Tramwaje w Makiejewce − zlikwidowany system komunikacji tramwajowej w ukraińskim mieście Makiejewka, działający w latach 1924−2006.

Historia Szczegłowka thumb|Schemat komunikacji tramwajowej Budowę linii tramwajowej o długości 4,5 km zaproponowały zakłady Donugol. Budowę linii rozpoczęto w maju 1924, a jej otwarcie nastąpiło 23 listopada 1924. Linia miała charakter przemysłowy, miała zapewnić transport dla górników z miasta do kopalni. Do obsługi linii posiadano 2 tramwaje silnikowe, które wyprodukowano w Moskwie. Rozstaw toru na linii wynosił 1524 mm. Był to pierwszy system komunikacji tramwajowej w Zagłębiu Donieckim.

Makiejewka 1927−1939 thumb|Schemat komunikacji tramwajowej w 1934 W Makiejewce budowę linii tramwajowej kilka lat później zaproponował Makiejewski Zakład Metalurgiczny im. S. Kirowa. Budowę linii łączącej centrum budowanej wówczas kolonii robotniczej z zakładem rozpoczęto na wiosnę 1927. Projekt zakładał budowę sieci tramwajowej liczącej 25 km w tym pierwsze 8 km tras miały zostać oddane do eksploatacji w pierwszym roku budowy. Pierwszą linię tramwajową w Makiejewce otwarto 21 sierpnia 1927, była to jednotorowa pętla wokół centrum miasta. Rozstaw toru wynosił 1524 mm. Do obsługi linii sprowadzono 9 używanych tramwajów z Kijowa. W 1928 wstrzymano kursowanie tramwajów na części pętli z powodu budowy pieców koksowniczych. Tramwaje wówczas kursowały po drugiej części trasy, która była zakończona z obu stron ślepymi torami. Kursowanie tramwajów na całej linii przywrócono około 1930. Początkowo w mieście nie było zajezdni i tramwaje na noc odstawiano na linii, a remonty przeprowadzano w szopie, w której mógł być tylko jeden wagon. Na przełomie lat 20. i 30. XX w. rozpoczęto rozbudowę sieci oraz budowę tymczasowej zajezdni w rejonie obecnej ulicy Szewczenki. W 1933 po sieci kursowało 15 tramwajów. Wkrótce zaprzestano budowy tymczasowej zajezdni i wydzielono teren pod nową w rejonie Parku Północnego. Po wybudowaniu nowej podstacji zasilającej otwarto linię tramwajową z centrum do Parku Północnego, a także otwarto zajezdnię tramwajową mogącą pomieścić 20 wagonów. W latach 30. XX w. przebudowano linię wokół centrum z jednotorowej na dwutorową oraz rozpoczęto budowę linii tramwajowej do Szczegłowki, którą otwarto w 1937.

1940−1951 thumb|Schemat komunikacji tramwajowej w 1941 Planowano także dalsze przedłużenie tej linii ze Szczegłowki do Doniecka. Budowę tej linii rozpoczęto we wrześniu 1940. Budowę prowadzono jednocześnie od strony Szczegłowki i Doniecka. Budowę przerwała II wojna światowa i linii tej nigdy nie ukończono. Na początku lat 40. XX w. w Makiejewce było 30 km tras tramwajowych do obsługi których posiadano 42 tramwaje w tym 39 tramwajów pasażerskich, z których codziennie kursowało 25. W czasie okupacji Makiejewki przez Niemców wywieziono w głąb Niemiec element infrastruktury oraz taboru. Rozebrano także całą linię Szczegłowka − Makiejewka oraz spaleniu uległa zajezdni tramwajowa.

Po zakończeniu wojny przystąpiono do reaktywowania kolejnych linii tramwajowych w centrum miasta. Rozpoczęto wówczas także budowę nowej zajezdni tramwajowej w dzielnicy Nowe Płany przeznaczoną na 25 tramwajów. Zajezdnię otwarto w 1949. Także w tym roku rozpoczęto odbudowę linii tramwajowej do Szczegłowki. Pierwszy fragment tej linii o długości 4,6 km do końcówki Socgorodok oddano do eksploatacji 1 maja 1950. 23 grudnia otwarto kolejny, liczący 1,5 km fragment linii w kierunku Szczegłowki. Linia kończyła się wówczas przy kopalni Czajkino. Także w 1950 rozpoczęto eksploatować linię Socgorodok − Put' Ilicza. Budowę tej linii ukończono jeszcze przed wybuchem II wojny światowej jednak wówczas jej nie otwarto. W 1951 linię do Szczegłowki wydłużono do dworca kolejowego w Szczegłowce, która już w tym czasie była częścią Makiejewki.

1952−1956 thumb|Schemat komunikacji tramwajowej w 1955 W latach 1952−1953 przebudowano z jednotorowej na dwutorową linię łączącą centrum miasta z zajezdnią w Nowych Płanach. W latach 50. XX w. podjęto decyzję o budowie nowej podstacji zasilającej w Szczgłowce, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie systemu. Prace przy budowie podstacji się opóźniały, a do miasta przybywały nowe wagony i w 1953 w mieście były już 52 wagony, a na sieci mogło kursować do 37 wagonów. Wówczas mieszkańcy miasta narzekali na tłok w tramwajach w związku z tym Makiejewce przyznano kolejne 24 tramwaje. Z powodu stale rosnącej liczby wagonów podjęto decyzję o budowie nowej zajezdni tramwajowej, która miała znajdować się w Szczegłowce. Pomimo problemów z zasilaniem sieć tramwajową nieustannie rozbudowywano. 10 kwietnia 1954 oddano do eksploatacji 8,3 km trasę z centrum do zakładu Jasinowski Zakład Koksochemiczny po której kursowała linia nr 7. W ciągu pierwszego miesiąca funkcjonowania linii przewieziono nią prawie pół miliona pasażerów. W 1956 oddano do eksploatacji ostatni fragment linii do Szczegłowki od stacji kolejowej Szczegłowka do kopalni 1−1bis. Nowy fragment sieci obsługiwała linia nr 6, która kursowała do tej pory do dworca kolejowego w Szczegłowce. Linię do Szczegłowki z powodu braku funduszy operatora systemu odbudowywała firma Stalinugol i do zakończenia budowy linii do 1956 właścicielem linii było Ministerstwo Przemysłu Węglowego. Z powodu problemów z zasilaniem na miasto zamiast 49 wagonów wyjeżdżały jedynie 37 i zrealizowano w 1956 jedynie 79% kursów. W 1956 w mieście istniało 7 linii tramwajowych: 1: Makiejewka (centrum) − Uczkombinat 2: Makiejewka (centrum) − Makiejewka (centrum) (linia okólna, kursująca po pętli w centrum miasta) 3: Makiejewka (centrum) − Put' Ilicza 4: Makiejewka (centrum) − Bazar 5: Makiejewka (centrum) − Nowe Płany 6: Makiejewka (centrum) − Kopalnia 1−1bis 7: Makiejewka (centrum) − Jasinowski Zakład Koksochemiczny

1957−1969 W 1959 planowano budowę 75,6 km nowych linii tramwajowych, z których tylko niewielką część zrealizowano. Stale rosła liczba przewożonych pasażerów. W 1959 codziennie tramwajami przewożono 77 tys. pasażerów. 14 czerwca tego roku przewieziono rekordową liczbę pasażerów − 103 212. W całym 1959 przewieziono łącznie 26 141 000 pasażerów. Długość linii tramwajowych wynosiła 45 km, a do obsługi sieci dysponowano 96 tramwajami w tym 50 wagonami silnikowymi. W taborze dominowały tramwaje przedwojenne oraz KTM/KTP-1. W końcu lat 50. XX całkowicie zrezygnowano z budowy linii ze Szczegłowki do Doniecka. W 1964 uruchomiono nową linię tramwajową nr 8 o długości 13 km. Linia ta połączyła Jasinowski Zakład Koksochemiczny z dzielnicą Sowkolonia. W 1963 po liniach o długości 51 km kursowało 114 wagonów, które przewiozły 40 137 000 pasażerów. W 1965 rozpoczęto budowę pętli torowej przy stacji kolejowej Ziemljanki (Makiejewka Pasażerska). Także w tym roku do miasta trafiły pierwsze tramwaje KTM/KTP-2. W 1966 rozpoczęto budowę ostatniej nowej trasy tramwajowej w Makiejewce łączącej centrum miasta z dzielnicą Wostocznyj. Dodatkowo w tym roku wprowadzono obsługę bezkonduktorską w tramwajach na linii nr 2 i częściowo także na linii nr 1. Od tej pory na tych liniach bilety kupowało się w automatach. Jednym z powodów wprowadzenia takiej formy sprzedaży biletów spowodowany był oszustwami konduktorów. W 1967 w ramach reorganizacji sieci zlikwidowano linię nr 4, a w zamian za nią do nowej pętli Bazar przedłużono inne linie. Rok później w 1968 linię nr 4 ponownie uruchomiono ale na zupełnie innej trasie z centrum do dzielnicy Wostocznyj. W 1969 rozpoczęto budowę przedłużenia trasy tramwajowej z Wostocznyj do Pałacu Kultury Kopalni Nowo-Butkowa. Pod koniec lat 60. XX w. planowano budowę zajezdni w dzielnicy Nowo-Kalinowo na 100 wagonów. Jednak zajezdni tej nigdy nie wybudowano, a tramwaje stacjonowały w dwóch zajezdniach: Nowe Płany i Szczegłowka. Pod koniec 1969 zlikwidowano linię tramwajową nr 2 i trasę po której ona kursowała, którą zastąpiono linią trolejbusową.

1970−1989 thumb|Schemat komunikacji miejskiej w 1970 thumb|Schemat komunikacji miejskiej w 1983 W 1970 tramwaje przewiozły 33 mln pasażerów. Wówczas tramwaje kursowały po trasach o długości 58,6 km. W 1975 do miasta trafiły pierwsze tramwaje typu KTM-5. W związku z dostawami nowego taboru i brakiem szans na budowę nowej zajezdni rozpoczęto modernizację dwóch istniejących zajezdni. Zajezdnia nr 1 w Nowych Płanach po przebudowie mogła pomieścić 60 tramwajów, a zajezdnia nr 2 w Szczegłowce 40 tramwajów. Do 1983 wycofano wszystkie starsze tramwaje i eksploatowano wyłącznie wagony typu KTM-5. 1 kwietnia 1987 wprowadzono jednolitą stawkę opłat za przejazd tramwajami, trolejbusami i autobusami. Bilet kosztował wówczas 5 kopiejek. W latach 80. XX w. rola komunikacji tramwajowej spadała na rzecz komunikacji trolejbusowej i autobusowej. Wówczas to opracowano projekt budowy linii szybkiego tramwaju ze wschodu na zachód od dzielnicy Hanżenkowo do Szczegłowki. Linii tej jednak nigdy nie wybudowano.

1990−2000 thumb|Schemat komunikacji miejskiej w 1992 W latach 90. XX w. w wyniku wysokiej inflacji bardzo szybko rosły ceny biletów i w połowie lat 90. XX w. cena biletu wynosiła kilkadziesiąt tysięcy rubli. W 1991 po raz ostatni do Makiejewki dotarły fabrycznie nowe tramwaje, było to 6 wagonów KTM-5. Wówczas w dwóch zajezdniach znajdowały się 102 wagony pasażerskie oraz kilkanaście wagonów technicznych w tym cztery pługi odśnieżne. Na początku lat 90. XX w. przeprowadzano jeszcze bieżące naprawy tramwajów i utrzymywano w przejezdności trasy tramwajowe w zimie. W kolejnych latach sytuacja znacznie się pogorszyła, kasowano tramwaje, których wiek przekroczył 15 lat oraz do 1998 rozłączono wszystkie 6 składów dwu wagonowych. W 1999 planowano likwidację linii nr 6, a później także linii nr 3 i w związku z tym zajezdni nr 2. Powodem chęci likwidacji linii były ponoszone przez przedsiębiorstwo duże straty z tytułu honorowania przejazdów ulgowych. Na linii nr 6 85% pasażerów stanowiły osoby korzystające z ulg. W tym czasie nieustannie spadała liczba przewożonych pasażerów. W 1993 tramwaje przewiozły 14 mln pasażerów dla porównania w 1987 przewiozły one 32,5 mln pasażerów. Pomimo problemów finansowych w 1998 rozpoczęto budowę nowej pętli tramwajowej na ulicy Pliechanowa. Projekt tej pętli opracowano w 1986. Powodem budowy nowej pętli był fatalny stan techniczny pętli Domiennaja, która dodatkowo znajdowała się za daleko centrum. W 1999 w Makiejewce było 57 wagonów z czego na linię mogły wyjeżdżać jedynie 22 wagony. Powodem takiej sytuacji był brak pieniędzy na remonty i części zamienne. Tak mała liczba wagonów spowodowała zmniejszenie częstotliwości kursowania tramwajów.

Stan linii w 1998: 1: PTU nr 66 (Ukczkombinat) − Dworzec kolejowy 3: Put' Ilicza − Nowe Płany 4: Wostocznyj − Jasinowski Zakład Koksochemiczny 6: Szachtouprawlienie "Krasnogwardiejskoje" − Nowe Płany

2001−2005