Henry Warren Beaty (ur. 30 marca 1937 w Richmond) – amerykański aktor, producent, scenarzysta i reżyser filmowy. Był nominowany do 15 Oscarów, w tym czterech dla najlepszego aktora, czterech dla najlepszego filmu, dwóch dla najlepszego reżysera, trzech za scenariusz oryginalny i jednego za scenariusz adaptowany; zdobył nagrodę dla najlepszego reżysera filmu Czerwoni (1981).

Życiorys mały|Warren Beatty (1961) mały|Warren Beatty (1990) Urodził się w Richmond w stanie Wirginia. Pochodzi z purytańskiego domu Iry Owensa Beaty’ego (1903–1987), dyrektora szkoły w Richmond, w stanie Wirginia. Jego matka Kathlyn Corinne Beaty (z domu MacLean; 1903–1993) była nauczycielką dramatu z Nowej Szkocji. Wychowywał się wraz ze starszą o trzy lata siostrą, aktorką, scenarzystką i reżyserką, Shirley MacLaine (ur. 24 kwietnia 1934). Ukończył Washington-Lee High School w Arlington w stanie Wirginia, gdzie udzielał się w szkolnej drużynie futbolowej. Po roku rzucił studia uniwersyteckie na Northwestern University. Żeby zostać aktorem, opłacał kursy gry pod kierunkiem Stelli Adler w Nowym Jorku, pracując jako pianista w nocnym lokalu i robotnik budowlany.

Po przyjeździe do Hollywood w 1959 wziął udział w zdjęciach próbnych do filmu Parrish z Jane Fondą, produkcja jednak nigdy nie została nakręcona. Zadebiutował jako aktor rolą nieznośnego Miltona Armitage’a w sitcomie MGM Dobie Gillis (The Many Loves of Dobie Gillis, 1959–1960). W zespole letniego teatru objazdowego został dostrzeżony przez dramaturga Williama Inge’a, który zaprosił go na Broadway do swojej sztuki Strata róż (A Loss of Roses), a za swój debiutancki występ w 1960 był nominowany do Tony Award. Elia Kazan dał mu główną rolę chłopaka z wyższych sfer Buda Stampera w melodramacie Wiosenna bujność traw (Splendor in the Grass, 1961) z Natalie Wood, za którą został uhonorowany Złotym Globem jako najbardziej obiecujący debiutant. Zyskał przychylne recenzje za swój debiut – na ekranie wcielił się we wrażliwego i delikatnego, romantycznego bohatera, co wyróżniało go wśród młodzieżowych buntowników kina, poza tym nie mieścił się w schemacie bohatera bez reszty uwarunkowanego socjologicznie i kulturowo.

Młodzieńczy idealizm nadał szczególny rys jego kreacji Berry’ego–Berry’ego Willarta, wykolejeńca pozostającego na utrzymaniu kobiet, żyjącego w stałym konflikcie z policją, z dala od znienawidzonej rodziny w melodramacie Johna Frankenheimera Wszystkie mu ulegają (All Fall Down, 1962) na podstawie powieści Jamesa Leo Herlihya. W dramacie kryminalnym neo-noir Arthura Penna Pewien Mickey (Mickey One, 1965) wystąpił jako tytułowy komik, który popada w tarapaty, gdy okazuje się, że nie może poradzić sobie ze spłatą swoich karcianych długów. W dramacie psychologicznym Roberta Rossena Lilith (1964) wcielił się w rolę młodego terapeuty zafascynowanego schizofreniczną pacjentką (Jean Seberg). W komedii kryminalnej heist Jacka Smighta Kalejdoskop (Kaleidoscope, 1966) u boku Susannah York i Clive’a Revilla wystąpił jako bogaty playboy Barney Lincoln, który włamuje się do zakładu produkującego karty do gry w Genewie, aby je oznaczyć, po czym rozbija bank w największych europejskich kasynach.

Samodzielnie wyprodukował gangsterski film Bonnie i Clyde (Bonnie and Clyde, 1967) o gangu Barrowa terroryzującym południe Ameryki w latach 30.. Dzięki tytułowej roli Clyde’a Barrowa zdobył popularność i stał się idolem pokolenia, zdobył dwie nominacje do nagrody Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego i za najlepszy film, nominację do Nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.

W latach 70. wystąpił m.in. w filmach: Jedyna gra w mieście (The Only Game in Town, 1970) z Elizabeth Taylor i Dollars (1971) z Goldie Hawn. Miał także zagrać w filmach: Butch Cassidy i Sundance Kid (Butch Cassidy and the Sundance Kid, 1969), Ojciec chrzestny (The Godfather, 1972), Tacy byliśmy (The Way We Were, 1973) i Wielki Gatsby (The Great Gatsby, 1974). Kolejną nominację do Oscara uzyskał za rolę George’a Roundy’ego, modnego i rozrywanego przez kobiety fryzjera hollywoodzkiego w komedii romantycznej Hala Ashby’ego Szampon (Shampoo, 1975), w której podjął próbę wykorzystania własnej legendy wiecznego podrywacza. Następnie był nominowany do Oscarów za najlepszą reżyserię, scenariusz, zdjęcia i rolę Joego Pendletona, który otrzymuje w zaświatach szansę powrotu do ziemskiego życia, w swoim reżyserskim debiucie – komedii Niebiosa mogą poczekać (Heaven Can Wait, 1978).

Za reżyserię i rolę kobieciarza Johna „Jacka” Reeda, naocznego świadka rewolucji październikowej w biograficznym filmie Czerwoni (Reds, 1980) otrzymał Oscara i Złoty Glob dla najlepszego reżysera. W tym okresie zaangażował się w kampanię polityczną Gary’ego Harta. Następnie wyprodukował i zagrał w filmach: Ishtar (1987) i Dick Tracy (1990), przy czym drugą z produkcji również wyreżyserował. Kolejne nominacje do Oscara uzyskał za tytułową rolę gangstera Bugsy Siegiela w filmie Bugsy (1991) i za najlepszy scenariusz komediowego melodramatu Senator Bulworth (Bulworth, 1998). W 2000 otrzymał nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.

Był na okładkach magazynów, takich jak „Bravo”, „Esquire”, „Film”, „Harper’s Bazaar”, „The Hollywood Reporter”, „InStyle”, „Newsweek”, „People”, „Rolling Stone”, „Time” i „Vanity Fair”.

Życie prywatne Przez długi czas miał opinię playboya. Romansował z wieloma sławnymi kobietami, między innymi: Diane Ladd, Joan Collins, Vivien Leigh, Cher i Claudią Cardinale.

12 marca 1992 zawarł związek małżeński z Annette Bening, z którą wystąpił w gangsterskim filmie Bugsy (1991). Zamieszkali w rezydencji przy Mulholland Drive. Mają czworo dzieci: Stephena Irę (ur. 8 stycznia 1992 w Los Angeles jako Kathlyn Elizabeth, w 2012 zmienił płeć), Benjamina (ur. 1994), Isabel (ur. 1997) i Ellę Corinne (ur. 8 kwietnia 2000). Za sprawą małżeństwa porzucił dotychczasowy, niezobowiązujący tryb życia, był wiernym mężem.

Filmografia Wiosenna bujność traw (Splendor in the Grass, 1961) Rzymska wiosna pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone, 1961) Całe opadanie na dół (All Fall Down, 1962) Lilith (1964) Jeden Mickey (Mickey One, 1965) Wszystko dla niej (Promise Her Anything, 1965) Kalejdoskop (Kaleidoscope, 1966) Bonnie i Clyde (Bonnie and Clyde, 1967, także producent) Jedyna gra w mieście (The Only Game in Town, 1970) McCabe i pani Miller (McCabe & Mrs. Miller, 1971, także scenarzysta) $ (1971) Rok kobiety (Year of the Woman, 1973, dokumentalny) Syndykat zbrodni (The Parallax View, 1974) Szampon (Shampoo, 1975, także scenarzysta i producent) z Robertem Towne’em) Fortuna (The Fortune, 1975] Niebiosa mogą zaczekać (Heaven Can Wait, 1978, także reżyser, scenarzysta i producent) Czerwoni (Reds, 1981, także producent, scenarzysta i reżyser) Ishtar (1987, także producent) Dick Tracy (1990, także reżyser i producent) Bugsy (1991, także producent) Przygoda miłosna (Love Affair, 1994, także scenarzysta) Senator Bulworth (1998, także reżyser, producent i scenarzysta) Romanssidło (Town & Country, 2001)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia kanadyjskiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Laureaci AFI Life Achievement Award Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Lwa Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Laureaci nagrody BAFTA Fellowship Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Laureaci Nagrody im. Cecila B. DeMille’a Kategoria:Laureaci nagrody im. Irvinga G. Thalberga Kategoria:Laureaci Oscara za najlepszą reżyserię Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Laureaci Złotego Globu za najlepszą reżyserię Kategoria:Ludzie urodzeni w Richmond (Wirginia) Kategoria:Urodzeni w 1937