Warszawa ()
, ,
rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna (1.1) stolica Polski, największe polskie miasto; (1.2) toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce (1.3) góra na południowym Spitsbergenie, na zachodnim skraju Gór Piłsudskiego; (1.4) marka polskiego samochodu produkowanego w latach 1951-1973; (1.5) rząd, władze Polski
(1.1-5)
(1.1) Warszawa leży nad Wisłą. (1.1) A w nocy w Warszawie z każdej z ulic, z każdej z bram / Ze stadionów, mostów, bruków słychać ciepły szept / To Warszawa / Za mnie modli się WarszawaPaweł Domagała, Warszawa.. (1.4) Samochody marki Warszawa produkowano w stolicy. (1.5) Ostatecznie decyzję podejmie Warszawa.
(1.1) • flaga / herb Warszawy (1.3) zdobyć Warszawę • wejść na Warszawę (1.4) samochód marki Warszawa
(1.1) miasto stołeczne Warszawa; W-wa, Wawa; syreni gród
(1.1) Mazowsze (1.3) Góry Piłsudskiego
(1.1) Bemowo, Białołęka, Bielany, Mokotów, Ochota, Praga, Rembertów, Śródmieście, Targówek, Ursus, Ursynów, Wawer, Wesoła, Wilanów, Włochy, Wola, Żoliborz
warszawa , warszawiak , warszawianin , warszawianka , warszawista , warszawistka , warszawka , Warszawka , warszawskość , varsaviana , Warszówka warszawski, podwarszawski po warszawsku
będziesz ty z Litwy albo Kijowa, gdy masz co w mieszku, Warszawa schowa • choć Warszawa ciasna, ale jasna • do Warszawy po buty, do Krakowa po żonę • kto nie umie kraść i oszukiwać, nie ma się po co w Warszawie znajdywać • lepiej w nocy na wsi niż w dzień w Warszawie • poszła bieda do Warszawy, i tam nie ma wielkiej sławy • Warszawa nie Podlasie, kupiłem ja, kup i wasze • wszystkiego w Warszawie dostanie, tylko ojca i matki nie dostanie • Warszawa matka, Kraków ojciec • Warszawy nie zadziwisz • w Warszawie taki zwyczaj: kiedy nie masz, nie pożyczaj • w Warszawie, w Krakowie i we Lwowie, kto bez grosza, głodu się dowie
(1.1) W źródłach podobne brzmienie od XIV wieku. W XIV-XV w. miała różne brzmienia: Warszewa, Warszowa, Varschewia, Warschouia. W dzisiejszej postaci od XV w., a powszechnie od XVI w. Nazwa pochodzi od imienia rycerza Warsza (z rodu Rawów), do którego należała wieś. Imię to pochodzi od imion złożonych typu Warcisław, *WrocisławAleksander Janowski: Warszawa. Poznań: Wydawnictwo Polskie R. Wegnera, 1930, s. 37. Cytat: Jakie było jego imię, można snuć przypuszczenie, że brzmiało ono Warsz, a sadyba jego miała nazwę dzierżawczą „Warszowa”, jak np. chata kowala – to kowalowa, łąka Łukasza – Łukaszowa itp. Wniosek taki ma poważne potwierdzenie w tem, że wszystkie łacińskie dokumenty używają formy „Varsovia”, nie zaś Varsavia, a francuskie brzmienie nazwy dzisiejszej stolicy jest do dziś Varsovie, nie zaś Varsavie. Imię Warsz jest to skrót od Warcisław, jak Janusz od Janisław, lub Bogusz od Bogusław. lub nawet WrocławKazimierz Nitsch, W sprawie nazwy: Warszawa, „Język Polski” nr 10/1913, s. 300.. Zarówno imię, jak i nazwę Warszawa można też łączyć z pniem *vṛch- (*vъrch-). Legenda o Warsie i Sawie jest niepoprawną etymologią ludową, zwłaszcza że Sawa było imieniem męskim. Błędne jest też wywodzenie formy Warszawa od zawołania „warz (= gotuj), Ewo”, wynikającej z innej legendyKazimierz Nitsch, Język polski w szkole, „Język Polski” nr 5/1913, s. 156..
(1.1) w gwarach mazurskich pojawiały się także nazwy Warsawa, Warsiawa, Warsęga i Warsięga (1.4) gdy mowa o samochodzie tej marki, używa się rzeczownika pisanego od małej litery warszawa
afrykanerski: (1.1) Warskou albański: (1.1) Varshavë amharski: (1.1) ዋርሶው angielski: (1.1) Warsaw arabski: (1.1) وارسو (wārsaw) azerski: (1.1) Varşava baskijski: (1.1) Varsovia bengalski: (1.1) ওয়ারশ (ōẏāraśa) białoruski: (1.1) Варшава bułgarski: (1.1) Варшава chiński standardowy: (1.1) 华沙 (huáshā) chorwacki: (1.1) Varšava czeski: (1.1) Varšava czuwaski: (1.1) Варшава dolnołużycki: (1.1) Waršawa duński: (1.1) Warszawa dzongkha: (1.1) ཝར་སོ། esperanto: (1.1) Varsovio estoński: (1.1) Varssavi fiński: (1.1) Varsova francuski: (1.1) Varsovie górnołużycki: (1.1) Waršawa gruziński: (1.1) ვარშავა (varshava) hebrajski: (1.1) ורשה hindi: (1.1) वारसॉ (vārasô) hiszpański: (1.1) Varsovia interlingua: (1.1) Varsovia irlandzki: (1.1) Vársá islandzki: (1.1) Varsjá japoński: (1.1) ワルシャワ (warushawa) jidysz: (1.1) וואַרשע (warsze) kannada: (1.1) ವಾರ್ಸಾ (vārsā) kataloński: (1.1) Varsòvia koreański: (1.1) (ba.reu.sya.ba), (wa.reu.sya.wa) litewski: (1.1) Varšuva luksemburski: (1.1) Warschau łaciński: (1.1) Varsovia łotewski: (1.1) Varšava malajalam: (1.1) വാഴ്സ (vāḻsa) niderlandzki: (1.1) Warschau niemiecki: (1.1) Warschau norweski (bokmål): (1.1) Warszawa nowogrecki: (1.1) Βαρσοβία nowopruski: (1.1) Wāršawa orija: (1.1) ୱାରସ (ॱārasa) ormiański: (1.1) Վարշավա (V'arshav'a) pendżabski: (1.1) ਵਾਰਸਾ (vārasā) perski: (1.1) ورشو (waršaw) polski język migowy: portugalski: (1.1) Varsóvia rosyjski: (1.1) Варшава (Varšava) rumuński: (1.1) Varșovia slovio: (1.1) Varsxava (Варшава) słowacki: (1.1) Varšava słoweński: (1.1) Varšava suahili: (1.1) Warshawa szwedzki: (1.1) Warszawa tajski: (1.1) วอร์ซอ tamilski: (1.1) வார்சாவா (vārcāvā) turecki: (1.1) Varşova tybetański: (1.1) ཝར་སོ (war so) ukraiński: (1.1) Варшава węgierski: (1.1) Varsó wilamowski: (1.1) Warśaw; (1.2) Warśaw; (1.3) Warśaw; (1.4) Warśaw; (1.5) Warśaw włoski: (1.1) Varsavia
Warszawa ()
rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna (1.1) Warszawa
(1.1) Warszawas
(1.1) Warszawa har været Polens hovedstad siden 1596. → Warszawa jest stolicą Polski od 1596 roku.
(1.1) Warszawapagten → Układ Warszawski • warszawapagtland → kraj członkowski Układu Warszawskiego •
Warszawa ()
rzeczownik, nazwa własna (1.1) Warszawa
(1.1) Warszawapakten → Układ Warszawski
Warszawa ()
rzeczownik, nazwa własna (1.1) Warszawa
(1.1)
(1.1) Warszawaupproret → powstanie warszawskie • Warszawapakten → Układ Warszawski
inna pisownia: Varsjava, Warsau zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim