Franciszek Ksawery Dornfeld (ur. w 1775 w Wiedniu, zm. 7 października 1826 w WarszawieSejm-wielki.pl. Urzędnicy Królestwa Polskiego 1815-1866 (centralni i wojewódzcy/gubernialni).) – polski prawnik, mecenas sądowy i przedstawiciel najwyższych szczebli adwokatury w okresie Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Działacz wolnomularski.
Życiorys Urodzony w Wiedniu, Franciszek Ksawery Dornfeld osiadł w Warszawie, gdzie w pierwszych dekadach XIX wieku działał jako prawnik oraz przedstawiciel najwyższych szczebli palestry.
W okresie Księstwa Warszawskiego jeden z dwunastu mecenasów palestry przy Sądzie Kasacyjnym (obok m.in. Jana Zwierzchowskiego, Antoniego Łabęckiego), którzy byli obrońcami w sprawach i mieli wyłączne prawo wnoszenia skarg kasacyjnych. Następnie do śmierci w roku 1826 mecenas przy Sądzie Najwyższej Instancji Królestwa PolskiegoZałęski, K., Słownik polskich prawników należących do lóż wolnomularskich. Ars Regia, 2010. XII(19)..
Jako prawnik brał udział m.in. w postępowaniach majątkowych i spadkowych arystokracji. Występował w sprawach rodziny Ossolińskich (w 1814 r. w imieniu m.in. Stanisława hr. OssolińskiegoRogalski, A., Komplanacja i testament Anny Rostek czy podkomorzanki Anny Ossolińskiej? W sprawie tekstu Edwarda Kryńskiego Czy Anna Rostkowa to podkomorzanka Anna Ossolińska? Radzyński Rocznik Humanistyczny, 2018. 16(2): p. 335-355.) oraz TyszkiewiczówDornfeld, F. Odpowiedź z strony Maryi Teressy z Xiążąt Poniatowskich hrabiny Tyszkiewiczowey na rekurs Anny z hrabiów Tyszkiewiczów pierwszego ślubu Alexandra hrabi Potockiego, a teraz Stanisława Dunin hr. Wąsowicza małżonki. 1823.. Zachował się jego druk sądowy w tej drugiej sprawie (zob. Dornfeld, F., Odpowiedź z strony Maryi Teressy z Xiążąt Poniatowskich hrabiny Tyszkiewiczowey…).
Działacz wolnomularski, zaangażowany w struktury Wielkiego Wschodu Polski. Pełnił funkcje kierownicze i honoroweJankowski, R., Archiwum i kancelaria oraz zakres obowiązków sekretarzy, pieczętarzy i archiwistów lóż masońskich z przełomu XVIII i XIX wieku na przykładzie loży "Przesąd Zwyciężony" z Krakowa. 2024.. Od 1815 r. Wielki Archiwista loży nadrzędnej Wielki Wschód Polski, od 1820 r. członek najwyższej kapitułyZałęski, S., O masonii w Polsce od r. 1738 do 1822 : na źródłach wyłącznie masońskich. Cz. 2. 1908, Kraków: W. L. Anczyc., a wcześniej sekretarz. Od 1819 r. prezes loży Rycerze Gwiazdy na dolinie Warszawy.
Zmarł w Warszawie (nekrolog w Kurierze Warszawskim nr. 239, 1826).
Rodzina Jego żoną była Karolina Gajewska Dornfeld (ok. 1774–1849). Miał dwóch synów. Pierwszy syn, Seweryn Dornfeld (1808–186?), był podchorążym artylerii Królestwa Polskiego. Sądzony i skazany na śmierć przez zaborcę rosyjskiego za udział w Powstaniu ListopadowymTygodnik Petersburski, Rok 5 (1834), piątek, 9/21 Listopada. 1834., wyemigrował do Paryża (gdzie później zmarł). Drugi syn, Franciszek Dornfeld (1812–1891), był oficerem w armii Królestwa Polskiego, a następnie urzędnikiem (m.in. w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu).
Grób rodziny Dornfeldów znajduje się na Cmentarzu Ewangelicko-Reformowanym w Warszawie (sektor E, rząd 2, grób nr. 2).
Bibliografia Hass L., Wolnomularze i loże wolnomularskie Płocka (1803–1821), Rocznik Mazowiecki, t. 7, 1979. Jankowski R., Archiwum i kancelaria oraz zakres obowiązków sekretarzy, pieczętarzy i archiwistów lóż masońskich z przełomu XVIII i XIX wieku na przykładzie loży „Przesąd Zwyciężony” z Krakowa, Miscellanea Historico-Archivistica, t. XXXI, 2024. Małachowski-Łempicki S., Wolnomularstwo na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego 1776–1822. Dzieje i materjały, Wilno: Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie, 1930. Rogalski A., Komplanacja i testament Anny Rostek czy podkomorzanki Anny Ossolińskiej? W sprawie tekstu Edwarda Kryńskiego „Czy Anna Rostkowa to podkomorzanka Anna Ossolińska?”, Radzyński Rocznik Humanistyczny, 16(2), 2018, s. 335–355. Załęski K., Słownik polskich prawników należących do lóż wolnomularskich (w: Ars Regia nr 19, 2010). Załęski S., O masonii w Polsce od r. 1738 do 1822: na źródłach wyłącznie masońskich. Cz. 2. Kraków: W. L. Anczyc, 1908.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Polscy adwokaci Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Polscy wolnomularze (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Zmarli w 1826 Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie