O peirao de Valongo (portugues Cais do Valongo) é un antigo peirao situado no porto de Río de Xaneiro, no estado de Río de Xaneiro, entre as actuais rúas Coelho e Castro e Sacadura Cabral. Construído en 1811, foi o lugar de desembarco e comercio de africanos escravizados ata 1831, co bloqueo de África prohibíuse o tráfico de escravos para o Brasil (pero o goberno brasileiro continuou facendo a vista gorda ao comercio ata 1850).
Durante os vinte anos do seu funcionamento, desembarcaron en Valongo entre 500.000 e un millón de escravos. O Brasil recibiu arredor de 4,9 millóns de escravos a través do comercio atlántico.
En 1843, o peirao renovouse para o desembarco da princesa Tareixa Cristina de Borbón-Dúas Sicilias, que ía casar co emperador D. Pedro II. O peirao chamábase entón Cais da Imperatriz (Peirao da Emperatriz).
Entre 1850 e 1920, a zona arredor do antigo peirao converteuse nun espazo ocupado por escravos negros ou libertos de diversas nacións, unha zona que Heitor dos Prazeres denominou Pequena África.
Historia Ata mediados da década de 1770, os escravos desembarcaban na Praia do Peixe, agora chamada Praça XV de Novembro, e comercializabanos na Rua Direita (hoxe Rua 1º de Março), no centro do Río de Xaneiro, á vista de todos. En 1774, unha nova lexislación estableceu o traslado deste mercado á rexión de Valongo, por iniciativa do segundo marqués de Lavradio, Luís de Almeida Portugal Soares de Alarcão d'Eça e Melo Silva Mascarenhas, vicerrei do Brasil, que estaba alarmado polo terrible costume dos negros de entrar na cidade polas principais vías públicas en canto desembarcaban no porto desde a costa africana, non só portando innumerables enfermidades senón tamén espidos.
O mercado trasladouse, pero o peirao aínda non construírase, e a alternativa era desembarcar os escravos na aduana e envialos inmediatamente en barco a Valongo, desde onde saltarían directamente á praia. En 1779, o comercio de escravos asentouse finalmente na zona de Valongo, onde alcanzou o seu auxe entre 1808 coa chegada da familia real portuguesa, e 1831, cando se prohibiu o comercio de escravos ao Brasil, e pasou a realizarse clandestinamente.
A partir de 1808 o tráfico case se duplicou, seguindo o crecemento da cidade que, tras o traslado da corte portuguesa ao Brasil, pasou de 15000 a 30000 habitantes. Non obstante, non foi ata 1811 que se construíu o peirao, e o desembarco realizouse directamente en Valongo. De 1811 a 1831, desembarcaron alí entre 500000 e un millón de escravos. A finais da década de 1820, o comercio de escravos ao Brasil estaba no seu auxe. O Río de Xaneiro era entón un importante posto comercial para os escravos comerciais, e Valongo era a principal porta de entrada para os negros procedentes de Angola, África Oriental e Centro-Occidental, mentres que en Maranhão e Bahía chegaban barcos procedentes de Guinea e África Occidental, respectivamente.
En 1831, o comercio transatlántico de escravos prohibíuse, baixo a presión de Inglaterra, e Valongo pechouse. Os traficantes procederon entón a desembarcar en portos clandestinos.
En 1843, construíuse un terraplén de 60 centímetros de grosor no peirao de Valongo para a construción dun novo fondeadoiro, destinado a recibir á princesa Teresa Cristina, futura esposa de D. Pedro II. O peirao foi entón renomeado como "Cais da Imperatriz". Pero este tamén acabaría sendo soterrado en 1911, durante a reforma urbana levada a cabo polo alcalde Pereira Passos.
Redescubrimento En 2011, durante as escavacións realizadas como parte das obras de revitalización da zona portuaria do Río de Xaneiro, descubríronse os dous peiraos, Valongo e Imperatriz, un enriba do outro, e, xunto con eles, un gran número de amuletos e obxectos de culto procedentes do Congo, Angola e Mozambique. O IPHAN e a cidade do Río de Xaneiro inscribiron o sitio arqueolóxico do peirao na Lista Provisional d0 Patrimonio da Humanidade da UNESCO. O peirao designouse oficialmente Patrimonio da Humanidade en 2017. En 2022, o goberno brasileiro non erixira un monumento conmemorativo no lugar e tomara poucas medidas para concienciar á poboación da súa importancia.
Notas
Referencias
Véxase tamén
Outros artigos Patrimonio da Humanidade no Brasil
Ligazóns externas Programa Porto Maravilha. Circuito histórico e arqueológico da celebração da herança africana - Cais do Valongo e da Imperatriz Explore Valongo Wharf Archaeological Site in the UNESCO collection on Google Arts and Culture
Categoría:Patrimonio da Humanidade no Brasil