304 Dywizjon Bombowy „Ziemi Śląskiej im. ks. Józefa Poniatowskiego” () – jednostka lotnictwa bombowego, a następnie zwalczania okrętów podwodnych oraz lotnictwa transportowego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.

Historia thumb|Por. pil. Jerzy Iszkowski dowódcą klucza i pocztu sztandarowego Sztandaru Polskich Sił Powietrznych przekazywanego przez Dywizjon 303 na lotnisku RAF Northolt, kolejnemu Dywizjonowi 304 do przewiezienia na lotnisko RAF Lindholme

Formowanie dywizjonu Formowanie dywizjonu rozpoczęło się 23 sierpnia 1940 w bazie RAF Bramcote. Szkolenie odbywało się na trzyosobowych bombowcach Fairey Battle, a od listopada na sześcioosobowych nowych bombowcach Vickers Wellington I 24. Personel dywizjonu był złożony z polskich 24 sześcioosobowych załóg oraz z 180 osób obsługi naziemnej. Dywizjon od 1 grudnia 1940 wszedł w skład, wraz z równocześnie formowanym dywizjonem 305, do 1. Grupy Dowództwa Lotnictwa Bombowego (RAF Bomber Command), przenosząc się na lotnisko RAF Syerston.

W Dowództwie Lotnictwa Bombowego (Bomber Command) W dniu 23 kwietnia 1941 ogłoszono gotowość operacyjną dywizjonu i następnej nocy z 24 na 25 dwie załogi odbyły pierwszą misję bojową bombardowania zbiorników paliwa w porcie Rotterdam. W operacji tej brała udział załoga por. pilota Antoniego Syma z mjr. Piotrem Dudzińskim (dowódcą dywizjonu) oraz por. pil. Kazimierza Czetowicza z por. pil. Jerzym Iszkowskim.

W następnych tygodniach dywizjon dołączył do nocnych nalotów bombardowania miast niemieckich oraz wyposażenia niemieckiego w portach francuskich. W dniu 20 lipca 1941 dywizjon przeniesiono do bazy RAF Lindholme, z lotniskiem zapasowym w obok położonej bazie RAF Finnigley, skąd też startowały samoloty dywizjonu maksymalnie obciążone, korzystając tamże z długiego umocnionego pasa startowego. Bombardowano Kolonię, Bremę, Hamburg, Emden, Essen, Mannheim, Szczecin, Rostock oraz Brest i Hawr.

W dniu 29 marca 1942 na lotnisku RAF Norfolk, gdzie stacjonował Dywizjon 303, nastąpiło uroczyste przekazania sztandaru PSP załodze specjalnego samolotu Wellington z Dywizjonu 304, którym zawieziono go do bazy RAF Lindholme, gdzie z honorami został odebrany defiladą oddziałów Dywizjonu 304 oraz 305.

W pierwszych czterech miesiącach 1942 wzrosła intensywność działań. Spowodowało to znaczne straty w personelu lotniczym oraz w sprzęcie. W kwietniu utracono 6 załóg, których nie można było uzupełnić. Z tych powodów zdecydowano o przeniesieniu dywizjonu z dniem 10 maja 1942 do Dowództwa Obrony Wybrzeża RAF Coastal Command.

W Dowództwie Lotnictwa Bombowego dywizjon wykonał 488 misji bojowych w czasie 2481 godzin, zrzucając około 800 ton bomb, tracąc 102 lotników – poległych lub rannych oraz 35 wziętych do niewoli.

W Dowództwie Obrony Wybrzeża (Coastal Command) Od 14 maja 1942, dywizjon stacjonował w bazie RAF Tiree na wyspie Hebrydów Wewnętrznych, skąd mógł operować nad północnym Atlantykiem. Po miesiącu, od 13 czerwca 1942 został przeniesiony do bazy RAF Dale w południowo-zachodniej Walii, skąd mógł patrolować Zatokę Biskajską. Stamtąd też w nocy z 25 na 26 czerwca 1942 załogi dywizjonu brały udział w nalocie 1000 samolotów nad Bremę.

Patrolowanie akwenów morskich w poszukiwaniu U-Bootów było wyczerpującym zadaniem, z długotrwałym lotem oraz trudnym wypatrywaniem przeciwnika. Kilka razy atakowano U-Booty, uszkadzając je lub nawet zatapiając, przy czym potem były trudności z potwierdzeniem tych rezultatów. W czasie patroli walczono z niemieckimi samolotami dalekiego zasięgu junkersami Ju 88. Niektóre z tych potyczek przyniosły chwałę polskim zwycięskim załogom, po ich zestrzeleniu lub uszkodzeniu.

Z potwierdzonych sukcesów, 2 września 1942 roku Wellington dywizjonu uszkodził bombami włoski okręt podwodny typu Liuzzi. 4 stycznia 1944 uszkodzono z broni maszynowej i bombami niemiecki okręt podwodny . 18 czerwca 1944 roku załodze kpt. L. Antoniewicza (samolot 2A) przyznano zatopienie okrętu podwodnego, lecz nie ustalono do tej pory z pewnością jaki to był okręt (dawniej przyjmowano U-441, według nowszych analiz w grę wchodzi U-988 lub U-1191). 2 kwietnia 1945 zatopiono niemiecki okręt podwodny U-321Tomasz Szlagor, Pogromcy U-Bootów. 3. Lotnictwo w walce z okrętami podwodnymi Kriegsmarine. „Wojsko i Technika – Historia” nr specjalny 6/2017 (13), s. 79, 84..

W okresie od 19 września 1944 do 5 marca 1945 roku dywizjon jeszcze raz stacjonował na dalekich Hebrydach Zewnętrznych w bazie RAF Benbecula. Wkrótce po przeniesieniu jesienią 1944 roku zmieniono litery kodowe samolotów z cyfry 2 z literą na litery QD z literą. Działania patrolowania dywizjon zakończył po 30 maja 1945 poszukując U-Bootów, które się jeszcze nie poddały po kapitulacji III Rzeszy.

W Dowództwie Obrony Wybrzeża dywizjon przeprowadził 2451 misji w 21 331 godzin, tracąc 19 samolotów i 69 poległych lub rannych lotników oraz 31 zabitych w innych sytuacjach niż bojowe.

W Dowództwie Transportowym Po zakończeniu wojny w Europie, 14 czerwca 1945 dywizjon został przeniesiony do Dowództwa Transportowego (RAF Transport Command), obsługując samolotami Vickers Warwick regularne połączenia do Grecji i Włoch. Po kwietniu 1946 działania zostały ograniczone do lotów w Wielkiej Brytanii, a w maju dywizjon otrzymał nieuzbrojone samoloty transportowe Halifax. Dywizjon został rozwiązany 18 grudnia 1946 w bazie RAF Chedburgh.

Odznaka Odznaka dywizjonu została zatwierdzona Dz. Rozk. NW nr 5, poz. 54 z 4 listopada 1943 roku. Przedstawia uskrzydloną bombę, na której jest nałożona litera V. Z prawej strony, w emaliowanym półkolu, odnajdujemy niebiesko-biało-czerwone barwy znaku RAF, z lewej, połowę emaliowanej szachownicy lotniczej. Na tle bomby i górnych części półkoli nałożony jest numer dywizjonu 304. Odznaka jest jednoczęściowa – wykonana w srebrze, bez próby, emaliowana. Wymiary: 41 × 24 mm.

Dowódcy Dowódcy dywizjonuStopieńRAFStopieńPSP Imię i nazwisko Od dnia Informacje Doradca brytyjski S/Ldr William M.Graham 22 lipca 1940 potem W/Cdr, zginął w operacji bojowej z 8 na 9 maja 1941,następcy nie powołano Dowódcy polscy W/Cdr ppłk pil. Jan Biały 22 sierpnia 1940 zrezygnował po konflikcie z doradcą brytyjskim W/Cdr mjr pil. Piotr Dudziński 20 grudnia 1940 S/Ldr mjr pil. Stanisław Poziomek 12 listopada 1941 W/Cdr od 16 listopada 1941 S/Ldr kpt. pil. Kazimierz Czetowicz 16 sierpnia 1942 S/Ldr kpt. pil. Mieczysław Pronaszko 28 stycznia 1943 W/Cdr od 2 lutego 1943 W/Cdr kpt. pil. Czesław Korbut 18 listopada 1943 W/Cdr mjr pil. Jerzy Kranc 10 kwietnia 1944 W/Cdr kpt. pil. Stanisław Żurek 3 stycznia 1945 W/Cdr ppłk pil. Witold Jacek Piotrowski 1 września 1945 do rozformowania dywizjonu 18 grudnia 1946

Personel dywizjonu W wykazie figurują oficerowie i podoficerowie Dywizjonu 304, których biogramy przez wzgląd na ich zasługi są zamieszczone w Wikipedii.

Lotniska right|250px mały|Vickers Wellington GR Mk XIV HF330 Bazy lotnicze Dywizjonu 304 Baza lotnicza Użytkowana od RAF Bramcote 22 sierpnia 1940 RAF Syerston 4 grudnia 1940 RAF Lindholme 19 lipca 1941 RAF Tiree 10 maja 1942 RAF Dale13 czerwca 1942 RAF Talbenny3 listopada 1942 RAF Dale1 grudnia 1942 RAF Docking 2 kwietnia 1943 RAF Davidstow Moor8 czerwca 1943 RAF Predannack13 grudnia 1943 RAF Chivenor19 lutego 1944 RAF Benbecula 21 września 1944 RAF St Eval 6 marca 1945 RAF North Weald9 lipca 1945 RAF Chedburgh 6 września 1945Do rozformowania dywizjonu 18 grudnia 1946.

Samoloty na wyposażeniu Samoloty na wyposażeniu Dywizjonu 304 Typ samolotuOznaczenia przydzielonych maszyn:. Użytkowany od Fairey Battle IM.in. L5043, L5062, L5173, L5368, L5435, L5522, P2278, P2300. 26 sierpnia 1940 Vickers Wellington ICW początkowym okresie m.in.: N2852-D, R1002, R1215-M, R1230-E, R1232, R1245-Q, R1413-J, R1473, R1697-S, R1704-P, R1761, W5688-G, W5720-Q, X9620;na początku 1942: R1657-H, R1660-A, W5627-B, X9664-L, X9680-J, Z1088-D, Z1112-M, Z1172-V, DV423, DV437-H, DV441-Q, DV594-F, DV597-T, HF836-E;po przeniesieniu do Coastal Command latem 1942: R1413 J, R1716 L, R3212 F, R3215 I, Z1072, Z1112 W, Z1181 R, X9831 J, DV671 D, DV759 R, DV781, DV803 D, DV807 O, HE101 M, HE103 V, HF894 A, HX384;na początku 1943: W5718 K, DV558 O, DV375 A, DV759 R, DV920 P, HD987 I. 22 listopada 1940 Vickers Wellington X, XIM.in.: HE302 B, HE304 C, HE488 V, HE494 X, HE576 K, HE577, HZ258 S. od 8 czerwca 1943 Vickers Wellington XIIIM.in.: HZ551 2A, HZ576 2K, HZ577 2J, HZ578 2B, HZ635 2D, HZ636 2H, HZ641 2U, HZ642, HZ643 2M, HZ644 2E, HZ656 2H, HZ698 2V, HZ699 2K, HZ700, HZ723, HZ762 2G. 2 lipca 1943 Vickers Wellington XIVW początkowym okresie m.in.: HF179 2C, HF185 2B, HF188 2A, HF196 2D, HF197, HF198 2E, HF199 2F, HF200 2H, HF202 2G, HF203 2J;pod koniec 1943 – początek 1944: HF121 2V, HF134 2D, HF151 2M, HF155 2Q, HF180 2S, HF181 2P, HF201 2K, HF208 2S, HF277 2Z;pod koniec 1944 – początek 1945 z radarem ASV mk IV: HF303-E, HF304-G, HF329-Y, HF330-2N, HF331-A, HF334-M, HF386-W, HF388-K, HF419-D, HF420-Q, HF421-B, HF448-V, HF451-S, NB767-L, NB799-R, NB806-F;w połowie 1945 z radarem ASV mk VIA: HF147-K, HF286-C, MP724-A2, NB994-Y, NC830-U, NC832-E, NC886-A, NC888-D, NC904-P, NC907-N, PF821-W, PF822-X. 21 września 1943 Vickers Warwick C-IIIM.in.: HG231, HG233-A, HG273-X, HG276-Q, HG289-A, HG292-W, HG298-T, HG299, HG300-P, HG306-Y, HG320-Q, HG324-F, HG326-Z, HG330-K, HG331-U, HG334-F, HG335-G, HG340-M. września 1945 Handley Page Halifax C-VIIIM.in.: PP232-C, PP267-D, PP270-G, PP275-B, PP283-H, PP285-R, PP267-D, PP270-G, PP275-B, PP283-H, PP285-R, PP292-H, PP321-A. maja 1946

Na przełomie 1940/41 na wyposażeniu dywizjonu znajdowały się również 2 samoloty Avro Anson, a do początkowego szkolenia pilotów używano samolotów Tiger Moth

Podsumowanie wysiłku bojowego W okresie 19 lipca 1940 – 8 maja 1945.

Operacje bojowe w Bomber Command Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem liczba operacji – 72 39 – – – 111 samolotozadań – 238 220 – – – 458 godzin lotu – 1 202 1 1279 – – – 2 841 Operacje bojowe w Coastal Commnad Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem samolotozadań – – 517 557 1 003 284 2 361 godzin lotu – – 4 478 4 770 9 295 2 788 21 331 Łącznie operacje Dywizjonu 304 Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem samolotozadań – 238 737 557 1 003 284 2 819 godzin lotu – 1 202 5 707 4 770 9 295 2 788 23 812

Straty personalne i samolotów

Straty lotników i samolotów Dywizjonu 304 Rok 1940 1941 1942 1943 1944 1945 Razem polegli w akcji – 34 64 24 30 152 w niewoli, zaginieni – 7 11 – 12 30 utracone maszyny – 9 14 8 2 1 34

Upamiętnienie thumb|Tablica pamiątkowa z opisem zestrzelania samolotu Dywizjonu 304 w nocy z 5 na 6 kwietnia 1942 Tablica pamiątkowa z miejsca upadku samolotu z dywizjonu 304 (Hulsbeekstraat 134, 3450 Geetbets, Belgia) Od sierpnia 2004 tradycje 304 Dywizjonu Obrony Wybrzeżą przejęła 30 Eskadra Lotnicza z BrygadyLotnictwa Marynarki Wojennej, a następnie w 2011 44 Baza Lotnictwa Morskiego.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Personel Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii 1940-1947

Kategoria:Dywizjony lotnicze Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii Kategoria:Jednostki lotnicze RAF Kategoria:Polskie jednostki lotnicze utworzone w 1940 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1946 Kategoria:Jednostki organizacyjne lotnictwa bombowego