Rhododendron — род од околу 1.024 видови дрвенести растенија од семејството вресови (Ericaceae). Станува збор за зимзелени или листопадни видови кои претежно виреат во источниот дел на Азија и на Хималаите. Сепак, одредени помали групи можат да се најдат и во Северна Америка, Австралија, Европа. Научниот назив на родот Rhododendron претставува кованица од старогрчките зборови ῥόδον - rhódon (роза) и δένδρον - déndron (дрво).

Азалеите опфаќаат два подрода во рамките на рододендроните. Од нив се издвојуваат по специфичната одлика — имаат само пет прашници во секој цвет.

Опис и распространетост Овој род опфаќа грмушести растенија и дрвја кои можат да бидат со различна големина — од многу мали, па сè до ретки џиновски форми. На пример, видот Rhododendron cespitosum од Нова Гвинеја е висок меѓу 10 и 100 сантиметри, додека најкрупниот претставник, Rhododendron protistum var. giganteum, може да израсне и до 30 метри. Листовите на овие растенија растат во спирална форма и варираат во огромни димензии — од ситни ливчиња од само 1 до 2 сантиметри, па сè до листови подолги од половина метар (а кај видот Rhododendron sinogrande дури и до цел метар). Дополнително, кај одредени претставници на долната страна од листот има специфични лушпи или ситни влакненца. Многу од популарните видови се препознатливи по раскошните и големи цветови. Помеѓу нив има алпски видови карактеристични по своите мали цветови и листови, но и тропски видови од делот Vireya кои често пати се развиваат како епифити.

Честата таксономска поделба на рододендроните се заснова на присуството (лепидотни) или отсуството (елепидотни) на лушпи на долниот дел од листот. Овие лушпи, уникатни за подродот Rhododendron, се модифицирани влакна кои се состојат од полигонална лушпа прикачена на стебленце.

Rhododendron имаат широк ареал на распространетост кој се протега помеѓу 80-тиот степен северна и 20-тиот степен јужна географска ширина— од Северна Америка и Европа, па сè до Австралија. Сепак, главното јадро на нивниот диверзитет претставуваат Хималаите и Југозападна Кина (кинеско-хималајскиот регион), каде што виреат повеќе од 90% од видовите. Нивната разновидност е нагласено присутна и на планините во Јапонија, Кореја и Тајван.

Во Македонија се среќаваат два вида Rhododendron:

Rhododendron ferrugineum или Алпска Роза. Rhododendron myrtifolium.

Екологија

Инвазивни видови Видот Rhododendron ponticum е внесен како неавтохтон вид во Ирска и Велика Британија, каде што агресивно се шири низ шумите и ја потиснува домашната вегетација. Неговото уништување е исклучително тешко бидејќи растението постојано се обновува од коренот.

Инсекти Овие растенија често страдаат од напади на инсекти. Меѓу најопасните штетници се вбројуваат Synanthedon rhododendri и некои претставници на семејството Curculionidae, а сериозна штета можат да нанесат и гасениците кои со задоволство се хранат со нив.

Токсичност Поради токсинот грајанотоксин, рододендронот е исклучително отровен за пасишните животни, коњите и мачките, каде што може да предизвика фатални последици. Пчелите што се хранат со овие цветови создаваат т.н. „луд мед“, кој низ историјата, уште од античко време па сè до денес, предизвикува халуциногени ефекти и масовни труења кај луѓето. Главни виновници за ова се видовите Rhododendron ponticum и Rhododendron luteum, чии стебла, листови и цветови се целосно заситени со споменатиот отров.

Галерија

Наводи

Библиографија

Книги и поглавја од книги (also available online at Gallica)

In four volumes: Vol. I. Lepidotes , Vol. II. Elepidotes. Arboreum-Lacteum , Vol. III. Elepidotes Continued, Neriiflorum-Thomsonii, Azaleastrum and Camtschaticum , Vol. IV. Azaleas . .

Статии

Надворешни врски

Историја на откривањето и културата на рододендроните Рододендрони од Турција, Анадолија Данска генетична банка рододендрон Данска генетична банка. Рододендрон во различни земји Германска генезанска рододендрон Опис на штетата предизвикана од рододендроните во Велика Британија Информации за рододендроните на веб-страниците на д-р Крон за Ericaceae на Универзитетот Вејк Форест. Информации за Вирејас Информации + фотографии од хибриди и видови Информации за рододендроните од Марк Коломбел, основач на Société Bretonne du Rhododendron. Обемни информации за видовите рододендрони: историјата на нивното откривање, ботанички детали, токсичност, класификација, културни услови, грижа за вообичаени проблеми и предлози за придружни растенија од Стив Хенинг. Историја на рододендроните Рододендрон во ботаничката градина Прухонице-Чешка Република

Категорија:Растителни таксони опишани од Карл Линеј Категорија:Невротоксини Категорија:Национални симболи на Непал Категорија:Статии со извори на латински (la) Категорија:Флора на Македонија Категорија:Флора на Европа