Ojcowie Pauliści (), oficjalnie Missionary Society of Saint Paul the Apostle (łac. Societas Sacerdotum Missionariorum a Sancto Paulo Apostolo, skrót: CSP) – katolickie kleryckie stowarzyszenie życia apostolskiego na prawie papieskim, założone w 1858 roku w Nowym Jorku przez amerykańskiego konwertytę i duchownego Isaaca Thomasa Heckera oraz czterech innych byłych redemptorystów. Wspólnota jest uznawana za pierwszą wspólnotę katolickich księży założoną w Stanach Zjednoczonych.

Od początku głównym celem paulistów była ewangelizacja społeczeństwa północnoamerykańskiego, szczególnie osób pozostających poza Kościołem katolickim, oraz poszukiwanie sposobów przedstawiania katolicyzmu za pomocą środków właściwych współczesnej kulturze. W działalności wspólnoty szczególne miejsce zajmowały misje parafialne, apostolstwo prasy, duszpasterstwo akademickie, środki masowego przekazu, działalność ekumeniczna i dialog międzyreligijny.

Nie należy ich mylić z Towarzystwem Świętego Pawła, również nazywanym paulistami, założonym w 1914 roku we Włoszech przez bł. Jakuba Alberionego.

Historia Powstanie wspólnoty

Założyciel paulistów Isaac Thomas Hecker był amerykańskim konwertytą na katolicyzm. Po przyjęciu do redemptorystów został w 1849 roku wyświęcony na kapłana. Wraz z grupą amerykańskich współbraci prowadził następnie misje parafialne, których celem było zarówno ożywienie życia religijnego katolików, jak i przedstawianie wiary katolickiej protestantom.

W 1857 roku doszło do konfliktu pomiędzy Heckerem a władzami redemptorystów. Hecker udał się do Rzymu, aby przedstawić przełożonemu generalnemu sytuację amerykańskiej grupy misjonarzy, jednak 29 sierpnia 1857 roku został wydalony ze zgromadzenia. Sprawa została następnie przedstawiona Stolicy Apostolskiej. Ostatecznie Hecker oraz jego czterej współpracownicy otrzymali możliwość opuszczenia redemptorystów i utworzenia nowej wspólnoty.

6 marca 1858 roku papież Pius IX udzielił Augustine'owi Hewitowi, George'owi Deshonowi, Francisowi Bakerowi i Clarence'owi Walworthowi dyspensy od ślubów złożonych u redemptorystów. Wraz z Heckerem utworzyli oni następnie nową wspólnotę, której formalne powstanie pauliści datują na 7 lipca 1858 roku.

Pięciu założycieli – Isaac Hecker, Augustine Hewit, George Deshon, Francis Baker i Clarence Walworth – było konwertytami wywodzącymi się z różnych tradycji protestanckich. Według późniejszej interpretacji własnej wspólnoty ich zamiarem było zarówno przybliżanie katolicyzmu mieszkańcom Stanów Zjednoczonych, jak i pomaganie Kościołowi katolickiemu w lepszym rozumieniu amerykańskiej kultury i ustroju demokratycznego.

thumb|Isaac Thomas Hecker, założyciel paulistów Nowa wspólnota została przyjęta przez arcybiskupa Nowego Jorku Johna Hughesa, który powierzył jej parafię przy 59. ulicy na Manhattanie. Członkowie przyjęli nazwę Missionary Priests of St. Paul the Apostle, a z czasem rozpowszechniło się określenie Paulist Fathers, czyli Ojcowie pauliści.

Pierwsze lata działalności Pierwotnym polem działalności paulistów były misje parafialne oraz apostolstwo skierowane do niekatolików. Hecker uważał, że wiara katolicka powinna być przedstawiana Amerykanom w języku zrozumiałym dla ich kultury. W latach 1867–1869 prowadził dziesiątki cykli wykładów publicznych w różnych częściach Stanów Zjednoczonych, kierowanych w dużej mierze do protestantów i osób zainteresowanych katolicyzmem.

W 1858 roku powstała również parafia św. Pawła Apostoła w Nowym Jorku, która stała się macierzystą parafią wspólnoty. Obecny kościół przy Columbus Avenue na Manhattanie wzniesiono w latach 1876–1884 według projektu Jeremiaha O'Rourke'a oraz jednego z założycieli paulistów, ks. George'a Deshona.

thumb|Kościół św. Pawła Apostoła w Nowym Jorku – kościół macierzysty paulistów W 1865 roku Hecker rozpoczął wydawanie miesięcznika The Catholic World. Rok później utworzył Catholic Publication Society, z którego rozwinęło się późniejsze wydawnictwo . Działalność wydawnicza była rozwinięciem przekonania Heckera, że nowe środki komunikowania powinny być wykorzystywane do przedstawiania nauczania katolickiego szerokiemu gronu odbiorców.

The Catholic World ukazywał się od 1865 roku i stał się jednym z istotnych amerykańskich periodyków katolickich. Czasopismo publikowało teksty dotyczące teologii, religii, kultury i życia społecznego. Jego wydawcą byli pauliści, a sam tytuł stał się początkiem działalności wydawniczej prowadzonej później przez Paulist Press.

Kontrowersja wokół amerykanizmu Po śmierci Heckera w 1888 roku jego współbrat Walter Elliott opublikował w 1891 roku biografię The Life of Father Hecker. Szczególne znaczenie uzyskało jej późniejsze francuskie wydanie, do którego przedmowę napisał ks. Félix Klein. Sposób przedstawienia duchowości Heckera stał się w Europie jednym z punktów wyjścia do dyskusji o poglądach nazwanych amerykanizmem.

22 stycznia 1899 roku papież Leon XIII skierował do kardynała Jamesa Gibbonsa list apostolski , w którym odrzucił szereg poglądów określanych mianem amerykanizmu. Krytykował m.in. przeciwstawianie cnót czynnych i biernych, pomniejszanie znaczenia kierownictwa duchowego i życia zakonnego oraz dostosowywanie doktryny do oczekiwań współczesnego społeczeństwa.

Hecker nie został w dokumencie potępiony osobiście. Amerykańscy biskupi, a także pauliści, zaprzeczali, aby system poglądów opisany w Testem benevolentiae nostrae był rzeczywiście głoszony przez Heckera lub stanowił doktrynę amerykańskiego Kościoła. W historiografii charakter i rzeczywisty zasięg tzw. amerykanizmu pozostaje przedmiotem dyskusji, a samo zjawisko jest określane "herezją fantomową".

Rozwój w XX wieku W pierwszych dekadach XX wieku pauliści rozszerzyli działalność o duszpasterstwo akademickie. W ramach rozwijającego się w Stanach Zjednoczonych ruchu Newmanowskiego obejmowali opieką katolickich studentów na publicznych uniwersytetach. Jedną z najdłużej prowadzonych placówek było duszpasterstwo przy Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, w którym pauliści pracowali od 1907 do 2024 roku.

W XX wieku wspólnota rozwijała także apostolstwo za pomocą radia, telewizji i filmu. W latach 60. i 70. XX wieku pauliści realizowali programy telewizyjne poświęcone problematyce religijnej i społecznej, a później utworzyli m.in. , zajmujące się produkcją filmową i telewizyjną.

Po Soborze Watykańskim II ważnym elementem działalności paulistów stał się ekumenizm i dialog międzyreligijny. Za prezydentury Thomasa Stransky'ego w latach 1970–1978 akcent w relacjach z innymi chrześcijanami przesunięto od działalności nastawionej bezpośrednio na konwersję w stronę dialogu teologicznego i współpracy ekumenicznej.

W 1977 roku wspólnota powołała organizację ewangelizacyjną później działającą jako Paulist Evangelization Ministries. Zajmowała się ona przygotowywaniem materiałów i programów służących ewangelizacji, odnowie parafii oraz kontaktowi z osobami, które przestały uczestniczyć w życiu Kościoła.

Duchowość i charyzmat Duchowość paulistów została ukształtowana w znacznym stopniu przez doświadczenie religijne Isaaca Heckera. Szczególne miejsce zajmuje w niej przekonanie o działaniu Ducha Świętego w życiu człowieka oraz potrzebie rozeznawania jego działania zarówno w życiu osobistym, jak i w przemianach kultury i społeczeństwa.

Jedną z podstawowych idei Heckera było przekonanie, że katolicyzm nie musi pozostawać w konflikcie z amerykańską kulturą polityczną i społeczną. Zadaniem nowej wspólnoty miało być z jednej strony przedstawianie nauki Kościoła społeczeństwu amerykańskiemu, z drugiej zaś pomoc Kościołowi w rozumieniu specyfiki Stanów Zjednoczonych. Z tego założenia wynikało silne zainteresowanie paulistów dialogiem pomiędzy wiarą a współczesną kulturą.

Współcześnie pauliści określają zasadniczy cel swojej działalności jako głoszenie Ewangelii szczególnie osobom znajdującym się „poza murami Kościoła” oraz towarzyszenie katolikom, którzy czują się oddaleni od wspólnoty kościelnej. Wśród deklarowanych priorytetów znajdują się także duszpasterstwo młodych dorosłych, przeciwdziałanie polaryzacji oraz angażowanie świeckich w działalność wspólnoty.

Działalność Misje i duszpasterstwo

Misje parafialne należą do najstarszych form działalności paulistów i były jednym z bezpośrednich powodów powstania wspólnoty. Pauliści prowadzą rekolekcje, misje, warsztaty oraz pracują w parafiach i ośrodkach duszpasterskich. Od początku działalność ta była ukierunkowana zarówno na katolików, jak i osoby pozostające poza Kościołem.

Ważną częścią ich apostolstwa stało się również duszpasterstwo akademickie. Przez ponad sto lat pauliści prowadzili lub współprowadzili katolickie ośrodki przy amerykańskich uniwersytetach, w tym tzw. .

Paulist Press Paulist Press jest wydawnictwem wywodzącym się z działalności prasowej zapoczątkowanej przez Heckera w 1865 roku wraz z założeniem The Catholic World. Wydawnictwo publikuje książki poświęcone m.in. teologii, duchowości, biblistyce, dialogowi międzyreligijnemu oraz historii chrześcijaństwa.

Od drugiej połowy XX wieku Paulist Press stało się jednym z ważniejszych amerykańskich wydawnictw religijnych. W jego ofercie znajduje się m.in. seria Classics of Western Spirituality, obejmująca przekłady i opracowania tekstów należących do różnych tradycji duchowości chrześcijańskiej oraz innych religii.

Media Pauliści rozwijali działalność medialną zgodnie z przekonaniem Heckera, że ewangelizacja powinna wykorzystywać współczesne środki komunikacji. Do głównych dzieł medialnych wspólnoty należą Paulist Press, oraz platforma Busted Halo.

Busted Halo wykorzystuje artykuły internetowe, filmy, podcasty, radio i media społecznościowe do przedstawiania zagadnień związanych z wiarą katolicką. Projekt jest skierowany w szczególności do młodych dorosłych oraz osób poszukujących odpowiedzi na pytania religijne.

Organizacja Pauliści są kleryckim stowarzyszeniem życia apostolskiego na prawie papieskim. W przeciwieństwie do zakonów w ścisłym znaczeniu ich status kanoniczny nie opiera się na przynależności do instytutu zakonnego, lecz do stowarzyszenia życia apostolskiego. Stolica Apostolska udzieliła wspólnocie decretum laudis 13 lipca 1929 roku, a jej zatwierdzenie nastąpiło 17 grudnia 1940 roku.

Na czele wspólnoty stał początkowo przełożony generalny. Pierwszym był Isaac Hecker, który pełnił ten urząd od założenia paulistów w 1858 roku do śmierci w 1888 roku. Od 1970 roku najwyższy przełożony wspólnoty nosi tytuł prezydenta.

Od 2022 roku funkcję prezydenta pełni ks. René I. Constanza CSP. W 2026 roku został wybrany na kolejną kadencję. W zarządzaniu wspólnotą prezydentowi towarzyszy Rada Generalna.

Siedziba władz generalnych i dom macierzysty paulistów znajdują się przy West 59th Street w Nowym Jorku, obok kościoła św. Pawła Apostoła.

Spadek liczby członków Od końca XX wieku pauliści, podobnie jak wiele innych wspólnot duchownych w Stanach Zjednoczonych, doświadczają spadku liczby członków i starzenia się wspólnoty. Według danych Annuario Pontificio w 1995 roku stowarzyszenie liczyło 235 członków, natomiast w 2022 roku – 105, w tym 97 kapłanów.

W 2024 roku pauliści informowali, że liczba członków pozostających w aktywnej posłudze zmniejszyła się z 98 w 2004 roku do 50 w 2024 roku. Według prognoz wspólnoty przy utrzymaniu istniejących tendencji w 2034 roku w aktywnej posłudze miałoby pozostawać około 31 paulistów.

W związku z malejącą liczbą księży wspólnota rozpoczęła w 2024 roku restrukturyzację swojej działalności. Pauliści zakończyli m.in. trwającą od 1907 roku posługę przy Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley oraz działalność kilku ogólnokrajowych biur. Z końcem 2024 roku jako odrębne dzieła paulistów przestały działać Paulist Evangelization Ministries, Landings International oraz Paulist Office for Ecumenical and Interfaith Relations.