Sędziwój Szamotulski także Sędziwój Świdwa z Szamotuł (ur. ?, zm. przed 25 III 1403) – rycerz wielkopolski, szlachcic herbu Nałęcz, kasztelan nakielski, kasztelan gnieźnieński, wojewoda poznański. W 1383 był przywódcą Nałęczów przeciwko Domaratowi z Pierzchna podczas wojny Grzymalitów z Nałęczami. W 1384 jeden z sześciu zarządców Wielkopolski i strażników zamku krakowskiego.

Rodzina Był żonaty z Saską (notowaną także jako Szaszka, Zofka lub Heszka), z którą miał czwórkę dzieci: kasztelana poznańskiego i starostę generalnego Wielkopolski Dobrogosta Szamotulskiego, kasztelana międzyrzeckiego i starostę ruskiego Wincentego oraz Katarzynę i opatkę owieńską Krystynę.

Jego bratem był Marcin ze Zwanowa.

Życiorys Pochodził z Dzwonowa. Był aktywny politycznie w XIV i XV wieku kiedy odegrał rolę w polityce regionalnej w okresie panowania Andegawenów – Ludwika Węgierskiego, Jadwigi Andegaweńskiej oraz Władysława II Jagiełły.

W drugiej połowie XIV wieku przejął dobra szamotulskie. Był właścicielem Kaźmierza, Gałowa i Żydowa. W latach 1381–1386 pełnił urząd kasztelana nakielskiego. W latach 1387–1392 był kasztelanem gnieźnieńskim, w latach 1393–1403 wojewodą poznańskim.

W 1382 odnotowany jako właściciel Gałowa, w 1383 Żydowa, w latach 1383–1384 jako dziedzic Szamotuł, Kaźmierza i Gałowa. Według historyków był także właścicielem Wronek.

Odnotowany został w licznych sprawach majątkowych w średniowiecznych zapisach sądowych. W 1388 pozwany został przez Piotrka Suczkę o 700 grzywien z tytułu poręki. W 1388 Sędziwój Świdwa pozwał Tomisławę ze Srocka, za którą ręczył Mikołajowi Dobieszewskiemu. W 1394 pozwał Tomasza Stoszowica ze Śródki o dobra swych kmieci wartości 100 grzywien. W latach 1394–1398 Sędziwój toczył proces z Wincentym Czarnkowskim o porękę za długi u Żydów. W 1394 poręczył za Heinczka Wezenborga z Gostynia oraz jego braci i bratową, wdowę po Bartoszu Wezenborgu, na sumę 300 grzywien oraz czynsz narastający od 12 lat po 30 grzywien rocznie. W 1395 Sędziwój Świdwa toczył proces ze Szczepanem Skórą z Gaju o „wezbranie młyna” w Kaźmierzu.

W 1395 Maciej oraz Nakielski twierdzili, że są ludźmi wojewody poznańskiego Sędziwoja Świdwy. W 1397 Sędziwój Świdwa naganiał szlachectwo Jana z Wielżyna. W 1397 kmieć Sędziwoja Świdwy - Maciej z Gorszewic toczył proces sądowy z komandorem joannitów poznańskich z poznańskiej komandorii zakonu. W 1397 Sędziwój pozwany został przez Wincentego Czarnkowskiego i jego synów o zrabowanie mieszczanom z Człopy na drodze królewskiej dóbr wartości 52 grzywien, o zniszczenie „drogi celnej” (łac. „via theolonei”), co spowodowało 200 grzywien szkody, oraz o niewysłuchanie świadków wójta z Czarnkowa, przez co ten poniósł 50 grzywien szkody.

W 1397 Sędziwój Świdwa toczył proces z kasztelanem poznańskim Domaratem z Pierzchna herbu Grzymała o cło targowe. Ustanowił w procesie swoim pełnomocnikiem Wawrzyńca Łódzkiego zwanego też Przyborowskim. W 1397 Sędziwój Świdwa pozwany został przez komandora joannitów poznańskich o to, że zabrał przemocą trzech kmieci z Żukowa, a jeden z kmieci spalił stodołę i owczarnię, czyniąc 60 grzywien szkody.

W 1398 Sędziwój Świdwa toczył proces z Małgorzatę Bnińską, której sąd przyznał prawo wykupienia od tegoż Sędziwoja wsi Brzeźno za 50 grzywien. W 1399 kmieć Sędziwoja Świdwy Marcin z Gorszewic toczył proces z Mroczkiem z Konina. W 1400 Sędziwój Świdwa przejął sprawę Wojciecha Bogatego mieszczanina poznańskiego z Wacławem i jego synem Janem o 200 grzywien za Gołaszyn. W 1400 Sędziwój Świdwa toczył proces z Trojanem ze Żdżaru i Niemierzą z Bliżyc jako dziedzicami wsi Kiszewo o rozgraniczenie Kiszewa i Stobnicy. W latach 1400–1401 Sędziwój toczył proces z Wojciechem Niegolewskim, który obraził go, mówiąc: „łżesz jak pies”. W 1400 Sędziwój Świdwa pozwał Piotrulę sługę Wincentego Sierakowskiego, który podczas składania przysięgi przy kościele Dominikanów w Poznaniu podniósł na niego miecz. W 1400 odnotowano także kolejny proces Sędziwoja z Wojciechem Barklińskim o 200 grzywien. W 1400 Sędziwojowi Świdwie Sędziwój z Objezierza odstąpił połowę Bądlina.

W 1401 tenże śwd. z h. ojcowskiego w wywodzie szlachectwa Jana ze Szczukocic w województwie sieradzkim herbu Nałęcz przeprowadzanym przed sądem w Szadku. W latach 1401–1403 tenże pozwany przez Kiełcza Radeckiego ze wsi Redecz w powiecie gnieźnieńskim, (dziś to Recz) z braćmi o 200 grzywien posagu siostry Sędziwoja Świdwy. Sędziwój Świdwa miał wystawić w tym procesie poręczyciela. W 1402 Mikosz Szczebiot winien był Sędziwojowi Świdwie 14,5 grzywny i jeśli nie zapłaci tej sumy, miał wejść w załogę w karczmie w Szamotułach. W 1402 Sędziwój Świdwa toczył proces z Wincentym z Obrzycka o ujazdy czyli rozgraniczenia dóbr królewskich, jakie posiadał Sędziwój, które miały pozostać nienaruszone. W 1402 Sędziwój Świdwa wraz z bratem Marcinem ze Zwanowa mają rozgraniczyć Wiry Kusza i Wierzbięty z Gołańczy synów Tomisława z Gołańczy oraz Puszczykowo własność kapituły poznańskiej. W 1403 Sędziwój Świdwa oraz jego żona Saska otrzymali od papieża Bonifacego IX zezwolenie na słuchanie mszy w miejscach objętych interdyktem i używania ołtarza przenośnego. W 1403 Sędziwój Świdwa toczył proces sądowy z kasztelanem nakielskim Wincentym Granowskim z Granowa o 300 grzywien. W 1403 Sędziwój Świdwa pozwał Wincentego Obrzyckiego o zranienie człowieka ze Stobnicy pomimo istnienia między nimi zakładu 4000 grzywien. W 1403 Sędziwój Swidwa pozwał Arnolda Wałdowskiego o zatrzymanie w Nakle jego ludzi w celu wymuszenia od nich cła. W 1405 Sędziwój Świdwa wspomniany został jako zmarły.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Sędziwój Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie poznańscy (Zjednoczone Królestwo Polskie) Kategoria:Zmarli w 1403 Kategoria:Urodzeni w XIV wieku