie prezbiterzy (obecnie są to na ogół biskupi diecezjalni podniesieni do godności kardynała, jako tytuł otrzymują od papieża jeden z kościołów rzymskich); pierwszy z kardynałów tego stopnia nosi tytuł kardynała protoprezbitera (czyli pierwszego prezbitera), kardynałowie diakoni (jako tytuł otrzymują jedną z diakonii rzymskich, są to przeważnie urzędnicy kurii rzymskiej); pierwszy z kardynałów tego stopnia nosi tytuł kardynała protodiakona (czyli pierwszego diakona); kardynałowie diakoni podczas liturgii papieskich nie koncelebrują w ornatach, lecz asystują papieżowi w dalmatykach diakońskich, różniąc się od zwykłych diakonów jedynie prawem noszenia mitry biskupiej; najstarszy stażem kardynał, który przewodniczy grupie, to kardynał protodiakon.
Na czele Kolegium Kardynalskiego jako pierwszy wśród równych stoi jego dziekan. Funkcja dziekana Kolegium Kardynalskiego jest związana z godnością kardynała biskupa Ostii. Z chwilą wakatu dziekan wybierany jest przez kardynałów biskupów mających tytuły diecezji podmiejskich, zebranych pod przewodnictwem subdziekana lub – gdy go nie ma – najstarszego z kardynałów biskupów i przedstawiany do zatwierdzenia papieżowi. Podobnie dokonuje się, pod przewodnictwem dziekana, wyboru subdziekana. Ważną rolę w Kolegium Kardynalskim obok dziekana odgrywają: kamerling, protoprezbiter oraz protodiakon.
Członkowie Kolegium Kardynałów Na dzień 3 sierpnia 2026: jest 240 żyjących kardynałów powołanych na 23 konsystorzach, z których 116 posiada prawa elektorskie (byłym kardynałem jest papież Leon XIV) jest 38 kardynałów z nominacji Jana Pawła II (w tym 4 elektorów), 58 z nominacji Benedykta XVI (w tym 17 elektorów) i 144 z nominacji Franciszka (w tym 95 elektorów) kardynał Michael Czerny jest ostatnim, który utracił prawa elektorskie w związku z osiągnięciem wieku 80 lat (18 lipca 2026) kardynał Thomas Collins jest następnym, który utraci prawa elektorskie w związku z osiągnięciem wieku 80 lat (16 stycznia 2027) kardynał Giovanni Angelo Becciu jest jedynym, który nie ma praw elektorskich, mimo że nie osiągnął jeszcze wieku 80 lat (wiek ten osiągnie 2 czerwca 2028) biskupi Lucas Van Looy i Paskalis Bruno Syukur są jedynymi żyjącymi duchownymi, którzy odmówili nominacji kardynalskiej po jej ogłoszeniu przez papieża kardynałem z najdłuższym stażem jest Michael Michai Kitbunchu (został kreowany 2 lutego 1983 przez Jana Pawła II) kardynałami elektorami z najdłuższym stażem są: Philippe Barbarin, Josip Bozanić, Péter Erdő i Peter Turkson (zostali kreowani 21 października 2003 przez Jana Pawła II) najmłodszym kardynałem jest Mykoła Byczok (urodzony 13 lutego 1980) najstarszym kardynałem jest Angelo Acerbi (urodzony 23 września 1925) kardynałem, który zmarł jako ostatni jest Júlio Duarte Langa (3 sierpnia 2026 w wieku 98 lat)
Lista kardynałów elektorów (w kolejności alfabetycznej) Liczba kardynałów elektorów została ograniczona do 120 przez konstytucję apostolską (II, I, 33) papieża Pawła VI (1 października 1975 roku) i potwierdzona w tym punkcie przez konstytucję apostolską Universi Dominici gregis (II, I, 33) papieża Jana Pawła II (22 lutego 1996 roku); jednak zarówno sam Jan Paweł II, jak i jego następcy często odstępowali od tej reguły.