Władysław Lisowski (ur. 24 maja 1884 w Sanoku, zm. 1 kwietnia 1970 tamże) – polski malarz, pozłotnik. thumb|240px|Wystawa sztuki w Sanoku w 1930. U dołu trzeci od lewej siedzi Władysław Lisowski. Obok niego po prawej siedzi starosta sanocki Romuald Klimów thumb|240px|Polichromia w kościele franciszkanów w Sanoku – adoracja Matki Bożej thumb|240px|Grobowiec rodziny Lisowskich thumb|240px|Ulica Władysława Lisowskiego
Życiorys Władysław Lisowski urodził się 24 maja 1884 w SanokuData urodzin 24 maja 1884 została podana w księdze parafialnej oraz została wymieniona w inskrypcji nagrobnej Władysława Lisowskiego. Historyk Edward Zając podał datę 21 maja 1883: Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 60.. Był synem Jana (ślusarz w Fabryce Maszyn i Wagonów w Sanoku) i Antoniny z domu Rudnik. Ukończył szkołę powszechną, następnie zawodową, po czym pobierał nauki malarstwa artystycznego (udzielali mu ich Jan Włodarski, Karol Różycki i Tadeusz Popiel)Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 60.. Od 1910 funkcjonował w dziedzinie sztuki stosowanej w obiektach sakralnych. Pracował przy odnawianiu polichromii kościołów i cerkwi w Małopolsce, a także w Czechosłowacji i na Węgrzech. W okresie II Rzeczypospolitej działał w Polskiej Partii SocjalistycznejWojciech Sołtys, Stosunki społeczno-polityczne, Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 560.. Podczas I wojny światowej został ranny, a w czasie leczenia w Wiedniu uczęszczał na zajęcia z malarstwa sztalugowego (wraz z nim inna sanoczanka, Emilia Słuszkiewicz, córka Michała i siostra Maksymiliana)Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 61-62.. Mimo tego nie ukończył szkoły w zakresie sztuki pięknej, posiadał rzemieślnicze wykształcenie, w dziedzinie malarstwa artystycznego uchodził zaś za samouka. Po zakończeniu wojny, w latach II Rzeczypospolitej pracował jako konserwator i malarz w świątyniach Galicji (m.in. Lwów, Dukla, Kalwaria Zebrzydowska, Rymanów, Rzeszów, Klęczany, Klimkówka, Sanok, Brzozów, Grabownica Starzeńska, Grabówka, Nowosielce, Strachocina). Specjalizował się w zakresie prac artystycznych w zabytkowych obiektach architektury sakralnej, tworzeniu polichromii w świątyniach oraz w malarstwie sztalugowymEdward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 63.. Malował także pejzaże Sanoka i okolic, sceny rodzajowe i portrety. W okresie II Rzeczypospolitej prowadził zakład artystyczno-malarski i pozłotniczy w Sanoku przy ul. Stanisława Konarskiego.
Po zakończeniu I wojny światowej działał w interesie spółdzielczości niepodległego państwa polskiego; był założycielem Spółdzielczej Kasy Rzemieślniczej i został jej prezesem. Pełnił funkcję prezesa Cechu Wielkiego w SanokuEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne / Środowisko kulturalne / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red.), Kraków 1995, s. 623.Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 62.. Był także wiceprezesem Izby Rzemieślniczej w Rzeszowie. W 1934 jako mistrz malarski i pozłotniczy został wybrany radcą Izby Rzemieślniczej we Lwowie. Działał społecznie na wielu polach. Wraz z Franciszkiem Martynowskim i Janem Rajchlem współtworzył sanocki oddział Związku Strzeleckiego „Strzelec” (został jego honorowym członkiemEdward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 65.). W 1923 zainicjował zorganizowanie w formę związku sanockiej młodzieży rzemieślniczej, został członkiem komitetu organizacyjnego Katolickiego Związku Młodzieży Rzemieślniczej i Rękodzielniczej w Sanoku został jego prezesem honorowym, prezesem Czytelni Mieszczańskiej (z siedzibą w budynku Ramerówka). Był współzałożycielem utworzonego w 1944 koła Stronnictwa Demokratycznego w Sanoku, został jego prezesemAndrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Kształtowanie się lokalnych struktur polityczno-administracyjnych w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 766., pełnił funkcję przewodniczącego Powiatowego Komitetu SD w Sanoku i zasiadał jako ławnik w Sądzie Okręgowym w JaśleEdward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 6.. Był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w okresie II RP, zaangażował się także w próbę reaktywacji „Sokoła” w 1946.
Pracował na stanowisku nauczyciela rysunku w Publicznej Zawodowej Szkole Dokształcającej w SanokuEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne / Środowisko kulturalne / Pomiędzy wojnami światowymi 1918–1939, w: Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red), Kraków 1995, s. 623.. Otrzymał wiele odznaczeń państwowych i wyróżnień. W maju 1930 prezentował swoje prace malarskie na wystawie obrazów i rzeźby w Sanoku. 11 listopada 1937 został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi za zasługi na polu pracy zawodowej w rzemiośle.. W 1945 jego prace znalazły się na pierwszej powojennej wystawie wspólnej sanockich artystów zorganizowanej przez Muzeum Historyczne w SanokuJózef Ząbkiewicz, W latach powojennych. Życie kulturalne. Muzeum Historyczne, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 911.; ponadto Muzeum Historyczne w Sanoku zorganizowało pośmiertną wystawę od 10 czerwca 1974Sanok. Dzieje miasta, Feliks Kiryk (red.), Kraków 1995, s. 951.. Praktyki pobierał u niego artysta malarz Stanisław Jakubczyk.
Po zakończeniu II wojny światowej od grudnia 1944 był radnym Miejskiej Rady Narodowej w SanokuAndrzej Brygidyn: W latach powojennych. Życie polityczne. Kształtowanie się lokalnych struktur polityczno-administracyjnych. w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 768.. W sierpniu 1950 został wybrany delegatem powiatu sanockiego na Kongres Obrońców Pokoju w Warszawie i brał w nim udział
Pracownia Władysława Lisowskiego mieściła się na Stawiskach w Sanoku. Jego uczniem był Tadeusz Turkowski. Do końca życia zamieszkiwał przy ul. 800-lecia 7. Zmarł 1 kwietnia 1970 w Sanoku. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku 4 kwietnia 1970.
Jego żoną była Katarzyna (1886–1962): Ich córkami były Helena (1909-1993, nauczycielka, po mężu Świerzowicz, matka lekarza Jerzego Neringa) i Maria (1910-2004, nauczycielka, pedagog, harcerkaMaria Lisowska (1910-2004). Wspomnienie, Tygodnik Sanocki nr 36 (669) z 3 września 2004, s. 4.). Na terenie Sanoka w dzielnicy Dąbrówka znajduje się ulica nazwana jego imieniem i nazwiskiem.
Prawnuczką Władysława Lisowskiego jest rzeźbiarka Agnieszka Świerzowicz-Maślaniec.
Prace Kościół św. Stanisława Biskupa w Humniskach: polichromia z 1932Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997. Album (s. 118) . Kościół franciszkanów w Sanoku: w latach od 1932 do 1939 wykonał malarską dekorację polichromii wnętrza świątyniPrzewodnik po kościele i klasztorze Franciszkanów w Sanoku w opracowaniu o. Witolda Pobiedzińskiego OFMConv, Sanok 2007, s. 16.. Wśród fresków są m.in.: nad obecną kaplicą im. św. Maksymiliana Kolbego (lewa nawa boczna) obraz pt. Św. Franciszek rozsyła zakonników w świat (odmalowane osoby noszą twarze mieszkańców Sanoka, w tym organisty i brata z kościoła franciszkanów, a widok na Asyż przypomina panoramę Sanoka)Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka. Część druga, Sanok 2000, s. 61.; malowidło, umieszczone na łuku łączącym nawę główną z prezbiterium, ukazuje scenę hołdu i uwielbienia składanego przez przedstawicieli różnych stanów społecznych Matce Bożej, a wśród osób uwielbiających są także mieszkańcy miasta, m.in. sam W. Lisowski (klęcząca postać ubrana w kierezję), jego córki Maria i Helena Nehring z dzieckiem na rękach (późniejszy lekarz Jerzy Nehring), adwokat Kazimierz Lisowski z Brzozowa, zamieszkujący przy kościele rzemieślnik Antoni Borczyk (ubrany w czamarę) wraz z rodziną, burmistrz Sanoka, Maksymilian Słuszkiewicz namalowany w stroju szlacheckim i trzymający w dłoni karabelę oraz gwardian konwentu sanockiego o. Teofil Bazan; w obecnej kaplicy im. Franciszka z Asyżu (prawa nawa boczna) malowidło przedstawiające św. Franciszka z ptakami, datowane na 1936; obraz to scena odnalezienia Krzyża św. ukazana w nawie głównej. Kościół Przemienienia Pańskiego w Sanoku: obrazy stacji Drogi Krzyżowej z 1941, obraz św. Teresy z 1928 w prawym bocznym ołtarzu, ponadto był autorem dekoracji Grobu Pańskiego, wykonana wspólnie z Maksymilianem Słuszkiewiczem. kościół franciszkanów we Lwowie: prace malarskie i złotnicze. Kościół Wszystkich Świętych w Iwoniczu: odmalowanie świątyni w czerwony marmur (1927) Bazylika Matki Bożej Anielskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej: kilkadziesiąt obrazów i polichromii ukazujących m.in. sceny Drogi Krzyżowej i Męki Pańskiej kościół filialny pw. Znalezienia Krzyża Świętego i Pana Jezusa Ukrzyżowanego w Klimkówce: obraz przedstawiający oracza klęczącego przed odkopaną w polu figurą ukrzyżowanego Chrystusa, Kościół w Klęczanach: obraz przedstawiający rodzinę Kusionów cudownie ocalałą od żywiołu w 1934 Kościół i klasztor pw. św. Jana z Dukli w Dukli: obraz św. Jana z Dukli, ok. 1927-1933 dokonał renowacji polichromii w nawie głównej oraz obrazów przedstawiających życie św. Jana z Dukli Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sanoku: obrazy świętych widniejące na ołtarzach bocznych Kościół parafialny pod wezwaniem Św. Katarzyny Męczenniczki w Strachocinie: malowidła w 1943 Kościół św. Mikołaja Biskupa i św. Józefa w Grabownicy Starzeńskiej: polichromia z 1954. Pustelnia św. Jana z Dukli w Trzcianej: polichromia ukazująca sceny z życia św. Jana Prace dekoracyjne w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Jaćmierzu. Prace dekoracyjne w kościele św. Mikołaja w Łężynach. Prace dekoracyjne w kościele Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Nowosielcach. Polichromie w cerkwi św. Jana Chrzciciela w Tyrawie Solnej (1927) Polichromie w cerkwi św. Mikołaja w Grabówce.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie izb rzemieślniczych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Sanoku Kategoria:Malarze związani z Sanokiem Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Sanoku Kategoria:Polacy w I wojnie światowej Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy pozłotnicy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Przedsiębiorcy związani z Sanokiem Kategoria:Przewodniczący Powiatowych Komitetów SD (1944–1989) Kategoria:Radni Miejskiej Rady Narodowej w Sanoku Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1970